ในยุคก่อน มีคำว่าฐานันดรที่ 4 (the fourth estate) ที่หมายถึงสื่อมวลชนและวงการสื่อข่าวที่มีอิทธิพลทางสังคมและทางการเมืองโดยอ้อม
ยุคปัจจุบัน มีคำว่าฐานันดรที่ 5 (the fifth estate) หมายถึงภาคประชาสังคม พลเมืองออนไลน์ บล็อกเกอร์ อินฟลูฯ หรือสื่อทางเลือกต่างๆที่ทำหน้าที่ตรวจสอบวิพากษ์วิจารณ์ ทั้งผู้มีอำนาจและสื่อมวลชนกระแสหลัก ผ่านช่องทาง digital
❓รอดพ้นจากการเป็นเหยื่อของข้อมูลข่าวสาร
ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ (media literacy) จำเป็นมากๆในยุคนี้ องค์ประกอบหลักได้แก่ 1.เข้าถึง 2.วิเคราะห์ 3.ประเมิน 4.สร้างสรรค์เนื้อหา
แต่น้ำหนักอยู่ที่ข้อ 2 กับข้อ 3 มากกว่า
ข่าวเท็จไม่ได้น่ารังเกียจเท่าการบิดเบือน พูดจริงปนเท็จ พูดไม่หมด ปลุกปั่นยั่วยุ rage bait แก๊สไลท์ฯ
แต่จะว่าไป media literacy ก็คงช่วยอะไรไม่ได้มากหรอก เพราะมักพ่ายแพ้ confirmation bias ซึ่งทุกคนก็มีกันอยู่แล้วแหละ คนละนิดคนละหน่อย แล้วแต่ว่าจะเป็นเรื่องอะไร
เจออะไรที่สอดคล้องกับคติความเชื่อดั้งเดิม ก็มักโดดงับอย่างไว หรืออะไรที่ไม่ต้องตามจริตก็เขี่ยทิ้งปัดทิ้งอย่างไวเช่นกัน
ถ้าพอจะรู้ตัวว่ามีทรงแบบนี้ ก็ค่อยๆฝึกตัวเองไปค่ะ
× ไม่รีบร้อนด่วนสรุป ตัดสินฟันธง
× ไม่รีบงับ รีบคอมเม้น รีบโต้ตอบ รีบปฏิเสธ
✓ ฝึกฟังความให้รอบด้าน อ่านให้จบ ไม่ใช่อ่านแค่พาดหัว
✓ วางอคติไว้ก่อน มองหาแง่มุมที่เป็นประโยชน์
มองภาพรวม ภาพกว้าง มองหลายๆมุม ถ้ายังพึงพอใจกับการเสพก็มองที่ agenda ของเนื้อหานั้น แต่ถ้ารู้สึกว่าไม่มีประโยชน์อะไรกับชีวิต ก็ปล่อยเบลอไปค่ะ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
