Blockdit Originals คุยกับ วินทร์ เลียววาริณ ตอน 27
Kanogwan Seraypheap : “คุณวินทร์ชอบต้นไม้หรือดอกไม้อะไรมากที่สุดคะ และทำไมจึงชอบต้นไม้-ดอกไม้ชนิดนั้นคะ”
ไม่ประสงค์ออกนาม : คุณวินทร์เห็นอย่างไรเรื่องต้นไม้มงคล
วินทร์ เลียววาริณ : สองคำถาม ไม่เกี่ยวกันโดยตรง แต่ขอรวบตอบรวมกัน เพราะมีบางจุดที่เชื่อมกัน
และมันก็สะท้อนวิธีการมองชีวิตของผมที่เปลี่ยนไป
ผมรักต้นไม้และป่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากเรียนที่คณะสถาปัตย์ จุฬาฯ เจออาจารย์ที่ปลูกฝังจิตวิญญาณของต้นไม้และป่า ยิ่งเห็นคุณค่าและความงามของต้นไม้ แลเห็นว่าต้นไม้แต่ละต้นก็มีเอกลักษณ์และความงามของมันเอง
ทุกต้นสำคัญหมด รวมกันเป็นระบบนิเวศของทั้งโลก
อย่างไรก็ตาม ในบรรดาต้นไม้พันธุ์ต่างๆ ก็ย่อมมีพันธุ์ที่ผมชอบเป็นพิเศษ
ผมชอบดอกกุหลาบสีเลือดหมู แดงเข้ม มันดูโรแมนติกแบบลึกลับ!
แต่ในเรื่องดีไซน์ ชอบดอกปีบ มันดูเท่มาก
ในเรื่องความหอม ผมชอบดอกมะลิ ดอกแก้ว หอมแบบพื้นๆ นี่แหละ ถูกจริต
ดอกโป๊ยเซียนก็ชอบ ดูเท่ดี
สำหรับต้นไม้ใหญ่ สมัยก่อนผมชอบต้นไม้ที่รูปทรง (form) ดี เพราะเรียนมาทางศิลปะ ชอบประติมากรรม จึงมองธรรมชาติด้วยสายตาของนักออกแบบ
เมื่อมองแบบนี้ ก็หนีไม่พ้นมองที่รูปทรงของมัน
ผมชอบต้นหลิว กิ่งใบอ่อนช้อย ดูสวยงาม
ผมชอบฟอร์มของต้นหูกระจง
ชอบบุคลิกของต้นไผ่และต้นสน
ชอบต้นหางนกยูงฝรั่งตอนออกดอกสีแดงสะพรั่งเต็มต้น
ชอบใบของต้นโกสนและเฟิร์น ชอบมอสและตีนตุ๊กแกที่เกาะผนัง
แต่เมื่ออายุมากขึ้น ผมก็หยุดมองต้นไม้ด้วยสายตานักออกแบบ
ยังชอบต้นไม้ที่ว่ามา แต่มุมมองเรื่องความสวยของต้นไม้เปลี่ยนไป
ผมเริ่มมองความงามของต้นไม้ที่ดูเผินๆ “ไม่สวย” ตามมาตรฐานการออกแบบ
ผมเริ่มมองต้นไม้ริมทางเดิน ริมถนน ทั่วไป เหมือนมองคนเดินถนน และเริ่มจะเห็นความงามของความไร้รูปทรงตามตำราที่เรียนมา
ในหนังสือ มนุษย์ที่แท้ เขียนโดย ธอมัส เมอร์ตัน แปลโดย ส. ศิวรักษ์ มีบทหนึ่งที่ผมจำได้แม้ผ่านมาหลายสิบปีแล้ว บทนี้พูดถึงต้นไม้ที่ไม่สวยต้นหนึ่ง เนื้อความว่า
ฮุ่ยจื้อพูดกับจางจื้อว่า
ข้าพเจ้ามีต้นไม้ใหญ่อยู่ต้นหนึ่ง
ชนิดที่เขาเรียกกันว่า ต้นไม้ที่ใช้การอะไรไม่ได้
ลำต้นคดงอ
เป็นปุ่มเป็นป่ำ
จะเลื่อยออกเป็นกระดานตรง ๆ สักแผ่นก็ไม่ได้
กิ่งก็บูดเบี้ยว
จะตัดมาทำอะไร
ดูไม่ได้เรื่องทั้งสิ้นฯ
มันขึ้นอยู่ข้างถนนนั่นแน่ะ
ไม่มีช่างไม้คนไหนสนใจมันเลยฯ
ต้นไม้นี้ฉันใด คำสอนของท่านก็ฉันนั้น
ช่างยิ่งใหญ่และไร้ประโยชน์ฯ
จางจื้อตอบว่า
ท่านเคยเฝ้าดูแมวป่าบ้างหรือไม่
มันหมอบคอยหาอาหาร
แล้วกระโดดไปทางโน้นที ทางนี้ที่
เดี๋ยวกระโดดสูง เดี๋ยวกระโดดต่ำ
แต่ในที่สุดตัวเองก็ติดบ่วงพรานฯ
แล้วท่านเคยเห็นตัวจามรีบ้างไหม
ว่ายิ่งใหญ่ยังกับพายุเมฆ
ยืนแสดงอำนาจฯ
ทั้งใหญ่และมั่นใจ
แต่ก็จับหนูไม่ได้ฯ
สำหรับต้นไม้ใหญ่ของท่าน อันหาประโยชน์มิได้นั่นน่ะหรือ
ปลูกไว้ในที่ว่างสิ
ปลูกไว้ในความว่างเปล่า
ไว้เดินเล่นรอบ ๆ
ไว้พักใต้ร่มเงาฯ
จะไม่มีใครใช้ขวานหรืออะไรไปบั่นทอนมัน
จะไม่มีใครไปโค่นล้มมันลงฯ
นี่ละหรือคือไร้ประโยชน์ อันท่านควรวิตกฯ
งานเขียนชิ้นนี้ถ่างตาผมมาตั้งแต่วัยหนุ่ม แต่รู้สึกชัดเจนขึ้นในวัยใกล้ฝั่ง
ด้วยมุมมองนี้ ความสวยของต้นไม้ไม่ใช่ความเพอร์เฟ็กท์ของรูปทรง หากคือบุคลิกเฉพาะของแต่ละต้น เหมือนคนผ่านประสบการณ์ชีวิตไม่เหมือนกัน บางต้นได้ดินดี บางต้นเจอแต่อุปสรรค บางต้นก็ตายแล้วฟื้น ฯลฯ
ตอนนี้มองเห็นต้นไม้ที่คดงอตะปุ่มตะป่ำ ก็สวยเช่นกัน
ใช่ ตอนนี้มองต้นไม้แบบปรัชญาไปแล้ว
สำหรับคำถามเรื่องไม้มงคล ผมเกลียดไม้มงคลทุกชนิด
ไม่ได้เกลียดต้นไม้ชนิดนั้นๆ แต่เกลียดตราที่คนประทับให้มัน
โดยส่วนตัวผมรู้สึกว่ามันเป็นเรื่องไร้สาระมาก ต้นไม้ก็คือต้นไม้ แต่ละสายพันธุ์วิวัฒนาการมาจากจุดเริ่มต้นเดียวกัน แตกต่างกันไปตามภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ยุคสมัย
ต้นไม้ก็อยู่ของมันอย่างนี้มาหลายร้อยล้านปีแล้ว จนกระทั่งวันหนึ่งมนุษย์บางกลุ่มไปประทับตรา ‘มงคล’ ไม่ว่าเพราะความเชื่อหรือเพราะการพาณิชย์
เกณฑ์ในการกำหนดว่าต้นอะไรมงคล ต้นอะไรไม่มงคลไม่แน่นอน ไม่มีหลักการ บางทีก็ตลก โดยเฉพาะที่อิงกับชื่อภาษาไทยที่เพิ่งปรากฏบนโลกไม่ถึงพันปี
มะยม พ้องกับ นิยม จึงเป็นต้นไม้มงคล (ซึ่งน่าแปลกที่เลือกไม่พ้องกับคำว่า พระยม หรือ ยมทูต!)
ลั่นทม ไม่มงคล เพราะพ้องกับ ระทม
หลายคนไม่ปลูกต้น เต่าร้าง (เต่ารั้ง) เพราะพ้องคำว่า ร้าง
บางคนมีความเชื่อว่าไม่ควรปลูกต้นปาล์มไม้กวาด เพราะมันจะ ‘กวาด’ โชคไปหมด
คิดได้ไง!
บางตำราห้ามปลูกมะพร้าวให้ทางมะพร้าวแตะหลังคา เพราะจะนำความชั่วร้ายมาให้ ฯลฯ
มั่วมาก
บางทีก็มาจากแฟชั่นที่ฮิตเป็นพักๆ ในสมัยผมเป็นเด็ก คำว่า แห้ว ก็เป็นชื่อธรรมดาชื่อหนึ่ง วันดีคืนดีมันก็มีความหมายใหม่ในเชิงลบ
คนเริ่มอาจทำขำๆ แต่สะท้อนว่าเราชอบเล่นกับชื่อ และจริงจังกับความหมาย เพราะ “ไม่เชื่ออย่าลบหลู่”
บ๊วย ในภาษาจีนเป็นคำดี เป็นของสูง ดอกบ๊วยหรือเหมย เป็นสัญลักษณ์ของสิ่งดีงาม ในไทยกลับหมายถึง ท้ายสุด ที่โหล่
ท้อ เป็นพืชมงคลของจีน ในไทยกลายเป็น ท้อแท้
ไร้สาระมาก
ต้นไม้หลายชนิดในสมัยผมเป็นเด็กก็เรียกอย่างนั้น ไม่มีความมงคลหรือไม่มงคล จนวันหนึ่งหลายต้นก็ยกสถานะขึ้นมา เป็นต้นไม้มงคล และผู้คนก็เฮกันไปปลูก ราคาต้นไม้ก็พุ่งขึ้นหลายเท่า
เราเลือกติดตรามงคลกับชื่อในภาษาไทย แปลกที่ไม่เลือกชื่อภาษาอังกฤษ หรือชื่อวิทยาศาสตร์ของสายพันธุ์
มงคลของเราคือความร่ำรวยมีเงินทองอย่างเดียว
ก็คือปลูกต้นไม้เพื่อปลูกฝังความโลภในจิตใจ
หากใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์มารองรับ ต้นไม้ไม่มงคลจำนวนมากช่วยชีวิตคนได้
ระกำใช้เป็นยาแก้ไอ ขับเสมหะ รักษากำเดา ยาถ่าย แก้โรคหนองใน ท้องร่วง แก้ปวดฟัน
ลั่นทมใช้เป็นยาถ่าย แก้หิด โรคปวดบวมตามข้อ แก้ปวดฟัน
เต่าร้าง แก้ตับย้อย ม้ามย้อย ฯลฯ
สารพัดประโยชน์อย่างนี้ ใจคอยังติดตราต้นไม้ไม่มงคลอีกหรือ
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
