Experts now think ageing can be reversed. Here's what convinced them
ผู้เชี่ยวชาญในปัจจุบันเชื่อว่ากระบวนการชราภาพสามารถย้อนกลับได้ นี่คือสิ่งที่ทำให้พวกเขาเชื่อเช่นนั้น
ครีมลดริ้วรอยแค่โฆษณาว่าจะช่วยย้อนวัย แต่ที่จริงแล้ว แมงกะพรุนที่มีตัวขนาดเท่าเมล็ดถั่วต่างหากที่ทำได้
‘การย้อนวัย’ คือเป้าหมายสูงสุดของอุตสาหกรรมสุขภาพและความงามในปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม หน่วยงานกำกับดูแลโฆษณา มักจะไม่เห็นด้วยกับคำกล่าวอ้างที่ว่า ผลิตภัณฑ์ความงาม ‘ย้อนวัย’ และจะเรียกร้องให้ลบออก เพราะโดยปกติแล้ว มักไม่มีหลักฐานสนับสนุนมากนัก
ครีมลดริ้วรอยอาจระบุว่ามีผล ‘ต่อต้านริ้วรอย’ แต่การบอกว่า มันสามารถย้อนเวลาทางชีวภาพได้จริงนั้น ถือว่าเป็นการกล่าวอ้างที่เกินจริงไป
ถึงแม้ว่ามนุษย์เรา อาจไม่สามารถย้อนเวลากลับไปได้ แต่ว่าแมงกะพรุนทำได้ หรืออย่างน้อยก็มีแมงกะพรุนชนิดหนึ่ง ที่มีขนาดเล็กจิ๋ว นั่นคือ ‘แมงกะพรุนอมตะ’ โดยมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า เทอริท็อปซิส ดอนาย Turritopsis dohrnii
มันช่างเหมือนกับด็อกเตอร์ฮูตัวจิ๋ว ที่เคลื่อนไหวได้อย่างพริ้วไหว แมงกะพรุน เทอริท็อปซิสนี้ มีพลังในการฟื้นฟูตัวเองเมื่อได้รับบาดเจ็บสาหัส แต่แทนที่จะระเบิดอย่างอลังการและมีสีสันเหมือนกับด็อกเตอร์ แมงกะพรุนชนิดนี้ จะทำโดยการเกาะติดกับพื้นผิว หดหนวดกลับเข้าไป และเปลี่ยนตัวเองเป็นก้อนกลมๆ อย่างเงียบๆ
ก้อนกลมนี้จะกลายเป็น ‘ระยะโพลิป’ polyp ของแมงกะพรุน ระยะโพลิปนี้ จะเป็นช่วงระยะต้นของวงจรชีวิตแมงกะพรุน เทอริท็อปซิส แมงกะพรุนอมตะนี้ สามารถจะย้อนวัยกลับมาเป็นระยะโพลิป เพื่อที่จะมาสร้างแมงกะพรุนตัวใหม่ได้ แมงกะพรุนตัวใหม่ที่แตกหน่อออกมา จะมีพันธุกรรมเหมือนกันกับตัวเดิมทุกประการ โดยจะแตกหน่อแยกตัวออกไป กลายเป็นแมงกะพรุนตัวใหม่ที่มีชีวิตอิสระ
แมงกะพรุนอมตะเทอริท็อปซิสนี้ เป็นสัตว์เพียงชนิดเดียวที่ทราบกันว่า สามารถทำเช่นนี้ได้ เมื่อความสามารถของแมงกะพรุนอมตะถูกค้นพบในทศวรรษ 1980 นักวิทยาศาสตร์ต่างก็ตกตะลึง
แต่เดี๋ยวก่อน คุณอาจจะแย้ง เราก็ทำสิ่งที่น่าทึ่งไม่แพ้กันตอนที่เราสร้างลูกไม่ใช่หรือ จริงๆ แล้ว แมงกะพรุนอมตะไม่ได้ซ่อมแซมร่างกายของมันเองหรอก แต่ว่า มันสร้างแมงกะพรุนตัวใหม่ที่มีจำนวนมากมายจากตัวเก่าต่างหาก
ทารกมนุษย์ก็มาจากส่วนเก่าของร่างกายเราเช่นกัน นั่นคือโอโอไซต์ ซึ่งก็คือเซลล์ไข่ ที่เรามีอยู่ในตัวเราอยู่แล้วตั้งแต่เราเกิดมา และตัวอ่อนระยะเอมบริโอของเราก็ยังถือว่า 'ใหม่' อยู่ ดังนั้น ในแง่หนึ่ง เราทั้งสองคน จึงสามารถสร้างใหม่ได้จากเซลล์ของเราเอง
แต่ว่ามีความแตกต่างที่สำคัญอย่างหนึ่งก็คือ ลูกของเราไม่ใช่โคลนของตัวเรา
นั่นเป็นเพราะว่า มนุษย์เราสามารถสร้างสิ่งมีชีวิตใหม่ขึ้นมาได้ โดยการรวมดีเอ็นเอจากไข่ของเรา เข้ากับดีเอ็นเอที่มาจากอสุจิ ในขณะที่แมงกะพรุนอมตะที่สามารถสร้างตัวเองขึ้นใหม่ได้นั้น ไม่จำเป็นต้องใช้อสุจิเลย แม้ว่าโดยปกติแล้ว พวกมันจะชอบใช้อสุจิก็ตาม
ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่า แมงกะพรุนตัวใหม่เหล่านั้นเป็น 'ลูก' มากกว่าจะเป็นแมงกระพรุนตัวเดิมที่สร้างใหม่ แต่แมงกะพรุนตัวใหม่จำนวนมากที่สร้างขึ้นมาใหม่ ก็ยังเป็นสำเนาที่สมบูรณ์แบบเหมือนต้นฉบับเดิมอยู่ดี
และที่สำคัญกว่านั้น แมงกระพรุนตัวที่เป็น 'พ่อแม่' นั้น นักวิทยาศาสตร์ได้พบว่า ร่างกายของแมงกะพรุนพ่อแม่ ยังมีความสามารถในการย้อนกลับไปสู่ภาวะที่พวกมันสามารถสร้าง 'ลูก' ได้อีกครั้ง ซึ่งถ้าจะเปรียบไป ก็จะคล้ายกับการย้อนวัยของคนวัยที่หมดประจำเดือนไปแล้ว ให้สามารถย้อนวัยกลับเป็นสาว เพื่อเริ่มมีประจำเดือนได้ใหม่อีกนั่นเอง นอกจากนี้แล้ว พวกแมงกะพรุนยังสามารถทำสิ่งที่กล่าวมาเหล่านี้ได้อย่างรวดเร็ว พอที่จะเอาชนะความตายได้
โดยรวมแล้ว พลังวิเศษของพวกแมงกะพรุนบ่งชี้ว่า อย่างน้อยก็มีความเป็นไปได้ทางชีววิทยาอยู่บ้าง ในแนวคิดเรื่องการย้อนวัย
และนักวิทยาศาสตร์ยังคงวิจัยแมงกะพรุนอมตะต่อไป ด้วยความหวังที่จะเรียนรู้ความลับของพวกมัน และนำมาใช้รักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับความชรา เช่น โรคสมองเสื่อม
ในการวิจัยเมื่อปี 2022 นักวิจัยชาวสเปนพบว่า เมื่อเปรียบเทียบกับแมงกะพรุนชนิดอื่นๆ ที่อยู่ในวงศ์เดียวกัน แมงกะพรุนอมตะมีจำนวนยีนที่มีจำนวนมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งเป็นจำนวนของยีนที่เกี่ยวข้องกับการซ่อมแซมดีเอ็นเอ และจำนวนของยีนที่ช่วยในการรักษาส่วนปลายของโครโมโซม ที่เรียกว่า ทีโลเมียร์ telomeres ในโครโมโซมของมนุษย์เราทีโลเมียร์มักจะสึกหรอและสั้นลงไปเรื่อยๆ ตามอายุ และอีกอย่าง แมงกะพรุนอมตะยังมีจำนวนของยีนที่เกี่ยวข้องกับการรักษาสเต็มเซลล์ ซึ่งจำเป็นต่อการสร้างเนื้อเยื่อใหม่
อย่างไรก็ตาม ยังคงต้องรอดูกันต่อไปว่า การค้นพบเหล่านี้ จะช่วยให้มนุษย์ย้อนวัย หรือเอาชนะความตายได้หรือไม่
ผู้เขียน : Hayley Bennett
แปลไทยโดย : Wichai Purisa (senior scientist)
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
