ต่อลมหายใจมรดกทางภาษา “ภารกิจอนุรักษ์ภาษาในมาเลเซีย”
เปอตาลิง จายา (Petaling Jaya): มาเลเซียจำเป็นต้องทุ่มเทมากขึ้นในการอนุรักษ์ภาษาต่าง ๆ ภายในประเทศ เนื่องจากภาษาบางภาษามีอัตราการใช้งานน้อยลงเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ อันเป็นผลจากการขาดการเรียนการสอนอย่างเป็นทางการ และการถ่ายทอดภาษาภายในครอบครัวที่อ่อนแอลง
ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ภาคส่วนต่าง ๆ ควรยกระดับความพยายามในการสอนภาษาเหล่านี้ให้กับคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะในยุคปัจจุบัน สื่ออย่างโซเชียลมีเดียและพอดแคสต์ (Podcast) สามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการพลิกฟื้นภาษาให้กลับมามีชีวิตได้อีกครั้ง
แม้ว่าภาษามาเลย์ (Bahasa Malaysia) จะเป็นภาษาประจำชาติและเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชาติ แต่ผู้เชี่ยวชาญมองว่าการอนุรักษ์ภาษาที่กำลังจะสูญหายไปนั้น จะยิ่งเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับมาเลเซียในฐานะสังคมพหุวัฒนธรรมได้เช่นเดียวกัน
🔸ครึ่งหนึ่งของภาษาพื้นเมืองเสี่ยงสูญหาย🔸
ศ.ดร.สเตฟานี ซามิลา พิลไล (Prof. Dr. Stefanie Shamila Pillai) จากคณะภาษาและภาษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมาลายา (Universiti Malaya; UM) อ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์วิจัย Ethnologue ระบุว่า ปัจจุบันมาเลเซียมีภาษามากกว่า 130 ภาษา ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ภาษามลายูถิ่นต่าง ๆ ภาษาพื้นเมือง ภาษาจีนถิ่น ภาษาทมิฬ ไปจนถึงภาษาอังกฤษ
เธอกล่าวเสริมว่า ภาษาพื้นเมืองคิดเป็นราว 80% ของภาษาทั้งหมดในมาเลเซีย แต่กว่าครึ่งหนึ่งของภาษาเหล่านี้กำลังเสี่ยงสูญหาย เช่น ภาษาเจอวอง (Che Wong) ภาษาเกนซิว (Kensiu) และภาษามะฮ์เมอรี (Mah Meri)
สถานการณ์เดียวกันนี้ยังเกิดขึ้นกับภาษาลูกผสม (Contact Language) เช่น ภาษาโปรตุเกสมะละกา (Melaka Portuguese) ภาษาบาบ๋ามลายู (Baba Malay) และภาษาเฉตตีมลายู (Chitty Malay) รวมถึงสำเนียงภาษาจีนเฉพาะถิ่นบางสำเนียง เช่น ภาษาจีนฮกเกี้ยนกลันตัน (Kelantan Hokkien)
🔸เมื่อบ้านไม่ใช่พื้นที่สืบทอดภาษาอีกต่อไป🔸
ศ.ดร.สเตฟานี อธิบายเพิ่มเติมว่า เยาวชนชาวมาเลเซียอาจไม่ได้พูดภาษาดั้งเดิมของบรรพบุรุษ เนื่องจากไม่มีการสอนอย่างเป็นทางการในโรงเรียน “บ้าน” จึงกลายเป็นพื้นที่เดียวในการเรียนรู้ หากภาษาดั้งเดิมในครอบครัวถูกแทนที่ด้วยภาษามาเลย์ ภาษาอังกฤษ หรือภาษาจีนกลาง ความเปลี่ยนแปลงนี้ก็จะถูกส่งต่อไปยังคนรุ่นถัดไป
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ ภาษาอังกฤษเข้ามาแทนที่ภาษาโปรตุเกสมะละกาในหลายครอบครัวชาวโปรตุเกส-ยูเรเซียน (Portuguese-Eurasian) หรือคริสตัง-ยูเรเซียน (Kristang-Eurasian) ที่ย้ายออกจากมะละกาไปแล้วอย่างน้อย 3 ชั่วอายุคน นับว่ายังโชคดีที่มีชุมชนชาวโปรตุเกส (Portuguese Settlement) และความมุ่งมั่นของคนในชุมชนที่ยังคงช่วยรักษาสถานะการใช้ภาษานี้เอาไว้ได้
“แต่มีเยาวชนกี่คนในแต่ละชุมชนที่ยังสามารถพูดภาษาบรรพบุรุษของตนเองได้จริง ๆ” ศ.ดร.สเตฟานีตั้งคำถามทิ้งท้าย
🔸จากบทเรียนสู่ความร่วมมือของชุมชน🔸
เพื่อเป็นการอนุรักษ์ภาษา ศ.ดร.สเตฟานี เสนอว่าควรมีความพยายามให้มากขึ้นในการสอนภาษาพื้นเมือง โดยยกตัวอย่างโครงการของชุมชนชาวปัญจาบเป็นกรณีศึกษา
ปัจจุบันในระดับชาติมีการสอนภาษาพื้นเมือง 3 ภาษาในโรงเรียน ได้แก่ ภาษาอิบัน (Iban), ภาษาคาดาซันดูซุน (Kadazandusun) และภาษาเซไม (Semai) ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมืออย่างจริงจังจากทั้งภาครัฐ ชุมชน และนักวิจัยด้านภาษา เพื่อขยายผลไปยังภาษาอื่น ๆ ต่อไป ขณะเดียวกันเราก็ยังคงความภาคภูมิใจในภาษามาเลย์อันเป็นพลังหลอมรวมชาติเอาไว้
🔸เมื่อคนรุ่นใหม่ในเมืองเริ่มห่างเหิน🔸
ศ.ดร.ซาลีนาฮ์ จาอาฟาร์ (Salinah Ja’afar) อาจารย์และนักภาษาศาสตร์จากสถาบันภาษามลายูศึกษา (Academy of Malay Studies) มหาวิทยาลัยมาลายากล่าวว่า ชาวมลายูรุ่นใหม่บางส่วนที่ย้ายเข้าเมืองเพื่อศึกษาต่อ มักพูดสำเนียงท้องถิ่นของรัฐตนเองน้อยลง ไม่ว่าจะเพราะความเขินอาย หรือเพราะพฤติกรรมการใช้ภาษาที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัย
ในทางกลับกัน ก็มีเยาวชนอีกกลุ่มที่ใช้โซเชียลมีเดียเป็นพื้นที่แสดงออก โดยมีอินฟลูเอนเซอร์จำนวนมากที่นำเสนอภาษาถิ่นของตนอย่างภาคภูมิใจ และเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้อื่น ซึ่งถือเป็นหนึ่งในวิธีอนุรักษ์ภาษามลายูถิ่นยุคใหม่
🔸ช่องว่างระหว่างวัย🔸
ในขณะเดียวกัน ก็มีแนวโน้มการใช้ภาษาจีนสำเนียงต่าง ๆ เช่น ภาษาจีนฮกเกี้ยนและภาษาจีนกวางตุ้งลดลงเช่นกัน โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน
ดร.เอี่ยวเอ็งเอ๋ง (杨迎盈; Yeoh Yin Yin) อาจารย์อาวุโสจากภาควิชาจีนศึกษา (Department of Chinese Studies) มหาวิทยาลัยมาลายาชี้ว่า ปัญหาหลักคือความอ่อนแอในการส่งต่อภาษาจากรุ่นสู่รุ่น ในหลายครอบครัว ปู่ย่าตายายอาจพูดภาษาจีนฮกเกี้ยน, ภาษาจีนกวางตุ้ง, ภาษาจีนแคะ, ภาษาจีนแต้จิ๋ว หรือภาษาจีนฮกจิว แต่พ่อแม่กลับหันมาใช้ภาษาจีนกลางกับลูก ๆ มากขึ้น ด้วยเหตุนี้ เยาวชนจำนวนมากจึงอาจจะฟังภาษาถิ่นเข้าใจ แต่ขาดความมั่นใจที่จะพูดออกมา
“เยาวชนสามารถมีส่วนร่วมในการฟื้นฟูภาษาถิ่นเหล่านี้ได้ ผ่านการริเริ่มสื่อสารกันในครอบครัว โซเชียลมีเดีย ดนตรี พอดแคสต์ รวมถึงการเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน” ดร.เอี่ยวกล่าวทิ้งท้าย
🗂เอกสารอ้างอิง🗂
[1] The Star. Keeping our languages alive[EB/OL]. (2026-09-13)[2026-09-26]. https://www.thestar.com.my/.../keeping-our-languages....
สามารถสนับสนุนเพจเพื่อเป็นทุนการศึกษาได้ที่
💵PromptPay: 0954289757
.
สามารถสั่งซื้อหนังสือนิยายเรื่อง “เป็นบาบ๋าเพราะรู้สึก” แบบ E-book ได้ที่ Mebmarket:
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
