แนวทางการจัดการน้ำเสียแม่น้ำเจ้าพระยา
จากสถานการณ์ปัญหาคุณภาพแหล่งน้ำของประเทศเข้าสู่ภาวะวิกฤต โดยเฉพาะอย่างยิ่งแม่น้ำเจ้าพระยาพบว่า จากการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำย้อนหลัง 5 ปี แม่น้ำเจ้าพระยามีคุณภาพน้ำ ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน คุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินตามเกณฑ์การแบ่งประเภทคุณภาพน้ำตามการใช้ประโยชน์ของแม่น้ำ ซึ่งแบ่งแม่น้ำเจ้าพระยา ออกเป็น 3 ช่วง ดังนี้
- ช่วงที่ 1 ตั้งแต่องค์พระสมุทรเจดีย์ อำเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี เป็นแหล่งน้ำประเภทที่ 4 เพื่อการอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่านการฆ่าเชื้อโรคตามปกติและ ผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำเป็นพิเศษก่อนและเพื่อการอุตสาหกรรม
- ช่วงที่ 2 ตั้งแต่อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี ถึงป้อมเพชร อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัด
พระนครศรีอยุธยา เป็นแหล่งน้ำประเภทที่ 3 เพื่อการอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่านการฆ่าเชื้อโรคตามปกติ
และผ่านกระบวนการปรับปรุบปรุงคุณภาพน้ำทั่วไปก่อนและเพื่อการเกษตร
-ช่วงที่ 3 ตั้งแต่ป้อมเพชร อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ถึงจุดเริ่มต้น อำเภอเมือง
จังหวัดนครสวรรค์ เป็นแหล่งน้ำประเภทที่ 2 สามารถเป็นประโยชน์เพื่อการอุปโภคและบริโภคโดยต้องผ่าน
การฆ่าเชื้อโรคตามปกติ และผ่านกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำทั่วไปก่อน การอนุรักษ์สัตว์น้ำ การประมง
การว่ายน้ำและกีฬาทางน้ำ
กรมควบคุมมลพิษ ได้ดำเนินการประเมินข้อมูลปริมาณความสกปรกในรูปบีโอดี (Biochemical Oxygen Demand ; BOD) ในแม่น้ำเจ้าพระยารายจังหวัดครอบคลุม 9 จังหวัด ประกอบด้วย จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดชัยนาท จังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดอ่างทอง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดปทุมธานี จังหวัดนนทบุรี กรุงเทพมหานคร และจังหวัดสมุทรปราการ
ซึ่งจากการวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณการระบายมลพิษ (BOD loading) ที่ระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม (ปี 2565 - 2566) จากแหล่งกำเนิดมลพิษ 3 แหล่ง ได้แก่ อุตสาหกรรรม ชุมชน และเกษตรกรรม (สุกร เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและนาข้าว)
พบว่า ภาคอุตสาหกรรมก่อให้เกิดปริมาณมลพิษมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 56 ของปริมาณมลพิษทั้งหมด รองลงมา คือ น้ำเสียจากภาคชุมชนคิดเป็นร้อยละ 39 ของปริมาณมลพิษทั้งหมด และน้ำเสียจากภาคเกษตรกรรม คิดเป็นร้อยละ 5
กรมควบคุมมลพิษ ได้นำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์(Personal Computer Storm Water Management Model ; PCSWMM) ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยวิเคราะห์การไหลของน้ำและคุณภาพน้ำในแม่น้ำหรือระบบระบายน้ำในเขตเมือง โดยใช้หลักการทางคณิตศาสตร์มาจำลองสถานการณ์จริง การคาดการณ์ผลกระทบของน้ำทิ้งและมลพิษที่ปล่อยลงสู่แหล่งน้ำได้อย่างแม่นยำ
เพื่อนำมาใช้ในการจัดทำแนวทางแก้ไขปัญหาพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา โดยนำข้อมูลปริมาณมลพิษและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ทำการวิเคราะห์ในแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ PCSWMM ซึ่งกำหนดรูปแบบการจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษต่างๆ จำนวน 8 รูปแบบ ดังแสดงในตารางที่ 1 ดังนี้
ตารางที่ 1 รูปแบบการจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษต่างๆ
จากการวิเคราะห์โดยวิธีดังกล่าว พบว่า การจัดการน้ำเสียจากแหล่งกำเนิดมลพิษในรูปแบบที่ 8 ส่งผลให้ค่าบีโอดีในแม่น้ำเจ้าพระยามีค่าเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินและเกณฑ์การแบ่งประเภทคุณภาพน้ำตามการใช้ประโยชน์ของแม่น้ำแต่ละช่วง ประกอบด้วย
1. การจัดการด้านน้ำเสียชุมชน โดยเพิ่มประสิทธิภาพจัดการระบบบำบัดน้ำเสียที่มีอยู่ให้เต็มประสิทธิภาพ และกรุงเทพมหานครเพิ่มประสิทธิภาพระบบบำบัดและระบบรวบรวมน้ำเสียครอบคลุมทุกเขตพื้นที่
2. การจัดการด้านน้ำเสียอุตสาหกรรม โดยกำหนดให้การระบายน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมทุกประเภทมีค่าบีโอดีไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อลิตร ยกเว้นจังหวัดนนทบุรี กรุงเทพมหานคร และจังหวัดสมุทรปราการกำหนดให้มีค่าบีโอดีไม่เกิน 15 มิลลิกรัมต่อลิตร
3. การจัดการด้านน้ำเสียเกษตรกรรม ได้แก่ ฟาร์มสุกรและบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยทุกฟาร์มทุกขนาด ที่เข้าข่ายเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ มีการดำเนินการตามมาตรฐาน Good Agriculture Practices (GAP) และมีการระบายน้ำทิ้งเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดทุกฟาร์ม
ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษ จะได้บูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณารูปแบบการจัดการน้ำเสียจากแหล่งกำเนิดมลพิษที่ได้จากการวิเคราะห์แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ PCSWMM เพื่อยกระดับคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาให้เป็นไปตามประเภทการใช้ประโยชน์ที่กำหนดต่อไป
- 4
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
