ลองเปลี่ยนคำว่าท้องฟ้า เป็นคำว่าน้ำท่วม (ดูภาพประกอบ) น้ำท่วมเป็นสีพาสเทล ความรู้สึกเปลี่ยนไหมคะ
การรับรู้ เกิดจาก 3 องค์ประกอบค่ะ คือ 1.สิ่งเร้า 2.ตัวรับ 3.แปลความหมาย
- 1.สิ่งเร้า (stimulus) — คือข้อมูลหรือสิ่งที่มากระตุ้น เช่น แสง สี เสียง กลิ่น รสชาติ ผิวสัมผัส ร้อนหนาว
- 2.ตัวรับ (sensory organs) — หมายถึงอวัยวะที่รับข้อมูล เช่น ตา หู จมูก ลิ้น ต่อมรับรู้ต่างๆแล้วจึงส่งกระแสประสาทไปยังสมอง
- 3.การแปลความหมาย (interpret) — สมองดึงข้อมูลความจำในอดีตมาเทียบเคียงกับภาพที่เห็น ณ ปัจจุบัน (รวมถึงปสก.เดิม ความคาดหวัง ชุดความเชื่อ ฯลฯ) แล้วจึงแปลความออกมาว่าสิ่งนั้นสิ่งนี้คืออะไร
ครบ 3 องค์ประกอบตามลำดับข้างต้น จึงเกิดเป็นความรู้สึกค่ะ
จากคำอธิบายข้างต้น ภาพน้ำท่วมโทนพาสเทลหรือท้องฟ้าเปลี่ยนสี หรือพูดอีกอย่างว่า สีของท้องฟ้าเปลี่ยนไป
"สีที่เปลี่ยนไป" จัดเป็นสิ่งเร้าค่ะ (ตามข้อ 1)
ส่วนจอประสาทตา (คือข้อ 2) ทำหน้าที่รับแสง → เปลี่ยนแสงให้เป็นสัญญาณไฟฟ้า → ส่งผ่านจากเส้นประสาทตาไปยังสมอง → แล้วจึงเกิดปฏิกิริยาต่างๆตามมา
ความรู้สึกต่อภาพที่เห็น มาเกิดตรงที่การแปลความหมาย (ตามข้อ 3) ค่ะ เป็นปฏิกิริยาที่เกิดที่สมอง
เช่น สิ่งที่เห็นเรียกว่าอะไร เห็นแล้วรู้สึกอย่างไร เฉยๆหรือสุขเศร้าเหงาเซ็ง จะฟีลกู๊ดหรือดราม่าการละคร ฯลฯ เหล่านี้เกิดที่สมอง ไม่ใช่ที่จอประสาทตา
กล่าวคือเป็นกระบวนการที่สมองดึงข้อมูลในอดีต มาเปรียบเทียบกับภาพที่เห็น ณ ปัจจุบัน แล้วจึงเกิดเป็นความรู้สึก ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเร็วมากระดับมิลลิไมโครนาโนวินาทีกันเลย
การรับรู้ เป็น "กระบวนการ" ค่ะ ไม่ใช่แค่ภาพที่เห็นหรือสีที่เปลี่ยน คำถามว่า "รับรู้ ณ จุดใด? เมื่อเห็นหรือเมื่อรู้สึก?" จึงอาจไม่ตรงประเด็นนัก เพราะต้องรวมทั้ง 3 องค์ประกอบ สิ่งเร้า+ตัวรับ+การแปลความหมาย จึงค่อยเกิดการรับรู้ค่ะ
โดยสรุปคือ..
รับรู้ในเชิง "การเห็น" เกิดจากข้อ 1+2
รับรู้ในเชิง "ความรู้สึก" เกิดที่ข้อ 3 ซึ่งต้องมีข้อ 1+2 เป็นองค์ประกอบ
อย่างไรก็ตาม ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรับรู้ **แม้จะมีสิ่งเร้าเดียวกัน** ก็ยังมีอีกมากค่ะ ได้แก่ ความสนใจ ประสบการณ์ ค่านิยม แรงจูงใจ เป็นต้น
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
