เมื่อวาน เวลา 05:30 • ข่าวรอบโลก

อิหร่านเดือด จราจลรุนแรง

​รายงานเหตุการณ์ปะทะในอิหร่าน
​พื้นที่เกิดเหตุ: เหตุการณ์การสู้รบเกิดขึ้นที่เมือง ซาราวาน (Saravan) ในจังหวัดซีสตานและบาโลเจสตาน (Sistan and Baluchestan) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอิหร่าน (ติดชายแดนประเทศปากีสถาน)
​ระยะเวลาการสู้รบ: การปะทะเกิดขึ้นยาวนานเกือบ 8 ชั่วโมง โดยเริ่มตั้งแต่ช่วงเช้าตรู่ในเขตที่อยู่อาศัย (บริเวณพื้นที่ Bakhshan) ขยายวงกว้างไปจนถึงบริเวณใกล้มัสยิดประจำเมือง
​รูปแบบการโจมตี: กลุ่มมือปืนซุ่มโจมตีรถยนต์ของกองกำลังความมั่นคงอย่างน้อย 3 คัน มีรายงานเสียงระเบิดและการใช้อาวุธหนักอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งการปิดล้อมเส้นทางรอบมัสยิดและพื้นที่เกิดเหตุ
​ความสูญเสีย: มีรายงานเจ้าหน้าที่กองกำลังความมั่นคงอิหร่านและกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บหลายราย
​ฝ่ายตรงข้าม: รายงานในพื้นที่ระบุว่าเป็นการปะทะกับ กลุ่มต่อต้านติดอาวุธชาวบาโลช (Baluch armed groups)
​บริบททางชาติพันธุ์และศาสนาในพื้นที่
​ชาวบาโลช (Baluch): เป็นกลุ่มชาติพันธุ์
ที่อาศัยอยู่บริเวณชายแดนคาบเกี่ยวระหว่างอิหร่าน ปากีสถาน และอัฟกานิสถาน
​ความต่างทางนิกาย: ชาวบาโลชส่วนใหญ่ นับถือศาสนาอิสลาม นิกายซุนนี (Sunni) ขณะที่รัฐบาลและระบอบปกครองของอิหร่านยึดถือ นิกายชีอะห์ (Shia) เป็นหลัก
​รากเหง้าความตึงเครียด: ความแตกต่างทางนิกายศาสนา ประกอบกับปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและการเรียกร้องสิทธิของกลุ่มคนกลุ่มน้อย เป็นชนวนลุกลามให้เกิดกองกำลังติดอาวุธต่อต้านรัฐบาลในพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของอิหร่านมาอย่างยาวนาน
​สถานการณ์ความเชื่อมโยงในตะวันออกกลาง
​สถานการณ์ความไม่สงบภายในอิหร่านเกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตความมั่นคงที่กำลังลุกลามทั่วภูมิภาคตะวันออกกลาง:
​เยเมนและซาอุดีอาระเบีย: กลุ่มฮูตี (Houthi) ในเยเมนเดินหน้ายึดพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญบริเวณช่องแคบ Bab el-Mandeb ส่งผลให้ซาอุดีอาระเบียและพันธมิตรรอบข้างต้องพิจารณามาตรการทางทหารเพื่อตอบโต้
​กลุ่มติดอาวุธในอิรัก: กลุ่มกองกำลังชีอะห์ในอิรักที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านยกระดับการโจมตีข้ามแดนไปยังเป้าหมายของซาอุดีอาระเบียและพันธมิตรตะวันตกอย่างต่อเนื่อง
ความขัดแย้งของชาวบาโลชและภาพรวมสถานการณ์ความมั่นคงในตะวันออกกลาง
​เหตุการณ์การปะทะกันอย่างรุนแรงยาวนานกว่า 7 ชั่วโมงในเมืองซาราวาน (Saravan) จังหวัดซีสตานและบาโลเจสตาน (Sistan and Baluchestan) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศอิหร่าน
ถือเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของรอยร้าวลึกทางชาติพันธุ์และศาสนาที่ดำรงอยู่มานานหลายทศวรรษ เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของวิกฤตความมั่นคงที่ซับซ้อนและกำลังขยายตัวไปทั่วทั้งภูมิภาคตะวันออกกลาง
​1. ความขัดแย้งของชาวบาโลชในอิหร่าน: รากเหง้า ตัวตน และนิกายศาสนา
​ชาวบาโลช (Baluch) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์โบราณที่มีประชากรราว 10–15 ล้านคน อาศัยกระจายตัวอยู่ในภูมิภาค "บาโลจิสถาน" (Balochistan) ซึ่งเป็นดินแดนไร้พรมแดนถาวร ครอบคลุมพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอิหร่าน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของปากีสถาน และบางส่วนของอัฟกานิสถาน
​ปัจจัยความขัดแย้งในอิหร่าน:
​ความแตกต่างทางนิกายศาสนา (Sunni vs Shia): ประชากรชาวบาโลชส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี (Sunni) ในขณะที่รัฐบาลกลางอิหร่านเป็นระบอบเทวธิปไตยชีอะห์ (Shia-dominated regime) ความแตกต่างนี้ทำให้ชาวบาโลชรู้สึกว่าตนเองกลายเป็น "คนกลุ่มน้อยสองชั้น" (Double minority) คือเป็นทั้งคนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์และทางนิกายศาสนา
​ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและการกีดกัน: จังหวัดซีสตานและบาโลเจสตานเป็นหนึ่งในจังหวัดที่ยากจนที่สุดของอิหร่าน อัตราการว่างงานสูง การเข้าถึงระบบสาธารณูปโภค การศึกษา และการแพทย์ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศอย่างมาก แม้พื้นที่นี้จะมีทรัพยากรธรรมชาติและเป็นจุดยุทธศาสตร์ติดชายแดน แต่ชาวบาโลชกลับมองว่ารัฐบาลกลางดึงทรัพยากรไปใช้โดยไม่เหลียวแลคนท้องถิ่น
​การกดขี่และการปราบปรามจากรัฐ: กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) และฝ่ายความมั่นคงอิหร่านใช้วิธีการเข้าควบคุมพื้นที่อย่างเข้มงวด ส่งผลให้เกิดการปะทะ การจับกุม และการวิสามัญฆาตกรรมบ่อยครั้ง ยิ่งสร้างความโกรธแค้นและผลักดันให้เยาวชนชาวบาโลชบางส่วนหันไปเข้าร่วมกับกลุ่มติดอาวุธใต้ดิน
​กลุ่มติดอาวุธสำคัญ: กลุ่มที่โดดเด่นที่สุดในพื้นที่คือ Jaish al-Adl (กองทัพแห่งความยุติธรรม)
ซึ่งก่อตั้งขึ้นราวปี 2012 โดยมีเป้าหมายเพื่อเรียกร้องสิทธิของชาวซุนนีและชนชาติบาโลช กลุ่มนี้มักใช้ยุทธวิธีซุ่มโจมตีขบวนรถ ลักพาตัวเจ้าหน้าที่ และใช้วิธีระเบิดแสวงเครื่อง targeting กองกำลัง IRGC และตำรวจชายแดนอิหร่าน
​2. มิติข้ามพรมแดน: บาโลจิสถานในปากีสถาน
​ความขัดแย้งของชาวบาโลชไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในอิหร่าน แต่ฝังรากลึกในฝั่งปากีสถาน (จังหวัดบาลูจิสถาน) เช่นเดียวกัน จนกลายเป็นวิกฤตความมั่นคงข้ามพรมแดนที่ยืดเยื้อ
​กลุ่มกบฏบาโลชในปากีสถาน: ในฝั่งปากีสถาน มีกลุ่มติดอาวุธสายแบ่งแยกดินแดนหลายกลุ่ม เช่น Balochistan Liberation Army (BLA) และ Baloch Liberation Front (BLF) ซึ่งเน้นอุดมการณ์ชาตินิยมบาโลช (Baloch Nationalism) มากกว่าอุดมการณ์ทางศาสนา
​เป้าหมายในปากีสถาน: กลุ่มกบฏในปากีสถานต่อต้านการปกครองของรัฐบาลอิสลามาบัด และมุ่งเป้าโจมตีโครงการลงทุนขนาดใหญ่ของต่างชาติ โดยเฉพาะระเบียงเศรษฐกิจจีน-ปากีสถาน (CPEC) ซึ่งมีการก่อสร้างท่าเรือกวาดาร์ (Gwadar Port) ในพื้นที่บาโลจิสถาน เพราะมองว่าเป็นการปล้นสะดมทรัพยากรท้องถิ่น
​ปัญหาพรมแดนสองฝ่าย: ชายแดนอิหร่าน-ปากีสถาน มีลักษณะเป็นทิวเขาและทะเลทรายกว้างใหญ่ ทำให้ยากต่อการลาดตระเวน กลุ่มติดอาวุธทั้งสองฝั่งมักใช้พื้นที่ข้ามพรมแดนเป็นกบดานหลบซ่อนตัว ส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างอิหร่านและปากีสถานมีความตึงเครียดบ่อยครั้ง จากการกล่าวหากันว่าปล่อยให้กลุ่มติดอาวุธใช้ดินแดนของอีกฝ่ายเป็นฐานตั้งรับ
​3. ภาพใหญ่ในตะวันออกกลาง: วิกฤตสามเหลี่ยมความขัดแย้ง
​เหตุการณ์ความรุนแรงในอิหร่านสอดคล้องกับสภาวะลุกลามของความขัดแย้งทั่วภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 แกนหลัก:
​เยเมนและซาอุดีอาระเบีย: ความตึงเครียดบริเวณชายแดนเยเมนยังคงสูงขึ้น เมื่อกลุ่มฮูตี (Houthi) ยกระดับการยึดพื้นที่ยุทธศาสตร์และการโจมตีเส้นทางเดินเรือพาณิชย์ ส่งผลให้ซาอุดีอาระเบียต้องพิจารณาทางเลือกทางทหารในการส่งกำลังเจ้าหน้าที่เข้าแทรกแซงโดยตรงอีกครั้งเพื่อปกป้องความมั่นคงตามแนวชายแดน
​กลุ่มติดอาวุธในอิรัก: กลุ่มกองกำลังติดอาวุธชีอะห์ในอิรักที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินและอาวุธจากอิหร่าน (Axis of Resistance) ได้ขยายขอบเขตการปฏิบัติการ โดนใช้อากาศยานไร้คนขับ (Drone) และขีปนาวุธโจมตีเป้าหมายภายในซาอุดีอาระเบียและฐานทัพของพันธมิตรตะวันตก เพื่อตอบโต้มาตรการกดดันอิหร่าน
​สภาวะศึกหลายด้านของอิหร่าน: สำหรับอิหร่าน การเกิดเหตุจลาจลและการปะทะทางทหารในพื้นที่เมืองซาราวาน ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงปัญหารอยร้าวภายในประเทศเท่านั้น แต่ยังทำให้กองกำลังความมั่นคงอย่าง IRGC ต้องกระจายกำลังมาจัดการความไม่สงบในบ้าน ขณะที่ต้องสนับสนุนกลุ่มตัวแทน (Proxies) ในต่างประเทศไปพร้อมกัน
​บทสรุป
​สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในเมืองซาราวานจึงไม่ใช่แค่เรื่องของกลุ่มมือปืนไม่ทราบฝ่าย แต่เป็นผลลัพธ์จากการกดทับทางศาสนา การเมือง และชาติพันธุ์ที่มีมาอย่างยาวนาน เมื่อบวกกับความไม่มั่นคงในระดับภูมิภาคที่มีทั้งกลุ่มฮูตีในเยเมน และกลุ่มติดอาวุธในอิรัก ตะวันออกกลางจึงกำลังตกอยู่ในภาวะความขัดแย้งเชื่อมโยงที่พร้อมจะขยายวงกว้างได้ทุกเมื่อ
แหล่งที่มา คลังความรู้โลกก้วาง
โฆษณา