Blockdit Originals คุยกับ วินทร์ เลียววาริณ ตอน 31
คำถาม 1
กร : 1.การเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณกรรม นี่มีรับประกันว่า หนังสือของศิลปินจะได้รับการพิมพ์ใหม่ไหมครับ ที่ถามนี่เพราะผมเห็นหนังสือของคุณ ’รงค์ หรือวาณิช ทำไมมันหาพิมพ์ใหม่ยากมาก
วินทร์ เลียววาริณ : สมัย 30 ปีก่อน รางวัลวรรณกรรมในบ้านเรามีผลต่อยอดขายและยอดพิมพ์อย่างมาก เช่น หากหนังสือเล่มใดได้ประทับซีไรต์ ก็แทบจะรับประกันว่าต้องพิมพ์เพิ่มเป็นหลักหลายหมื่น หรือกระทั่งแสน
แม้แต่บทกวีที่ปกติขายกันในหลักร้อย ก็อาจพุ่งเป็นหลายหมื่น
มันเป็นยุคที่ผู้คนคุยกันเรื่องหนังสือและรางวัลวรรณกรรม มีการถกกัน วิจารณ์กัน และวิจารณ์ซ้อนวิจารณ์
แต่ยุคนั้นจบสิ้นไปแล้ว
รางวัลวรรณกรรมในสมัยนี้ก็เป็นแค่เกียรติประวัติของนักเขียน อาจเพิ่มยอดขายขึ้นมาบ้าง แต่ไม่เท่าสมัยก่อน
เช่นกัน ตำแหน่งศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณกรรมก็เป็นเพียงการเชิดชูนักเขียน ไม่ได้แปลงเป็นยอดขาย
พูดง่ายๆ คือการเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณกรรมไม่สามารถรับประกันว่า หนังสือของศิลปินจะได้รับการพิมพ์ใหม่
ถามว่าทำไม
คำตอบคือเราสนใจหนังสือที่เป็นเครื่องมือทางศิลปะลดลง
มันคืออีกหนึ่ง new normal ของสังคม
ถามว่าเราสามารถย้อนคืนสู่โลกยุคก่อนได้ไหม สามารถทำให้ผู้คนอ่านหนังสือมากพอ สนใจมากพอจนการออกหนังสือใหม่ของนักเขียนคุณภาพคนหนึ่งรับประกันยอดขาย
อาจเป็นไปได้ แต่ยังรางเลือน
คำถาม 2
กร : 2.ถ้าไม่มีพิมพ์ใหม่ กระทรวงวัฒนธรรมมีโครงการเอาหนังสือเล่มของศิลปินมาเผยแพร่รูปแบบ ebook ไหมครับ
วินทร์ เลียววาริณ : การเผยแพร่หนังสือเป็นหน้าที่ของนักเขียน กระทรวงวัฒนธรรมไม่มีอำนาจตีพิมพ์เอง อีกประการนักเขียนก็สามารถผลิตหนังสือในรูปอีบุ๊คได้เองอยู่แล้ว
แต่อีกเช่นกัน จากประสบการณ์ตรง หนังสืออีบุ๊คก็ยังอยู่ในกลุ่มเล็กๆ นี่พูดถึงหนังสือแนววรรณกรรม
คำถาม 3
กร : 3.ในความเห็นคุณวินทร์ นิยายหรือวรรณกรรม ตะวันตก กับตะวันออกไกล จีน ญี่ปุ่น กระทั่งไทยมีความต่างกันไหมครับ และอย่างไร
วินทร์ เลียววาริณ : วรรณกรรมคือภาษาสากล คือภาษาของวิญญาณ ไม่ว่าเขียนด้วยภาษาใด ก็เหมือนกัน
วรรณกรรมสื่อสารกันที่ความคิด ความรู้สึกของมนุษย์ ดังนั้นภาษาเป็นแค่เปลือกนอก
แน่ละ ฉากของเรื่องอาจแตกต่างไปตามภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ สังคม ฯลฯ แต่จิตวิญญาณนั้นเหมือนกัน
เปรียบเหมือนการสร้างบ้าน บ้านที่ดีเปลือกนอกอาจแตกต่าง แต่โครงสร้างอยู่ทนแดดฝนและแผ่นดินไหว ปูนที่สร้างบ้านอาจมาจากประเทศต่างๆ แต่บ้านยังคงเป็นบ้าน
คำถาม 4
ไม่ประสงค์ออกนาม : หนังสือเล่มไหนของคุณวินทร์ขายดีที่สุด
วินทร์ เลียววาริณ : ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน
เหตุผลเพราะมันได้รับรางวัลซีไรต์ และเกิดกระแสทะเลาะกัน คนที่รักก็รักมาก คนที่เกลียดก็เกลียดจริง
สมัยนั้นยังไม่มีโซเชียล ก็ทะเลาะกันบนหน้าหนังสือพิมพ์ เรียกว่าวิวาทะทางปัญญา
ถ้าเป็นสมัยนี้ก็เรียกทัวร์ลง
ผลของวิวาทะทางปัญญาทำให้หนังสือขายดี เพราะคนนอกอยากรู้ว่าทำไมมันจึงแย่อย่างนั้นได้
ตลอดสามสิบปีนี้ ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน น่าจะได้ตีพิมพ์รวมๆ กันราวสองแสนเล่ม แต่ยังไม่ได้เศษเสี้ยวของเบสต์เซลเลอร์เมืองนอก
คำถาม 5
ไม่ประสงค์ออกนาม : ต้องอ่านหนังสือมากแค่ไหนจึงจะเป็นนักเขียน(ที่ดี)ได้
วินทร์ เลียววาริณ : ผมเคยได้ยินนักเขียนใหม่วัยรุ่นพูดว่า ไม่ต้องอ่านหนังสืออะไรมาก่อน ก็เขียนได้ เพราะมันเป็นจินตนาการ
จากประสบการณ์ตรง น่าจะยาก
อาจจะมีอัจฉริยะสักคนที่ทำได้ เหมือนกับหนังเรื่อง Limitless ตัวเอกกินยาหนึ่งเม็ด ก็สามารถเขียนนวนิยายหนาจบในคืนเดียว
แต่ก็ยากอีกนั่นแหละ
ทำไมจึงกล้าพูดอย่างนั้น?
เหตุผลเพราะงานวรรณกรรมมีองค์ประกอบของความคิดซึ่งเกิดจากเวลาและอายุ
เหมือนทำไวน์ดีๆ เหล้าดีๆ ต้องมีเวลามาเกี่ยว ไม่มีทางทำเหล้าดีเลิศในวันสองวันได้
แล้วอะไรคือองค์ประกอบของความคิดซึ่งเกิดจากเวลาและอายุ?
คำตอบคือโลกทัศน์ มุมมอง การตกผลึก
นี่ไม่ได้หมายความว่านักเขียนวัยรุ่นจะไม่สามารถตกผลึก แต่ค่อนข้างเกิดขึ้นยากหากปราศจากเวลาระยะหนึ่ง
การเข้าใจชีวิตต้องใช้เวลา เราต้องผ่านมันจึงจะเข้าใจ เขียนตามตำราหรือทฤษฎีไม่ได้
นักเขียนที่เพิ่งเริ่มสามารถเขียนเรื่องแฟนตาซีผจญภัยพิสดารอะไรก็ได้เสมอ แต่หากจะเสียบเรื่องความเข้าใจชีวิต ต้องใช้เวลา
คำถามต่อไปคือ เราใช้ประสบการณ์ชีวิตของคนอื่นที่ผ่านโลกมายาวนานได้ไหม ก็ย่อมได้ แต่มันก็ยังยาก เหมือนคนไม่เคยชิมรสหวานของน้ำตาลสด หรือดมกลิ่นดอกแก้ว ยากจะบรรยายได้
ยกตัวอย่าง เช่น เรื่อง สิทธารถะ ของ เฮอร์มานน์ เฮสเส คนอายุน้อย ยังไม่เคยผ่านชีวิตเขียนได้ไหม? อาจจะได้ในด้านพล็อตเรื่อง แต่ยากจะได้ความลุ่มลึกของเนื้อหาที่เสียบเข้าไป
เรื่อง The Old Man and the Sea ของ เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ ก็เช่นกัน ให้เด็กใหม่แต่งก็ได้ เพราะพล็อตไม่ซับซ้อนอะไร แต่หากไม่มีประสบการณ์ชีวิตพอ ยากแม้แต่จะวางพล็อต ทำไมตัวละครเป็นปลามาร์ลิน ทำไมไม่เป็นปลาบึก ปลาเก๋า ปลาช่อน และทำไมต้องเสียบปลาฉลามเข้าไปในตอนท้าย ทำไมไม่ใส่สัตว์ประหลาด ไคจูเข้าไปในเรื่องด้วย
เหตุผลก็เพราะแม้แต่พล็อตเรื่องยังเป็นสัญลักษณ์ ต้องขบคิดลึกซึ้ง ต้องเข้าใจโลกและชีวิตอย่างดี จึงเขียนได้
ดังนั้นจะเป็นนักเขียน(ที่ดี) ก็เหมือนเหล้า ต้องบ่มนานๆ ถ้ารีบร้อนก็จะได้เป็นแค่นักเขียน(ทั่วไป)
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
