พาเนม (Panem)
พาเนม(Panem) เป็นประเทศสมมุติที่เป็นฉากหลังของวรรณกรรมและภาพยนตร์ชุดชื่อดังอย่าง The Hunger Games เขียนโดย Suzanne Collins, ประเทศแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นบนทวีปอเมริกาเหนือ ในโลกอนาคตซึ่งอารยธรรมสมัยปัจจุบันได้ล่มสลายจากภัยพิบัติธรรมชาติ สงครามโลกและสงครามนิวเคลียร์ ทำให้พื้นบางส่วนจมน้ำทะเล
นับตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ, พาเนม เป็นรัฐเผด็จการอำนาจนิยมเบ็ดเสร็จ ที่แบ่งพื้นที่ปกครองออกเป็นสองส่วนคือ
1.คาปิตอล (Capital) : เมืองหลวงอันมั่งคั่ง ตั้งอยู่ในบริเวณเทือกเขาร็อกกี เป็นศูนย์กลางอำนาจ เทคโนโลยี และความหรูหรา ประชาชนในคาปิตอลใช้ชีวิตอย่างหรูหรา และหมกมุ่นอยู่กับแฟชั่นและความบันเทิง
2.เขตปกครอง (Districts) : พื้นที่รอบนอก 12 เขต (เดิมมี 13 เขต) ที่ถูกกดขี่อย่างหนัก แต่ละเขตมีหน้าที่ผลิตและจัดหาทรัพยากรเฉพาะทางส่งให้คาปิตอล เพื่อแลกกับการคุ้มครอง (ที่กลายเป็นการกดขี่แทน)
- เขตที่ 1 : ผลิตสินค้าฟุ่มเฟือยและอัญมณี
- เขตที่ 2 : งานหิน เหมืองหิน และเป็นฐานสร้าง Peacekeeper ซึ่งเป็นกำลังทหารหลักของพาเนม
- เขตที่ 3 : ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยี
- เขตที่ 4 : การประมงและอาหารทะเล
- เขตที่ 5 : ผลิตพลังงานและไฟฟ้า
- เขตที่ 6 : ยานพาหนะและการคมนาคม
- เขตที่ 7 : ไม้และกระดาษ
- เขตที่ 8 : อุตสาหกรรมสิ่งทอและเสื้อผ้า
- เขตที่ 9 : เกษตรกรรม
- เขตที่ 10 : ปศุสัตว์
- เขตที่ 11 : กสิกรรม
- เขตที่ 12 : เหมืองถ่านหิน (เขตที่ยากจนที่สุด)
- เขตที่ 13 : อุตสาหกรรมนิวเคลียร์และอาวุธ (ถูกคาปิตอลทำลายล้างในการกบฎครั้งแรก ก่อนจะแยกตัวไปในใต้ดินอย่างลับๆ)
แผนที่ประเทศพาเนม ตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาเหนือ
พาเนมมีรูปแบบเป็นรัฐเดี่ยวแบบเบ็ดเสร็จ ที่เขตต่างๆ เป็นเพียงฟันเฟืองของคาปิตอล ไม่มีอำนาจปกครองท้องถิ่นใดๆ ทุกเขตต้องรับคำสั่งสายตรงจากคาปิตอลเท่านั้น และประชากรในแต่ละเขตถูกห้ามเดินทางข้ามเขตอย่างเด็ดขาด และระบบสื่อสารทั้งหมดถูกเซ็นเซอร์และควบคุมโดยคาปิตอล
หลังจากทนรับการกดขี่ ขูดรีดแรงงาน และความอดอยากไม่ไหว ทุกเขตได้ก่อกบฎต่อต้านคาปิตอล ซึ่งจะกลายเป็นสงครามกลางเมืองครั้งแรกที่เรียกว่า "The Dark Days" นำโดยเขต 13 ศูนย์กลางอุตสาหกรรมนิวเคลียร์และอาวุธที่สามารถพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ขึ้นมาขู่คาปิตอลสำเร็จ
อย่างไรก็ตาม การที่ทั้งคาปิตอลและเขต 13 มีอาวุธนิวเคลียร์ นั้นทำให้สถานการณ์กลายเป็น การทำลายล้างซึ่งกันแหละกัน(Mutual Assured Destruction - MAD) นำไปสู่ข้อตกลงลับ ที่เขต 13 จะยอมถอนตัวออกจากสงครามอย่างลับๆ โดยแยกตัวไปอยู่ใต้ดินอย่างสันโดษและแกล้งให้คาปิตอลทิ้งระเบิดทำลายล้าง
เมื่อเขต 13 ถอนตัว เขตอื่นๆ จึงขาดการสนับสนุนและอาวุธอย่างหนัก ทำให้ท้ายที่สุดเขตที่เหลืออยู่ก็ต้องยอมจำนนต่อคาปิตอล
เมื่อสิ้นสุดสงคราม คาปิตอลได้ตรากฎหมายที่เรียกว่า "สนธิสัญญาแห่งการทรยศ" (Treaty of Treason) เพื่อเป็นการลงโทษและตอกย้ำความพ่ายแพ้ของเขตต่าง ๆ
หนึ่งในบัญญัติของสนธิสัญญาดังกล่าว คือ The Hunger Games ที่จะจัดขึ้นทุกๆ ปี ซึ่งทุกๆเขตจะต้องส่งบรรณาการคือ วัยรุ่นชายและหญิง หนึ่งคู่ มาประลองต่อสู้ เพื่อเป็นเครื่องมือเชิงสัญลักษณ์ในการประกาศอำนาจเบ็ดเสร็จว่า คาปิตอลมีอำนาจเบ็ดเสร็จแม้กระทั้งชีวิตของลูกหลานของชาวบ้าน และจะไม่มีใครกล้าลุกฮือต่อต้านคาปิตอลอีกต่อไป
- ที่มาของชื่อ Panem -
พาเนม(Panem) มาจากวลีละติน "Panem et Circenses" ที่แปลว่า ขนมปังและละครสัตว์ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่คาปิตอลใช้ควบคุมประชาชน ด้วยการแจกอาหารประทังชีวิตและจัดระเบียบด้วยความบันเทิงที่รุนแรงอย่าง Hunger Games เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจของประชาชนไม่ให้ลุกขึ้นมาต่อต้านระบอบปกครอง
แนวคิดและกลยุทธ์ดังกล่าวมาจาก ยุคโรมัน ที่ผู้ปกครองจัดการแข่งขัน Gladiator และแจกข้าวสาลีฟรี เพื่อมอมเมาประชาชนให้เพลิดเพลินกับความรุนแรงและลืมปัญหาความอดอยาก รวมถึงการจำกัดสิทธิ์ทางการเมืองของตนเอง, ครั้งที่สาธารณรัฐโรมันล่มสลายและแทนที่โดยจักรวรรดิโรมัน Gladiator ได้กลายเป็นกีฬาและความบันเทิงมหาชนของชาวโรมัน แม้ว่าเดิมทีมันถูกสร้างขึ้นมาเพื่อ พิธีศพ (Munera) ของชนชั้นสูงโรมันเท่านั้น
- อาณานิคมภายใน (Internal Colonialism) -
โมเดลการปกครองและเศรษฐกิจของพาเนม นั้น ถูกนิยามได้ว่าเป็น อาณานิคมภายใน (Internal Colonialism) ที่คาปิตอลสูบกินทรัพยากรของเขตปกครองทั้งหมด โดยที่ผู้คนในเขตปกครองทั้งหมดต่างอดอยากและยากจน แต่ทว่าคนในคาปิตอลนั้นใช้ชีวิตอย่างฟู่ฟ่า ฟุ่มเฟือย และหมกมุ่นอยู่กับแฟชั่น
ทฤษฎีอาณานิคมภายใน (Internal Colonialism) เป็นทฤษฎีสังคมศาสตร์ ที่ผู้มีอำนาจหรืออำนาจส่วนกลางเข้าควบคุม กดขี่ และสูบเลือดสูบเนื้อทางเศรษฐกิจต่อส่วนภูมิภาค โดยมีลักษณะการเอารัดเอาเปรียบและโครงสร้างความเหลื่อมล้ำที่คล้ายคลึงกับการที่ประเทศมหาอำนาจทำกับประเทศอาณานิคมในอดีต
Michael Hechter ได้เขียนหนังสือเพื่ออธิบายทฤษฎีนี้ต่อหลักปฏิบัติของสหราชอาณาจักรว่า อังกฤษทำหน้าที่เป็นส่วนกลาง ที่พัฒนาอุตสาหกรรมและเข้าควบคุมทางเศรษฐกิจและการเมืองเหนือพื้นที่ภูมิภาคอย่าง สกอตแลนด์, เวลส์ และไอร์แลนด์ โดยใช้ความแตกต่างทางวัฒนธรรมเป็นเครื่องมือในการจัดลำดับชั้นทางสังคม
- โฆษนาชวนเชื่อ, รัฐตำรวจและเผด็จการอำนาจนิยมแบบเบ็ดเสร็จ -
พาเนม ดำรงอยู่ด้วยการโฆษณาชวนเชื่อตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อควบคุมความคิดและการกระทำของประชาชน โทรทัศน์ของพาเนมจะฉายโฆษนาชวนเชื่อ ตอกย้ำว่าคาปิตอลคือพ่อผู้มีบุญคุณต่อเขตทั้งหมด การกบฎคือการที่ลูกทรยศต่อพ่อผู้ให้ข้าวให้น้ำ และ Hunger game คือ การลงโทษที่ลูกเนรคุณพ่อ
นอกจากนี้คาปิตอลได้จัดตั้ง Peackeeper เป็นกองกำลังกึ่งทหารกึ่งตำรวจ ที่ทำหน้าที่บังคับความกลัวของประชาชนในทั้ง 12 เขต คอยใช้กำลังกดขี่ข่มเหงประชาชน
โครงสร้างการปกครองของของพาเนมนั้น เป็นเผด็จการแบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ ซึ่งมีรัฐธรรมนูญในฐานะเอกสารกฎหมายสูงสุดของประเทศ แต่บทบาทและความหมายของรัฐธรรมนูญนั้นถูกเขียนขึ้นเพื่อเอื้อประโยชน์ให้กับผู้มีอำนาจและระบอบเผด็จการเบ็ดเสร็จ
Coriolanus Snow, ประธานาธิบดีที่ครองตำแหน่งยาวนานของพาเนม
สถาบันหลักของการปกครองของพาเนมคือ
- ประธานาธิบดี (Presidency) ซึ่งเป็นประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาล มีอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดเหนือทุกหน่วยงานรัฐ ตามพฤตินัยแล้ว คำสั่งของประธานาธิบดีคือ กฎหมายสูงสุดที่ไม่มีใครกล้าคัดค้าน
- สภาแห่งคาปิตอล (The Capitol Council) เป็นคณะรัฐมนตรีทำหน้าที่บริหารกระทรวงต่างๆ ที่เป็นเพียงตรายางคอยปฏิบัติตามนโยบายของประธานาธิบดีเท่านั้น ไม่มีอำนาจคานดุลการเมืองใดๆ
อำนาจของสถาบันหลักการปกครองของพาเนม/คาปิตอลนั้น ขับเคลื่อนโดยหน่วยงานพิเศษ 3 หน่วย คือ
- Peacekeepers(กองกำลังรักษาสันติภาพ) : กองกำลังทหารและตำรวจที่ถูกส่งไปปกครองตามเขตปกครองทั้งหมด บังคับใช้กฎหมายเคอร์ฟิว และลงทัณฑ์ในที่สาธารณะ
- Gamemakers (ผู้สร้างเกม) : ถือเป็นหน่วยงานระดับสูงที่มีงบประมาณมหาศาล มีหน้าที่ออกแบบเทคโนโลยีจำลอง สร้างสัตว์กลายพันธ์ และเหนือสิ่งอื่นใดคือ การสร้างและควบคุมฉากการประลองของ Hunger Games ซึ่งเป็นเครื่องมือแสดงแสนยานุภาพทางเทคโนโลยีของส่วนกลาง
- Capital TV : โครงข่ายสื่อสารมวลชนเดียวที่ได้รับอนุญาตให้แพร่ภาพเพื่อกระจายโฆษนาชวนเชื่อและการฉาย Hunger Game, ทุกบ้านในทุกอาณาเขตของพาเนม ถูกกบังคับให้ติดตั้งและเปิดรับชมการประกาศของ Capital TV โดยไม่มีสิทธิ์ปิดหน้าจอ
รัฐธรรมนูญของพาเนม คือกฎหมายความมั่นคงที่ตราขึ้น ไม่ได้คุ้มครองสิทธิมนุษยชน แต่ใช้เป็นข้ออ้างทางกฎหมายในการจำกัดสิทธิเสรีภาพในการเดินทาง การแสดงออก และการประกอบอาชีพของคนในเขตปกครอง กฎหมายนี้ตัดสิทธิ์ขั้นพื้นฐานของประชาชนในเขตปกครองทั้งหมด
สิทธิในเขตปกครองไม่มี แม้แต่ผู้ว่าการหรือนายกเทศมนตรีของเขตปกครองทุกเขตจะต้องถูกแต่งตั้งจากคาปิตอลเท่านั้น, การตั้งคำถามต่อการปกครองและการหลบหนีของจากเขตที่ตนอาศัยมีโทษตั้งแต่ การตัดลิ้นเพื่อกลายเป็นทาสรับใช้ จนถึงการประหารชีวิตโดยการแขวนคอ ปราศจากการไต่สวนคดีแต่อย่างใด
พาเนมคือตัวอย่างประเทศสมมุติที่อำนาจส่วนกลางคือผู้ปกครองเบ็ดเสร็จ ไม่เหลืออำนาจการปกครองใดๆ ให้กับอำนาจส่วนภูมิภาค, มันคือตัวอย่างของ รัฐเดี่ยวแบบเบ็ดเสร็จ, เมืองหลวง/คาปิตอลคือทุกอย่าง และส่วนอื่นๆของประเทศทำหน้าที่แค่ผลิตและส่งทรัพยากรมาให้เมืองหลวง/คาปิตอล
นวนิยาย The Hunger Games ของ Suzanne Collins, ยังเล่นเรื่องการใช้สงครามสื่อในการใช้เป็นอาวุธอย่าง แคตนิส เอเวอร์ดีน ตัวละครเอก ซึ่งมาจากเขต 12 ถ้าสนใจก็สามารถไปหาอ่านหรือดูจากหนัง The Hunger Games ทั้งหมด 4 ภาค
เรียบเรียง - Nakvat Hakimov
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
