ความปัจจุบันทันด่วนทางสถาปัตยกรรม (Architectural Presentness)
ความปัจจุบันทันด่วนคือความสง่างาม
— ไมเคิล ฟรีด (Michael Fried)
สถาปัตยกรรมที่เพื่อแลกกับความปัจจุบันทันด่วน จนทำให้ตัวเองอยู่อาศัยไม่ได้ และในแง่นี้จึงกลายสภาพไปคล้ายกับซากปรักหักพัง—สถาปัตยกรรมที่ต่อต้านความเป็นสถาปัตยกรรม
— คาร์สติน ฮารีส์ (Karsten Harries)
ไมเคิล เบเนดิกต์ (Michael Benedikt) ในหนังสือ For an Architecture of Reality (ปี 1987) อธิบายว่าคุณลักษณะของความปัจจุบันทันด่วนทางสถาปัตยกรรม (architectural presentness) มีค่าเทียบเท่ากับการมีเสน่ห์ดึงดูดใจบนเวที (stage presence) เขาตั้งข้อสมมติฐานว่าสถาปัตยกรรมบรรลุพลังนี้ได้ผ่านความซื่อสัตย์ต่อตัวเองที่เป็นอมตะ เขาคงรู้สึกจำต้องตีพิมพ์ผลงานนี้เนื่องจากในช่วงหนึ่งของศตวรรษที่ 20 เราได้สูญเสียการมองเห็นความปัจจุบันทันด่วนทางสถาปัตยกรรมอันซื่อตรงไป
โครงการของสถาปัตยกรรมโพสต์โมเดิร์น เรียกร้องให้เรื่องราวที่ฝังอยู่ภายในสถาปัตยกรรมต้องถูกถอดรหัสทางปัญญา มากกว่าที่จะสัมผัสได้ในระดับสัญชาตญาณ
ความปัจจุบันทันด่วนถูกลดทอนลงไปเนื่องจากการหมกมุ่นอยู่กับการไขว่คว้าหาความหมายผ่านการขุดคุ้ยอดีต ปรากฏการณ์วิทยา (phenomenology) ได้เข้ามาช่วยชีวิตไว้ ด้วยความสนใจในประสบการณ์ร่วมทันทีทันใดระดับสัญชาตญาณในห้วงเวลาที่เป็นอมตะ ความปัจจุบันทันด่วนจึงกลับมาเป็นประเด็นสำคัญอีกครั้ง เช่นเดียวกับที่เคยเป็นมาตลอดช่วงยุคคลาสสิกในทางสถาปัตยกรรม
ดังที่ฮารีส์ได้กล่าวไว้ข้างต้น สถาปัตยกรรมแห่งความปัจจุบันทันด่วนไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยความกังวลเรื่องฟังก์ชันการใช้งาน ด้วยเหตุนี้ มันจึงอาจมีลักษณะคล้ายอนุสาวรีย์หรือผลงานประติมากรรมมากกว่าสิ่งที่เรามองว่าเป็นสถาปัตยกรรมแบบดั้งเดิม สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นอย่างเด่นชัดผ่านความทรงพลังของอาคาร Lois and Richard Rosenthal Center for Contemporary Art ในเมืองซินซินนาติ ออกแบบโดย ซาฮา ฮาดิด (Zaha Hadid, ปี 2003)
สถาปัตยกรรมทรงหยดน้ำและรูปร่างแปลกตาที่ผลิตด้วยระบบดิจิทัลในยุคปัจจุบัน ก็มีคุณลักษณะของความปัจจุบันทันด่วนนี้เช่นกัน มันแสดงความมั่นใจในรูปทรงและสีสันที่กล้าหาญอย่างไร้ความเขินอาย มีเสน่ห์ดึงดูดใจราวกับอยู่บนเวที แม้ว่ามันอาจจะดูน่าเกรงขามและเข้าถึงได้ยากอยู่บ้างก็ตาม
นักคิดสายปัจจุบันนิยม (presentist) ยืนยันว่ามีเพียงวัตถุที่กำลังดำรงอยู่ในปัจจุบันและเหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบันเท่านั้นที่เป็นจริง ซึ่งเท่ากับการตัดวัตถุและเหตุการณ์ในอดีตและอนาคตออกไปจากความเป็นจริง
—The Oxford Guide to Philosophy
ที่มา: Decoding theoryspeak
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
