•
15 ต.ค. เวลา 04:51 • สุขภาพ

🔬 InnoInside — นวัตกรรมที่น่าจับตา

17 : แบคทีเรียในร่างกายผู้หญิง อาจเป็นกุญแจสำคัญที่สุดในการแก้วิกฤตเด็กเกิดน้อยของโลก
สวัสดีครับเพื่อนๆ ชาว innowayถีบ!
ปี 2567 ไทยเรามีเด็กเกิดใหม่เพียง 462,240 คน ครับ เทียบกับปี 2555 ที่มีถึง 800,000 คน — หายไปเกือบครึ่งในเวลาแค่ 12 ปี และนั่นยังไม่นับว่าจำนวนคนตายในปี 2567 อยู่ที่ 571,646 คน ซึ่งมากกว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่ถึงกว่าแสนคน
อัตราเจริญพันธุ์รวม (TFR) ของไทยต่ำกว่าระดับทดแทนที่ 2.1 มาตั้งแต่ปี 2536 และปัจจุบันอยู่ที่เพียง 1.16 เท่านั้น — หมายความว่าถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยน ประชากรไทยจะหดตัวลงเรื่อยๆ และปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากคนไม่อยากมีลูกเสมอไปครับ บางส่วนมาจาก ภาวะมีบุตรยาก ที่คู่รักหลายคู่เผชิญอยู่โดยไม่รู้สาเหตุ
ปัญหาที่มีอยู่คือ...
ประโยคที่ผู้หญิงหลายล้านคนทั่วโลกได้ยินจากแพทย์บ่อยที่สุดประโยคหนึ่งคือ "ไม่พบสาเหตุที่ชัดเจน" ครับ
ไม่ว่าจะเป็นการติดเชื้อซ้ำซากที่รักษาแล้วก็กลับมา ความเจ็บปวดที่อธิบายไม่ได้ หรือภาวะมีบุตรยากที่ตรวจแล้วก็ไม่พบต้นเหตุ — หมอส่วนใหญ่ใช้คำว่า "unexplained" ซึ่ง Priyanka Jain ผู้ก่อตั้ง Evvy บอกว่า "มันถูกพูดเหมือนเป็นการวินิจฉัย แต่จริงๆ แล้วมันแค่หมายความว่า การแพทย์ยังไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อวัดชีววิทยาของผู้หญิง"
ส่วนหนึ่งของปัญหาคือการตรวจมาตรฐานที่มีอยู่นั้นยังหยาบเกินไปครับ การตรวจ swab แบบเดิมสามารถระบุได้ว่ามีเชื้อโรคหรือไม่ แต่ไม่ได้บอกว่า สมดุลของจุลินทรีย์ทั้งระบบ เป็นอย่างไร ซึ่งนั่นแหละคือสิ่งที่สำคัญมากกว่าครับ
ก่อนอื่น Microbiome คืออะไร อธิบายแบบเข้าใจง่ายครับ
ในร่างกายเรามีจุลินทรีย์ — แบคทีเรีย เชื้อรา และจุลชีพชนิดต่างๆ — อาศัยอยู่นับล้านล้านตัวครับ ไม่ใช่สิ่งแปลกปลอมหรือโรค แต่เป็นส่วนหนึ่งของร่างกายที่สุขภาพดีต้องมี
Vaginal Microbiome คือระบบนิเวศของจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในช่องคลอดครับ ในสภาวะสุขภาพดี จุลินทรีย์ที่ชื่อว่า Lactobacillus จะครอบงำอยู่ คอยสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นกรดอ่อนๆ ซึ่งป้องกันการเติบโตของเชื้อโรค และที่สำคัญมากคือช่วยสนับสนุนกระบวนการตั้งครรภ์ครับ
ลองนึกภาพแบบนี้นะครับ — ถ้าช่องคลอดเป็นเหมือนสวน Lactobacillus ก็คือหญ้าที่ดีที่คลุมดินไว้ ถ้าหญ้าดีแน่นสม่ำเสมอ วัชพืชก็ขึ้นได้ยาก แต่ถ้าหญ้าดีบางลงตรงไหน วัชพืชก็จะแทรกขึ้นมาแทน
เมื่อสมดุลนี้เสียไป — ไม่ว่าจะจากความเครียด ยาปฏิชีวนะ หรือปัจจัยอื่นๆ — จะเพิ่มความเสี่ยงทั้งการติดเชื้อซ้ำ การแท้ง และความยากในการตั้งครรภ์ครับ
แล้ว Evvy เจ๋งยังไง? และ Microbiome Data ช่วยเรื่องการตั้งครรภ์ได้อย่างไร?
Evvy ก่อตั้งในปี 2021 ที่นิวยอร์ก โดย Priyanka Jain, Laine Bruzek และ Pita Navarro ทั้งสามเป็นผู้หญิง และก่อตั้งบริษัทจากประสบการณ์ตรงของตัวเองกับระบบสุขภาพที่ตอบคำถามพวกเธอไม่ได้ครับ
สิ่งที่ Evvy ทำคือการตรวจที่บ้านแบบใหม่โดยใช้ Metagenomic Sequencing ซึ่งอธิบายแบบง่ายๆ ได้ว่า แทนที่จะตรวจหาเชื้อโรคชนิดใดชนิดหนึ่งเหมือนการตรวจแบบเดิม กระบวนการนี้จะ อ่าน DNA ของจุลินทรีย์ทุกตัวในตัวอย่างเดียวพร้อมกันเลย ทำให้รู้ว่ามีจุลินทรีย์อะไรอยู่บ้าง มีมากน้อยแค่ไหน และสัดส่วนของแต่ละชนิดเป็นอย่างไร
เหมือนการเปรียบเทียบระหว่างการนับสัตว์ในป่าโดยดักกล้อง vs การทำ Census สำรวจทุกตัวพร้อมกันครับ — Evvy ทำแบบหลัง และทำได้ถึง 700 ชนิดของแบคทีเรียและเชื้อราจากตัวอย่างเดียว
แล้วเชื่อมกับการตั้งครรภ์ยังไง?
งานวิจัยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาพบความเชื่อมโยงที่ชัดเจนระหว่าง Vaginal Microbiome กับผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์ครับ เช่น ระดับ Lactobacillus ที่ต่ำเกี่ยวข้องกับอัตราการคลอดก่อนกำหนดที่สูงขึ้น ภาวะ Bacterial Vaginosis เพิ่มความเสี่ยงการแท้งในช่วงแรก และการมีจุลินทรีย์บางชนิดมากเกินไปส่งผลต่อประสิทธิภาพของการทำ IVF ครับ
ข้อมูลจากผู้ใช้กว่า 100,000 ราย และนักคลินิกกว่า 3,000 คน ถูกนำมาเทรน EvvyAI ซึ่งเป็น Machine Learning Engine ที่ค้นหา Biomarker ใหม่ๆ จากข้อมูลนี้ครับ
ผลที่ได้รับการตีพิมพ์ในงานวิจัย 13 ฉบับ พบว่าระบบของ Evvy สามารถวินิจฉัยได้ถึง 90% ของผู้ป่วยที่มีอาการ และการรักษาแบบ targeted ลดการกลับมาของ BV ได้ประมาณ ครึ่งหนึ่ง ครับ
แล้วมีอะไรใหม่?
เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2026 Evvy ประกาศระดมทุน Series B ได้ 40 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 1,400 ล้านบาท นำโดย Catalio Capital Management ซึ่งเป็นกองทุนที่เชี่ยวชาญด้าน Life Sciences และ Diagnostics โดยเฉพาะครับ
นักลงทุนที่น่าสนใจมากในรอบนี้คือ US Fertility เครือข่ายคลินิกเจริญพันธุ์ที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา การที่คลินิก IVF ลงทุนใน Evvy เป็นสัญญาณชัดเจนมากว่าวงการแพทย์เริ่มเชื่อว่า Microbiome Data มีคุณค่าจริงๆ ในการรักษาภาวะมีบุตรยากครับ
ยอดระดมทุนรวมทั้งหมดอยู่ที่เกือบ 60 ล้านเหรียญ นับตั้งแต่ก่อตั้งในปี 2021
ทำไม Evvy ถึงเป็นเทคโนโลยีที่จะช่วยแก้ปัญหาการมีบุตรยากที่จะเติบโตได้อีก?
มีสามเหตุผลหลักครับ
เหตุผลที่ 1 — ตลาด Women's Health มีช่องว่างที่ใหญ่มาก
McKinsey Health Institute ประเมินว่าการปิดช่องว่างด้านการวิจัยสุขภาพผู้หญิงอาจเพิ่ม GDP โลกได้ถึง 1 ล้านล้านเหรียญต่อปีภายในปี 2040 เพราะที่ผ่านมางานวิจัยทางการแพทย์ส่วนใหญ่ทำบนผู้ป่วยชาย และ Biomarker หลายอย่างที่สำคัญสำหรับผู้หญิงยังไม่ถูกค้นพบครับ
เหตุผลที่ 2 — Data Flywheel ที่ยิ่งใช้ยิ่งฉลาด
ยิ่ง Evvy มีผู้ใช้มากขึ้น ข้อมูลก็ยิ่งมากขึ้น EvvyAI ก็ยิ่งแม่นยำขึ้น และค้นพบ Pattern ใหม่ๆ ได้มากขึ้น ทำให้ Evvy มี Competitive Moat ที่แข็งแกร่งมากในระยะยาวครับ
เหตุผลที่ 3 — Preventive ดีกว่า Reactive เสมอ
การรู้สมดุล Microbiome ก่อนตั้งครรภ์ ทำให้สามารถปรับสภาพร่างกายได้ล่วงหน้า แทนที่จะรอให้เกิดปัญหาแล้วค่อยแก้ ซึ่งทั้งถูกกว่า เร็วกว่า และได้ผลดีกว่าครับ
แอดมองว่า...
เรื่องนี้เชื่อมกับไทยโดยตรงมากเลยครับ ในวันที่เด็กเกิดใหม่ลดลงเรื่อยๆ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล รายงานว่าปี 2567 มีเด็กเกิดใหม่เพียง 462,240 คน ขณะที่ผู้เสียชีวิตอยู่ที่ 571,646 คน ส่งผลให้อัตราเพิ่มตามธรรมชาติติดลบต่อเนื่องเป็นปีที่ 4
ส่วนหนึ่งของเด็กที่ "หายไป" ไม่ได้มาจากการที่คนไม่อยากมีลูกเสมอไปครับ แต่มาจากคู่รักจำนวนมากที่พยายามมีลูกแล้วไม่สำเร็จ และได้รับคำตอบว่า "ไม่พบสาเหตุ"
เทคโนโลยีแบบ Evvy บอกเราว่า บางทีคำตอบซ่อนอยู่ในระดับที่เราไม่เคยมองลงไปลึกพอ และในอนาคตอันใกล้ การตรวจ Microbiome อาจกลายเป็นขั้นตอนมาตรฐานในการวางแผนครอบครัว ไม่ต่างจากการตรวจเลือดก่อนแต่งงานครับ 🧬
เพื่อนๆ คิดยังไงกับเรื่องนี้บ้างครับ ถ้าไทยมีบริการตรวจ Microbiome แบบนี้ได้ในราคาที่เข้าถึงได้ มันจะช่วยแก้วิกฤตเด็กเกิดน้อยได้บ้างไหม? มาแชร์กันในคอมเมนต์ได้เลย!
อ้างอิง: Tech Funding News / Evvy / สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล (2567) / กรมอนามัย
โฆษณา