10 ต.ค. เวลา 06:16 • การศึกษา

🌺เชี้ยม..ค่าแรงแรงคนงานเหมือง ep.2

🧍By.ดร.นพ กิตติกุล
เหมืองฉีดมีหลายขนาด..ตั้งแต่เล็กสุดจนถึงใหญ่สุด..โดยเรียกตามขนาดของปล้อง (ท่อ) สูบน้ำซึ่งเป็นท่อเหล็ก..เหมืองขนาดเล็กสุด..ก็ใช้ท่อเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด ๔ นิ้ว..ใหญ่ขึ้นมาก็ ๖ นิ้ว ๘ นิ้ว ๑๐ – ๑๒ นิ้ว ตามลำดับ..ขึ้นอยู่กับกำลังทรัพย์ของเถ้าแก่..
คนงานระดับสูงสุด..ในเหมืองรองจากเถ้าแก่..เจ้าของเหมืองก็คือผู้จัดการ..รองหรือผู้ช่วยผู้จัดการ..ที่ไม่เป็นทางการ..คนงานจะเรียกว่า “นายหัว”หรือ..นายหัวจับกัง..ซึ่งทำหน้าที่รับสมัคร..และคัดเลือกคนงาน..ส่งให้นายหัวป๊าน..อีกทีหนึ่ง ช่วงเวลาของการทำงาน..ในเหมืองจะแบ่งเป็นป๊าน ๆ ละ ๘ ชั่วโมง..โดยแบ่งเป็นกลางวัน ๔ ชั่วโมง กลางคืน ๔ ชั่วโมง
ป๊านแรกเริ่ม ลงการ (ทำงาน) เวลา ๗ โมงเช้าถึง ๑๑ โมง แล้วไปต่อรอบค่ำทุ่มหนึ่งถึง ๔ ทุ่ม
ป๊านที่ ๒ เริ่ม ๑๑.๐๐ – ๑๕.๐๐ น. และกลางคืนเวลา ๒๓.๐๐ – ๐๓.๐๐ น.
ป๊านที่ ๓ เริ่ม ๑๕.๐๐ – ๑๙.๐๐ น. และกลางคืนเวลา ๐๓.๐๐ – ๐๗.๐๐ น.
ทั้ง ๓ ป๊านสัปดาห์หนึ่ง..ก็จะเปลี่ยนป๊าน..หรือย้อนป๊านกันครั้งหนึ่ง..โดยป๊านแรกขยับไปป๊าน ๒ ป๊าน ๒ ไป ๓ ป๊าน ๓ ไป ๑ ช่วงทำงานแต่ละป๊าน ๔ ชั่วโมง
คนงานจะขึ้นการ (เลิกงาน) ได้ก็ต่อเมื่อ..ป๊านต่อไปมารับช่วง..มอบหน้าที่ในตำแหน่งต่าง ๆ ก่อน..จึงจะขึ้นการได้.. ป๊านที่อยู่ก่อน..ต้องส่งมอบงานในหน้าที่ให้กันมือต่อมือ..ของคนที่มารับเรียกว่า “ส่งป๊าน”
บางคนมารับช้าเพราะตื่นไม่ทันหรือหลับลืม ชาวเหมืองเรียกว่า “ย่างเพื่อน” ย่าง ๑๐ หรือ ๒๐ นาทีก็ โบ่จั๊วะ (ไม่เป็นไร) พออนุโลมกันได้..แต่ถ้าเกินครึ่งชั่วโมง..คนที่ทำอยู่ก็ทำต่อไป..คนที่มารับไม่ทันก็จะมาทำชดเชยให้ในวันต่อไป..หรือจะใช้เป็นเงินแทนก็ได้
ในบรรดา ๓ ป๊าน ๆ ที่ถือว่าทรมาน..และปราบเซียนคือ ป๊านที่ ๒ ช่วงเวลากลางคืน ๒๓.๐๐ ถึงตี ๓ เพราะช่วงหัวค่ำก็นอนยังไม่ทันเต็มตา..ก็ต้องลุกขึ้น พอเลิกงานตี ๓ กลับมานอน..ได้แป๊บเดียว..ก็สว่างอีกแล้ว..
ช่วงระยะเวลาตี ๑ ถึงตี ๓ เป็นช่วงเวลาที่ง่วงสุด ๆ เป็นเวลาปราบเซียนขนานแท้.. ป๊านนี้หลายคนจะหลับในหน้าที่บ่อย.. ขนาดนั่งหน้าเครื่องจักรที่เสียงดังก็ยังหลับได้..เมื่อความง่วงมาถึงขีดสุด ..ความง่วงไม่เคยปรานีใคร..บนกองหินกองทรายผมก็เคยหลับมาแล้ว..ไม่เว้นแม้กระทั่งนายหัวป๊านบางคน
ช่วงเวลาดังกล่าวนี้แหละ..นายหัวป๊านที่ขยันหน่อยก็จะเดินตรวจตราว่าใครแอบหลับบ้าง..ถ้าเจอก็จะตัดเชี้ยม (ค่าแรง) บางคนเจอนายหัวป๊านที่โหดหน่อย..ก็จะโดนฝ่ามืออรหันต์..พร้อมกับเสียงดัง ป๊าบ..... ป๊าบ..... เปรี๊ยะ..... เปรี๊ยะ.... ตามมาด้วยเสียง ขุยแม่ (ด่าแม่) ดังลั่น
สำหรับค่าแรงรายวัน..ของแต่ละคนนั้น..เมื่อทุกคนทำงานครบ..ทั้งกลางวันกลางคืน ๘ ชั่วโมง..นายหัวป๊านจะจ่ายค่าแรงแต่ละวันด้วย" เชี้ยม" ซึ่งทำด้วยไม้หรือสังกะสี..แต่ละอันจะมีสีทาไว้ที่หัวเป็นสีขาวบ้าง เหลืองบ้าง แดงบ้าง..แทนค่าว่ามีราคาเท่ากับกี่บาท
เริ่มตั้งแต่อันละ ๕๐ สตางค์ ๑ บาท ๒ บาทถึง ๕ บาท ช่วงที่นายหัวป๊าน..จ่ายเชี้ยมค่าแรงนี้แหละใครที่แอบหลับช่วงป๊านกลางคืนก็จะโดนตัดเชี้ยม ๕๐ ตังค์มั่ง ๑ บาทมั่ง..จากค่าแรงรายวันที่ได้รับ ๑๒ – ๑๘ บาท ต่อวันแล้วแต่ตำแหน่งหน้าที่ความชำนาญและระยะเวลาของการทำงาน ค่าแรงดังกล่าวนี้เป็นช่วงปี ๒๕๑๕ ที่ราคาทองบาทละ ๔๐๐ ผมเองเริ่มต้นค่าแรงวันละ ๑๓ บาท แล้วทยอยขึ้นครั้งละ ๕๐ สตางค์ตามวัน เวลาและหน้าที่ตำแหน่งที่ได้เลื่อนขึ้น
ตอนต่อไป..จะกล่าวถึง..เมื่อได้เชี้ยม..จะเอาไปขึ้นเงินยังไง..
โปรดติดตามตอนที่ 3 ครับ
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿
โฆษณา