ความกตัญญูเป็นคุณธรรมชั้นสูงสุด
อ่านข่าวแม่ถูกขังกรงแล้ว นึกถึงบทความนี้ที่เขียนไว้เมื่อปี 2556 จึงนำบางท่อนมาให้อ่านอีกครั้ง
สัตว์โลกแทบทั้งหมดมีสัญชาตญาณดูแลลูก ไม่ว่าจะเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือสัตว์เลื้อยคลาน ไม่ว่าจะเป็นปลาในน้ำหรือวิหคในอากาศ ไม่ว่าสัตว์น่ารักหรือน่าเกลียด ก็ดูแลลูกเหมือนไข่ในหิน
นกเพงกวินเป็นสัตว์ที่อาศัยกลางทุ่งน้ำแข็งกว้างใหญ่ไพศาลแห่งแอนตาร์กติกา พวกมันผ่านฤดูหนาวอันโหดร้ายกลางทุ่งน้ำแข็ง
โดยยืนกลางสายลมและความหนาวเย็นของขั้วโลกใต้ ทว่าในเวลาที่อ่อนล้าขนาดนั้น พวกมันยังมีภาระหนึ่งที่ต้องทำคือดูแลไข่ให้ผ่านฤดูหนาว แอนตาร์กติกาเป็นท้องทุ่งหิมะโล่ง ไม่มีถ้ำหรือรูให้อยู่ นกเพงกวินตัวผู้ทั้งหลายจึงใช้วิธียืนจับกลุ่มกันเป็นฝูงใหญ่ แต่ละตัววางไข่บนเท้าไม่ให้ไข่ร่วงลงบนพื้นน้ำแข็ง ยิืนทรมานอย่างนี้ทั้งวันทั้งคืนนานหลายเดือนจนลูกเกิด ขณะที่ตัวเมียไปหาอาหารให้ลูก
กบก็มีสัญชาตญาณของพ่อแม่สูง กบบางพันธุ์วางไข่บนหลังของกบตัวผู้ แล้วผิวหนังของกบจะพองออกปิดทับไข่เหล่านั้นจนมิดเพื่อไม่ให้ศัตรูสามารถกินไข่ เมื่อลูกกบพร้อม ก็ไชผิวหนังพ่อออกมาสู่โลกภายนอก
กบบางพันธุ์ดูแลลูกอ๊อดจำนวนมากในแอ่งดินโคลน เมื่อน้ำเริ่มแห้งงวด เห็นชัดว่าลูกอ๊อดเหล่านั้นต้องตายแน่นอน กบผู้พ่อก็ขุดดินเป็นทางเชื่อมกับธาร นำทางลูกไปสู่ที่ปลอดภัย
ปลาบางชนิดอมลูกน้อยไว้ในปากเพื่อปกป้องลูก จิงโจ้มีถุงหน้าท้องป้องกันลูก สัตว์เลื้อยคลานบางชนิดก็มีถุงใส่ไข่ในตัวมันเองเช่นกัน ลิงหลายชนิดให้ลูกน้อยเกาะหลังไปไหนมาไหนด้วยกัน
ฝูงกวาง ฝูงหมูป่าไปไหนมาไหนโดยโอบล้อมลูกน้อยไว้ตรงกลาง และสู้ศัตรูสุดฤทธิ์หากศัตรูหมายกินลูกของพวกมัน
ปลาโคลนออกไข่ในแอ่งน้ำ เมื่อออกซิเจนในน้ำจะลดลงจนถึงระดับที่ไข่ปลาเริ่มมีอันตราย แม่ปลาก็คลานขึ้นจากน้ำ อมอากาศไปพ่นใส่น้ำในแอ่ง เพื่อเพิ่มออกซิเจนให้ลูกปลาอยู่รอดได้
สัตว์แทบทุกชนิดหาที่อยู่ที่ปลอดภัยให้ลูก จนกระทั่งลูกดูแลตัวเองได้ เหล่านี้คือความรักของพ่อแม่ซึ่งเป็นสัญชาตญาณเพื่อให้สายพันธุ์ของตนอยู่รอดต่อไปได้
ความรักของพ่อแม่ไม่ว่าสายพันธุ์ไหนใหญ่หลวงนัก
ความรักของพ่อแม่อาจเป็นสัญชาตญาณที่ฝังในยีน เป็นความรัก ‘ภาคบังคับ’ แต่มันก็เป็นความรักที่บริสุทธิ์ ความรักของพ่อแม่อาจเริ่มมาจากสัญชาตญาณ แต่ก็ฝังไปตลอดชีพ เป็นความรักที่ไม่หวังผลตอบแทนอย่างแท้จริง
การตั้งครรภ์เก้าเดือนเป็นงานหนัก เมื่อลูกเกิด ก็ดูแลลูกทุกอย่าง ทั้งอาหารการกิน ป้อนนมป้อนอาหารใส่ปากลูกตั้งแต่เล็ก เช็ดขี้เช็ดเยี่ยว หาเสื้อผ้าให้สวม พาลูกไปโรงเรียน เป็นกระบวนการที่กินเวลาและแรงกายแรงใจกว่าสัตว์โลกทุกสายพันธุ์ในโลก ผูกพันไปจนลมหายใจสุดท้าย
คนเป็นพ่อแม่ทำงานหนัก ทำทุกอย่างเพื่อลูก ไม่ว่าจะต้องสู้อุปสรรคหนักแค่ไหน แต่พ่อแม่ชาวมนุษย์อาจทำงานหนักกว่าสัตว์ตรงที่บ่อยครั้งเด็กก็ไม่ยอมโต ไม่ยอมเลี้ยงตัวเอง เป็นลูกแหง่ไปตลอดชีวิต บ้างก็ทำให้พ่อแม่เสียใจ
คนขับรถรับจ้างคนหนึ่งเล่าให้ผมฟังว่า ลูกติดยา คนเป็นพ่อแม่เสียใจมาก ครอบครัวก็เป็นคนทำงานอย่างซื่อสัตย์ ไม่เข้าใจว่าเลี้ยงลูกมาดี ๆ ไหงเป็นอย่างนี้ไปได้
สาวเสิร์ฟในร้านอาหารประจำของผมร้องไห้ เล่าว่าลูกชายทำหญิงสาวคนหนึ่งท้อง เพื่อนคนหนึ่งเล่าว่าลูกชายวัยรุ่นพูดจากระโชกโฮกฮากกับแม่
บางครั้งก็อดคิดไม่ได้ว่า การเลี้ยงลูกก็เหมือนซื้อลอตเตอรี เพราะถึงจะเลี้ยงดีอย่างไร ก็ยังมีปัจจัยอื่น ๆ เช่น เพื่อนที่เขาคบหา ค่านิยม แฟชั่นในสังคม ฯลฯ ที่ทำให้เด็กกลายเป็น ‘เด็กเวร’
ความรักของพ่อแม่ฝังมาในยีนของมนุษย์ แต่ความรักของลูกไม่ใช่ ความกตัญญูกตเวทีไม่ใช่ความรู้สึกภาคบังคับ แต่สิ่งที่ทำให้มนุษย์แตกต่างจากสัตว์คือ เราสามารถตอบแทนคุณพ่อแม่ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ไม่ค่อยพบในอาณาจักรสัตว์ แต่กระนั้นเราก็พบเห็นการแสดงความกตัญญูในสัตว์หลายสายพันธุ์ เช่น ลิงผู้น้อยช่วยเก็บเห็บหมัดให้ลิงผู้ใหญ่ วาฬแสดงความขอบคุณต่อมนุษย์ที่ช่วยมันให้รอดจากอวนชาวประมง ฯลฯ
พ่อแม่ส่วนใหญ่ไม่ได้ขอสิ่งตอบแทนจากลูก หน้าตาไม่ดีก็ไม่เป็นไร เรียนไม่เก่งก็ไม่ว่า ขอเพียงลูกไม่เป็นเด็กเวรก็พอ
ดังนั้นสิ่งเล็กน้อยที่สุดที่ลูกทำให้พ่อแม่ได้ก็คือ อย่าเป็นเด็กเวร
และหากสามารถทำได้มากกว่านั้น ดูแลพ่อแม่ เอาใจใส่ทุกข์สุขของพ่อแม่ เยี่ยมเยียนพ่อแม่สม่ำเสมอ ก็เป็นสิ่งประเสริฐสุด
นาน ๆ ที เรามีข่าวเด็กกตัญญูเลี้ยงพ่อแม่ที่ป่วย ดูแลปู่ย่าที่เป็นอัมพาต ได้ยินแล้วก็ทำให้โลกสดใสขึ้นทันที
ช่างไฟที่ทำงานให้ผมพาลูกชายวัยรุ่นมาช่วยงานด้วย เด็กหนุ่มทำงานช่วยพ่ออย่างขมีขมัน เห็นแล้วก็ชื่นใจแทน
อย่ารอเข้าใจหัวอกของพ่อแม่เมื่อพวกท่านจากเราไป หรือเมื่อเรากลายเป็นพ่อแม่ การดูแลพ่อแม่ง่ายกว่าการว่ายน้ำไกลหลายพันกิโลเมตรอย่างปลาแซลมอนหรือนกเพงกวินที่ยืนตากลมหนาวรักษาชีวิตลูกแน่ ๆ
ความกตัญญูเป็นคุณธรรมชั้นสูงสุด มิเพียงเพราะหากปราศจากความรู้คุณคน สังคมมนุษย์จะพังทลาย แต่ความกตัญญูรู้คุณเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของชีวิตที่มีคุณค่า
และความกตัญญูระดับต่ำที่สุด ออกแรงน้อยที่สุดก็คืออย่าเป็นเด็กเวร
จากหนังสือ ยาเม็ดสีแดง
ชุดกำลังใจครึ่งโหล 6 เล่ม 800.- (ลดจาก 1,255.-)
- 4
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
