ข้าวเม่าหมี่ รสที่เลือนหายไปจากบางกอกน้อย
ในปัจจุบันนี้ หลายท่านอาจจะรู้จักกับย่านสถานีรถไฟธนบุรี ในฐานะของ “บ้านบุ” ย่านช่างทำขันลงหินที่เป็นอีกหนึ่งหัตถศิลป์หายากที่กำลังเลือนหายไป แต่รู้หรือไม่ว่าในย่านสถานีรถไฟธนบุรีนี้ ยังมีอีกหนึ่งชุมชนเล็ก ๆ ที่ครั้งหนึ่งโด่งดังเรื่องของ “ข้าวเม่า” ด้วย
ชุมชนบ้านข้าวเม่า เป็นชุมชนเล็ก ๆ ใกล้กับวัดสุทธาวาส โดยมีการตั้งชุมชนขึ้นมาหลังเสียกรุงครั้งที่ 2 และปักหลักตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่เรื่อยมา ในอดีตประกอบอาชีพทำสวน ก่อนที่จะมีการทำข้าวเม่าขึ้นมาในชุมชนจนเป็นที่รู้จักและเกิดเป็นชื่อบ้านข้าวเม่าขึ้นมา
ความน่าสนใจของข้าวเม่ากับประวัติศาสตร์ชุมชนนี้ก็อยู่ตรงที่ไม่ได้มีการปลูกข้าวกันเป็นกิจจะลักษณะ แต่ทำข้าวเม่าโดยการซื้อเข้ามาจากอยุธยา เอาข้าวเปลือกมาเก็บไว้แล้วทยอยออกมาทำเป็นข้าวเม่าทำมือ ใช้มือนวดและใช้เท้าเหยียบครกกระเดื่องตำ จนกลายเป็นภูมิปัญญาของชุมชน ซึ่งมี “ข้าวเม่าหมี่” เป็นหนึ่งในอาหารจากข้าวเม่าที่พบเห็นได้มากในอดีต
วิธีการทำข้าวเม่าหมี่ก็จะมีการเตรียมเครื่องที่มีทั้งเต้าหู้ กุ้งแห้ง ถั่วต่าง ๆ โดยจะนำข้าวเม่าไปทอดก่อน จากนั้นก็เอาออกไปพักแล้วทอดเครื่องต่อ เมื่อเครื่องและข้าวเม่าพร้อมแล้วก็จะตั้งกระทะใหม่ ผสมข้าวเม่ากับเครื่องให้เข้ากัน มีปรุงรสด้วยเกลือและน้ำตาลทราย เมื่อเข้ากันดีก็พักให้หายร้อนก็เป็นอันเสร็จ
ในอดีตชุมชนบ้านข้าวเม่าก็ทำข้าวเม่ากันจนเป็นอุตสาหกรรมครัวเรือนที่สร้างรายได้ให้กับชุมชน แต่เมื่อเวลาเปลี่ยน ความเป็นชุมชนเริ่มกลายเป็นส่วนหนึ่งของความเป็นเมืองใหม่ที่มีผู้อยู่อาศัยและตึกรามบ้านช่องขึ้นเต็มไปหมด การเตรียมทำข้าวเม่าในชั้นแรกที่มีการคั่วข้าวนั้นก็ได้ทำให้เกิดควันเป็นจำนวนมากและรบกวนผู้คนที่เข้ามาอาศัยอยู่ในละแวกใกล้เคียง เกิดเป็นการร้องเรียนขึ้นในช่วงปี 2535 นำมาสู่จุดสิ้นสุดของการทำข้าวเม่าในชุมชนไป
แม้ทุกวันนี้ บ้านข้าวเม่าอาจจะหลงเหลือในฐานะชื่อชุมชน แต่ก็เป็นหลักฐานอีกชิ้นหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงอาหารและวิถีของผู้คนที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลานั่นเอง
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
