ออร่า (Aura)
บรรยากาศที่มองไม่เห็นซึ่งเชื่อกันว่าแผ่ออกมาจากและรายล้อมบุคคลหรือสิ่งของ
— Webster’s Unabridged Dictionary
ผมได้พยายามระบุสภาวะในสถาปัตยกรรมที่ปฏิเสธการตีความ สภาวะที่ผมเรียกว่าออร่าหรือ "ความเป็นปัจจุบัน" (presentness) ออร่าทางสถาปัตยกรรมเกี่ยวข้องกับสายตาและร่างกายในแบบที่แตกต่างจากข้อเขียนที่เป็นตัวหนังสือ
—ปีเตอร์ ไอเซนแมน (Peter Eisenman)
คำว่า "ออร่า" ที่มีความคุ้นเคยกันดีในหมู่นักสถาปัตยกรรมแนว Picturesque ของอังกฤษในศตวรรษที่ 18 กลับแทบไม่ได้ถูกนำมาใช้อีกเลย จนกระทั่ง วัลเทอร์ เบนยามิน (Walter Benjamin) นักทฤษฎีสื่อ ได้นำแนวคิดเรื่องออร่ากลับมาใช้อีกครั้งในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เพื่ออธิบายถึงผลกระทบที่มีต่อผู้ชมงานศิลปะแบบดั้งเดิม เขาสรุปว่าออร่าเกิดขึ้นจากความเข้าใจโดยไม่รู้ตัวเกี่ยวกับแง่มุมทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และส่วนบุคคลที่สำคัญของสถานที่หรือวัตถุ
นอกเหนือจากการใช้งานคำนี้ของ ปีเตอร์ ไอเซนแมน แล้ว ออร่าก็ไม่ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของคำศัพท์เฉพาะทางสถาปัตยกรรม แม้ว่ามันจะสามารถสื่อถึงประสบการณ์ที่ไม่อาจนิยามได้ของสถานที่แห่งหนึ่งก็ตาม
ในทางกลับกัน ฌาค แดร์ริดา (Jacques Derrida) กลับอธิบายถึงสิ่งก่อสร้างฟอลลี่ (Follies) ในสวนสาธารณะปาร์ก เดอ ลา วิลเลตต์ (Parc de la Villette) ของ แบร์กนาร์ ชูมิ ในแง่ของออร่า บางทีนัยยะเชิงลึกลับและเหนือธรรมชาติของมันนี่เองที่ทำให้คำนี้หลุดออกจากการสนทนาของพวกเราที่เหลือ คงจะมีใครคาดหวังให้นักปรากฏการณ์วิทยาเป็นผู้ใช้คำนี้
เนื่องจากมันทำหน้าที่อธิบายความรู้สึกเป็นหลัก ตรงกันข้ามกับการขาดความสนใจจากวงการสถาปัตยกรรม กลับมีความสนใจอย่างมากในการสร้างออร่าสำหรับการออกแบบเกมและความจริงเสมือน (Virtual Reality) ซึ่งไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ เนื่องจากในโลกยุคก่อนโลกเสมือนจริง การบรรยายถึงออร่ามักถูกใช้เพื่อสร้างบรรยากาศอันน่าตื่นตาตื่นใจในวรรณกรรม โดยมีนวนิยายแนวโรแมนติกยุควิกตอเรียเป็นผู้บุกเบิก
เป็นยามเช้าเดือนสิงหาคมที่มีหมอกบาง ไอระเหยหนาทึบยามค่ำคืนถูกแสงอุ่นเข้าโจมตี กำลังแยกตัวและหดตัวกลายเป็นกลุ่มขนแกะที่แยกตัวออกจากกันภายในหุบเวิ้ง… — โทมัส ฮาร์ดี (Thomas Hardy), Tess of the D’Urbervilles (1891)
ในขณะที่สถาปัตยกรรมพัฒนาไปไกลกว่าความหมกมุ่นในปัจจุบันเรื่องรูปทรง เปลือกอาคาร และการปฏิบัติตามหลักสิ่งแวดล้อม บางทีการสร้างออร่าให้กับอาคารอาจหวนกลับมาเป็นตัวแปรในการออกแบบอีกครั้ง เช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นกับมหาวิหารโกธิก
ที่มา: Decoding theoryspeak
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
