3 ส.ค. เวลา 12:00 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี

Regenerative Blue Economy โมเดลเศรษฐกิจที่เติบโตเคียงคู่ฟื้นฟูท้องทะเล

🌡️ ทุกครั้งที่อุณหภูมิโลกสูงขึ้น มักสั่นคลอนไปถึง “เศรษฐกิจทางทะเล” ที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมสำคัญ ทั้งการประมง การขนส่ง พลังงาน และการท่องเที่ยว เพราะเมื่อระบบนิเวศทางทะเลเสื่อมโทรม ธุรกิจที่พึ่งพาทรัพยากรเหล่านี้ ย่อมได้รับผลกระทบตามไปด้วย
ล่าสุด องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุว่ามีความเป็นไปได้สูงถึง 80% ที่ปรากฏการณ์เอลนีโญจะกินเวลาต่อเนื่องและยาวนานไปจนถึงช่วงเดือนสิงหาคม สะท้อนให้เห็นว่า วิกฤตสภาพภูมิอากาศกำลังทวีความรุนแรง และเป็นอีกหนึ่งแรงกดดันที่ทำให้ภาคธุรกิจต้องเร่งปรับตัว
ด้วยเหตุนี้ หลายภาคส่วนจึงหันมาให้ความสำคัญกับแนวคิด “Blue Economy” หรือเศรษฐกิจสีน้ำเงิน ที่มุ่งสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจ ควบคู่กับการใช้ประโยชน์และดูแลทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน
🌊 อย่างไรก็ตาม ในบริบทของโลกปัจจุบัน การทำธุรกิจเพียงแค่ “ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม” อาจไม่เพียงพออีกต่อไป ซึ่งรายงาน The Regenerative Blue Economy: Pathways to Prosperity จาก World Economic Forum ได้นำเสนอแนวคิด “เศรษฐกิจสีน้ำเงินเชิงฟื้นฟู (Regenerative Blue Economy)” ที่ยกระดับบทบาทของธุรกิจจากการลดผลกระทบต่อธรรมชาติ ไปสู่การสร้างผลลัพธ์เชิงบวก และฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลให้กลับคืนสู่ความอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง
📈 รายงานดังกล่าวแบ่งเส้นทางการเปลี่ยนผ่านสู่ Regenerative Blue Economy ออกเป็น 3 กลุ่มธุรกิจหลัก ซึ่งแต่ละกลุ่มต่างมีบทบาทและแนวทางในการขับเคลื่อนที่แตกต่างกัน ดังนี้
1. Traditional Sectors: ครอบคลุมอุตสาหกรรมดั้งเดิม เช่น การประมง การขนส่งทางทะเล ท่าเรือ รวมถึงการผลิตน้ำมันและก๊าซนอกชายฝั่ง ซึ่งเป็นภาคธุรกิจที่สร้างรายได้และการจ้างงานจำนวนมาก แต่ก็เป็นกลุ่มที่สร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเลสูงที่สุด การเปลี่ยนผ่านของธุรกิจกลุ่มนี้ จึงต้องเร่งลดผลกระทบ เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร และนำต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจ และปรับทิศทางการลงทุนจากกิจกรรมที่สร้างผลกระทบ ไปสู่การฟื้นฟูธรรมชาติ
2. Growth Sectors: ประกอบด้วยธุรกิจที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว เช่น พลังงานลมนอกชายฝั่ง การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ การเดินเรือดิจิทัล รวมถึงการท่องเที่ยวทางทะเลและชายฝั่ง แม้อุตสาหกรรมเหล่านี้จะมีศักยภาพในการสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่การขยายตัว ต้องคำนึงถึงขีดจำกัดของทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อให้การเติบโตของธุรกิจสามารถสร้างคุณค่าและช่วยเสริมความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ แทนที่จะเพิ่มภาระให้กับสิ่งแวดล้อม
3. Frontier Sectors: เป็นกลุ่มธุรกิจแห่งอนาคตที่มุ่งฟื้นฟูธรรมชาติโดยตรง เช่น ธุรกิจฟื้นฟูระบบนิเวศ เทคโนโลยีชีวภาพทางทะเลที่ต่อยอดทรัพยากรชีวภาพในทะเลสู่ผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมมูลค่าสูง รวมถึงการบริการข้อมูลด้านมหาสมุทร จากเดิมที่หลายโครงการยังอยู่ในระดับนำร่อง กำลังพัฒนาไปสู่การลงทุนระดับประเทศ และมีศักยภาพที่จะกลายเป็นอุตสาหกรรมใหม่ที่สร้างคุณค่าทั้งทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน
🌊 การแบ่งกลุ่มธุรกิจทั้ง 3 ประเภทสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ Regenerative Blue Economy ไม่สามารถเกิดขึ้นจากภาคธุรกิจเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือของหลายภาคส่วน ทั้งระบบการเงินที่ให้คุณค่ากับทุนทางธรรมชาติ ธรรมาภิบาลที่เชื่อมโยงการบริหารจัดการด้วยฐานข้อมูลชุดเดียวกัน การพัฒนาศักยภาพของชุมชนและบุคลากรให้มีส่วนร่วมในการออกแบบการฟื้นฟู รวมถึงการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ในการแก้ปัญหาและติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ
แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิด Nature Positive ที่ไม่ได้มุ่งเพียงลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เข้ามาช่วยฟื้นฟูธรรมชาติให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นหุ่นยนต์ฟื้นฟูปะการัง ระบบติดตามข้อมูลมหาสมุทร หรือการพัฒนาโครงการ Blue Carbon เพื่อเร่งการฟื้นตัวของระบบนิเวศชายฝั่ง
🌿 โดย Blue Carbon คือกระบวนการที่มหาสมุทรและระบบนิเวศชายฝั่งดูดซับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไว้ในชีวมวลและชั้นตะกอนใต้ดิน ซึ่งกักเก็บคาร์บอนสูงกว่าป่าบกถึง 4 เท่า ดังนั้น การอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศสำคัญ เช่น ป่าชายเลน หญ้าทะเล สาหร่ายทะเล และพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่ง จึงเป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญของการลดก๊าซเรือนกระจก และช่วยเพิ่มความสามารถในการรับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันได้
เพื่อผลักดันแนวคิดดังกล่าวให้เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย NIA จึงจัดงานสัมมนาวิชาการ NATURE POSITIVE THAILAND: When Nature Becomes the Solutions ภายในงาน Startup x Innovation Thailand Expo 2026 (SITE 2026) เพื่อสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับกลไกทางการเงิน บทบาทของภาครัฐ และความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการขับเคลื่อนแนวคิด Nature Positive ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ
💡 สำหรับผู้ประกอบการและหน่วยงาน ที่สนใจ สามารถรับชมเนื้อหาเกี่ยวกับ “Positive Nature” เพื่อทำความเข้าใจให้ลึกยิ่งขึ้นว่า Nature Positive คืออะไร กลไกการเงินรูปแบบใดที่จะช่วยสนับสนุนการฟื้นฟูธรรมชาติ และภาครัฐจะมีบทบาทอย่างไรในการสร้างความร่วมมือ เพื่อผลักดันแนวคิดนี้ให้เกิดขึ้นจริง
📺 รับชม LIVE ย้อนหลังได้ที่ : https://youtu.be/NEMkpGkFi_M?si=OidjXUwXnZLb3sGC
โฆษณา