21 ก.ย. เวลา 07:42 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี

ลิงอวกาศที่รอดชีวิต

เมื่อ 75 ปีที่แล้ว ในวันที่ 20 ก.ย.2494: Yorick (โยริค) หรือ ที่รู้จักกันในชื่อ "อัลเบิร์ตที่ 6" เป็นลิงรีซัส (Rhesus) หรือ ลิงวอก ที่ถูกส่งขึ้นไปในอวกาศ ด้วยจรวดแอโรบี (Aerobee) ของกองทัพอากาศสหรัฐฯ จากฐานทัพอากาศฮอลโลแมน ในนิวเม็กซิโก ระหว่างการบินประมาณ 6 นาที โยริครอดชีวิตทั้งการขึ้นและลงจอด จน NASA บันทึกไว้ว่า "โยริคเป็นลิงตัวแรกที่รอดชีวิตจากการเดินทางในอวกาศ"
ลิงก่อนหน้าที่ถูกทดลองการบินในอวกาศก่อนโยริค คือ อัลเบิร์ตที่ 1, 2, 3, 4 และ 5 เสียชีวิตทั้งหมด ในระหว่างการบิน จากสาเหตุการระเบิด และการทำงานผิดพลาดของร่มชูชีพ
ทำไม? มนุษย์ถึงต้องส่งลิงขึ้นไปในอวกาศ
ตามมาตรฐานในปัจจุบัน สิ่งที่เกิดขึ้นกับลิงทั้งหมดอาจดูโหดร้าย แต่ในเวลานั้น ไม่มีใครรู้ว่าการบินด้วยจรวดจะส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตอย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับมนุษย์
นักวิทยาศาสตร์กังวลว่า มนุษย์อาจไม่รอดจากแรงเร่งอย่างรุนแรงขณะที่ปล่อยจรวด สภาวะไร้น้ำหนักอย่างฉับพลัน ความดันบรรยากาศต่ำ หรือความเครียดจากการลงจอด ก่อนที่จะเสี่ยงชีวิตมนุษย์ นักวิจัยจึงต้องส่งสัตว์ขึ้นไปทดสอบการบิน
:: นักวิจัยชาวโซเวียต นิยมใช้สุนัขขนาดเล็ก ซึ่งถือว่าแข็งแรงและไม่กระสับกระส่ายมากนักขณะบิน
:: ในขณะที่นักวิจัยชาวสหรัฐฯ มักใช้ลิงเป็นแบบจำลอง ซึ่งมีสรีรวิทยาที่ใกล้เคียงกับมนุษย์มากกว่า
เที่ยวบินของโยริคขึ้นไปได้สูงประมาณ 72 กิโลเมตร โยริค รอดชีวิตจากการบินครั้งนั้น เพราะทุกระบบทำงานได้อย่างสมบูรณ์แบบตามแผน
:: แต่โยริค กลับมาเสียชีวิตหลังจากแคปซูลลงจอดที่ทะเลทรายนิวเม็กซิโก เนื่องจากทีมกู้ภัยไม่สามารถไปถึงแคปซูลของเขาได้ทันเวลา โยริคถูกปิดผนึกอยู่ข้างในและเสียชีวิตจากภาวะเครียดและจากความร้อน ในอีก 2 ชั่วโมงต่อมา
บันทึกทางประวัติศาสตร์ของนาซาอธิบายว่า: โยริคเป็นลิงตัวแรกที่รอดชีวิตจากการบินในอวกาศ
:: แต่ในทางเทคนิคแล้ว เขาไม่ได้ไปถึงอวกาศจริงๆ จรวดของเขาขึ้นไปแค่ระดับความสูงเพียงประมาณ 72 กิโลเมตร เท่านั้น ซึ่งยังต่ำกว่าทั้งเส้นคาร์มันที่สูง 100 กิโลเมตร
:: ลิงรีซัส "อัลเบิร์ตที่ 2" ต่างหากที่ถือเป็นลิงตัวแรกที่ไปถึงอวกาศ เมื่อวันที่ 14 มิ.ย.2492 ด้วยจรวด V-2 ที่ทะยานขึ้นไปที่ระดับความสูงประมาณ 134 กิโลเมตร ซึ่งสูงกว่าเส้นคาร์มันมาก
การบินของโยริค พิสูจน์ให้เห็นว่าลิงสามารถเอาชีวิตรอดได้ในขั้นตอนหลักของภารกิจจรวด ได้แก่ การปล่อยตัว การบินที่ระดับความสูง การลงสู่พื้นโลก และการลงจอด นับเป็นก้าวสำคัญสู่การบินอวกาศของมนุษย์
:: การทดลองช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจว่า สิ่งมีชีวิตตอบสนองต่อความเร่ง สภาวะไร้น้ำหนัก และสภาวะสุดขั้วของการเดินทางด้วยจรวดอย่างไร? และในอีกสิบปีต่อมา การบินในอวกาศของมนุษย์ จึงเริ่มต้นขึ้น
ขอบคุณลิงน้อยทั้งหกตัว
Cr. ข้อมูลและภาพ: Stargazing News: Star Walk 2 (20 ก.ย.2569)
โฆษณา