•
19 ต.ค. เวลา 13:37 • การศึกษา
สาระ หรือ สาหร่าย By Charifkub

GridCraft คืออะไร? ทางเลือกใหม่สายประหยัด โปรแกรมคำนวณฟรี ไม่มีล็อกอิน ไม่ต้องต่อคลาวด์

โดย
เคยไหม? คุณต้องทำงานกับสเปรดชีต ทั้งสรุปยอดขาย วิเคราะห์ข้อมูล หรือทำรายงานการเงิน แต่ต้องจ่ายค่าสมาชิก Microsoft 365 เดือนละหลายร้อยบาท ทั้งที่ใช้งานแค่ฟีเจอร์พื้นฐานไม่กี่อย่าง? หรือบางทีคุณอาจจะกังวลว่าข้อมูลในสเปรดชีตของคุณจะถูกเก็บไว้บนคลาวด์ของ Microsoft?
GridCraft คือคำตอบของปัญหานั้น มันคือโปรแกรมสเปรดชีตแบบ โอเพนซอร์ส ฟรี 100% ที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยใช้ AI เป็นหลัก ภายใต้โครงการ ArtCraft ของทีม storytold โดยมีเป้าหมายเพื่อเป็นทางเลือกฟรีแทน Microsoft Excel
ความหมายที่แท้จริง ของ GridCraft คือการเป็น Excel แบบที่คุณเป็นเจ้าของเอง ที่ไม่ต้องเช่าจ่ายรายเดือน ไม่ต้องพึ่งพาคลาวด์ และทำงานได้บนเครื่องของคุณเองทั้งหมด นโยบายหลักคือไม่มีการสมัครสมาชิก ไม่มีเซิร์ฟเวอร์ลิขสิทธิ์ ไม่มี Telemetry และทุกอย่างเป็นของคุณ
บทความนี้จะพาคุณไปรู้จัก GridCraft อย่างละเอียด ตั้งแต่ความหมาย การทำงาน ประเภทและสเปคขั้นต่ำ ไปจนถึงการเปรียบเทียบกับ Microsoft Excel และตัวอย่างการใช้งานจริง
- Gridcraft Logo -
  • ★
    ​GridCraft คืออะไร?
GridCraft คือ โปรแกรมสเปรดชีต (Spreadsheet) แบบโอเพนซอร์ส ที่พัฒนาโดยทีม storytold ภายใต้ชุดซอฟต์แวร์ ArtCraft โดยเปิดตัวพร้อมกับ WordCraft และ DeckCraft เพื่อเป็นทางเลือกฟรีแทน Microsoft Office ทั้งชุด
ความหมายที่แท้จริง ของ GridCraft คือการเป็น Excel เวอร์ชันที่คุณเป็นเจ้าของเองที่ทำงานบนเครื่องคุณ 100% ไม่ต้องอัปโหลดไฟล์ขึ้นคลาวด์ ไม่ต้องล็อกอิน และไม่ต้องจ่ายค่าสมาชิกรายเดือน
จุดที่น่าสนใจที่สุดคือ GridCraft ถูกสร้างขึ้นโดยใช้ AI เป็นหลัก ผู้พัฒนาใช้โมเดล Claude Opus 5.5 ของ Anthropic ในการเขียนโค้ด Rust ใหม่ทั้งหมด ตั้งแต่เริ่มต้น โดยไม่ใช้โค้ดของ Microsoft หรือ LibreOffice เลย (เรียกว่า Clean-room Implementation)
GridCraft ใช้ XLSX เป็นรูปแบบไฟล์หลัก ทำให้สามารถเปิดและบันทึกไฟล์ Excel ได้จริง พร้อมรองรับ CSV และ TSV ด้วย
  • ★
    ​GridCraft ทำงานอย่างไร?
GridCraft ทำงานบนหลักการสำคัญ 4 ประการ:
1) ประมวลผลบนเครื่องคุณ 100% (Local-first)
ไฟล์สเปรดชีตที่คุณสร้างจะถูกประมวลผลบนคอมพิวเตอร์ของคุณเองทั้งหมด ไม่มีการอัปโหลดขึ้นคลาวด์ ไม่มีการเชื่อมต่อเซิร์ฟเวอร์ลิขสิทธิ์ ข้อมูลของคุณเป็นของคุณคนเดียว และไม่มีการส่งข้อมูลการใช้งานกลับไปที่ใด (No Telemetry)
2) เขียนด้วย Rust ทั้งหมด (Pure Rust)
ต่างจากคู่แข่งที่ใช้ Electron หรือ Web Shell (ซึ่งกินทรัพยากรและช้า) GridCraft เขียนด้วยภาษา Rust ตั้งแต่เริ่มต้น ทำให้ได้ประสิทธิภาพสูง ทำงานได้ลื่นไหลบน macOS, Windows, Linux และ FreeBSD
3) Agent-native (ออกแบบมาให้ AI ใช้)
หัวใจสำคัญของ GridCraft คือการออกแบบให้ ทุกคำสั่ง ตั้งแต่การคลิก Ribbon การเปิด Dialog การกดคีย์ลัด ไปจนถึงการลากเมาส์ ล้วนเป็นคำสั่งที่ AI Agent สามารถเรียกใช้ได้ผ่าน JSON Control Channel, MCP Server หรือ CLI
MCP Server ของ GridCraft มี Tools ให้ AI ใช้มากมาย เช่น read_range, write_range, set_cell, evaluate_formula, format_range, insert_chart, create_table, sort_range, filter และ execute_command ที่เข้าถึงทุกคำสั่งของ GridCraft ได้
4) สถาปัตยกรรมแบบ Engine-first
GridCraft ถูกออกแบบเป็น Workspace ที่มี Layering ชัดเจน (L0-L7) โดยแยก Engine (สูตร, การคำนวณ, XLSX) ออกจาก UI อย่างชัดเจน ทำให้สามารถสลับ UI ได้โดยไม่กระทบ Engine
  • ★
    ​ประเภทของ GridCraft
⚪ GridCraft Desktop (GUI): เป็นแอปพลิเคชันเดสก์ท็อปสำหรับ macOS, Windows, Linux และ BSD จุดเด่นคือใช้งานง่าย หน้าตาคล้าย Excel มีจุดด้อยคือยังอยู่ในช่วง Pre-alpha สเปคขั้นต่ำรองรับ Windows 10 64-bit, Intel Core i3-2100, RAM 2 GB, GT 430 เหมาะสำหรับผู้ใช้ทั่วไปและมือใหม่
⚪ GridCraft CLI: เป็นเครื่องมือสำหรับจัดการสเปรดชีตผ่าน Terminal จุดเด่นคือควบคุมผ่านสคริปต์ได้และเหมาะกับ AI Agent มีจุดด้อยคือต้องใช้ Terminal สเปคขั้นต่ำต้องการ RAM 2GB และพื้นที่จัดเก็บ 50MB เหมาะสำหรับนักพัฒนาและผู้ใช้ขั้นสูง
⚪ GridCraft Web: เป็นเวอร์ชันเว็บที่ build ด้วย WebAssembly จุดเด่นคือใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องติดตั้ง มีจุดด้อยคือต้อง Deploy เอง โดยไม่ต้องใช้สเปคเครื่องสูง เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นและทีม ( https://getartcraft.org/studio/gridcraft )
⚪ GridCraft Core (Engine): เป็นไลบรารี Rust สำหรับนักพัฒนา จุดเด่นคือนำไปใช้ในโปรเจกต์ Rust ของตัวเองได้ มีจุดด้อยคือต้องมีทักษะ Rust สเปคขั้นต่ำต้องการ RAM 2GB เหมาะสำหรับนักพัฒนา Rust
⚪ MCP Server: เป็นเซิร์ฟเวอร์สำหรับเชื่อมต่อกับ AI Agent จุดเด่นคือให้ AI ควบคุม GridCraft ได้ 100% มีจุดด้อยคือต้องตั้งค่า สเปคขั้นต่ำต้องการ RAM 2GB เหมาะสำหรับนักพัฒนา AI และงาน Automation
  • ★
    ​ประโยชน์ของ GridCraft
✅ ฟรี 100% ตลอดชีพ: ไม่มีค่าสมาชิกรายเดือน ไม่มีค่าปรับยกเลิก
✅ เป็นเจ้าของซอฟต์แวร์: เป็นโอเพนซอร์ส (MIT/Apache 2.0) คุณสามารถอ่าน แก้ไข และแจกจ่ายได้เอง
✅ ประมวลผลบนเครื่อง: ไฟล์สเปรดชีตไม่ถูกอัปโหลดขึ้นคลาวด์ ข้อมูลเป็นของคุณคนเดียว
✅ ไม่ต้องพึ่งคลาวด์: ทำงานได้แม้ไม่มีอินเทอร์เน็ต
✅ รองรับ XLSX: เปิดและบันทึกไฟล์ Excel ได้จริง พร้อม Styles, Themes, Formulas, Tables, Charts, PivotTables
✅ ฟังก์ชันกว่า 500+: รวม LET, LAMBDA, MAP, REDUCE, SCAN, BYROW, BYCOL, MAKEARRAY และ Dynamic Arrays
✅ Agent-native: ออกแบบมาให้ AI Agent ใช้ได้ผ่าน MCP, CLI, JSON
✅ ไม่มี Telemetry: ไม่มีการส่งข้อมูลการใช้งานกลับไปที่ใด
  • ★
    ​บัญชีฟรีทำอะไรได้บ้าง?
GridCraft ไม่มีระบบบัญชี เพราะมันคือซอฟต์แวร์ที่คุณดาวน์โหลดไปติดตั้งเอง
🧑‍🦱 สิ่งที่คุณทำได้ฟรี:
✅ ดาวน์โหลดและติดตั้ง GridCraft Desktop, CLI หรือ Web ได้ฟรี
✅ สร้างและแก้ไขสเปรดชีตได้ไม่จำกัด
✅ ใช้สูตรกว่า 500+ ฟังก์ชัน รวมถึง Dynamic Arrays และ LAMBDA
✅ สร้าง PivotTables และ Charts 17 ประเภท
✅ ใช้ Conditional Formatting, Sparklines, Data Validation, Flash Fill
✅ บันทึกและเปิดไฟล์ XLSX, CSV, TSV
✅ Export เป็น PDF และพิมพ์
✅ ใช้เชิงพาณิชย์ (ตามเงื่อนไข MIT/Apache 2.0)
✅ ปรับแต่งและ Fork โค้ดได้
  • ★
    ​GridCraft VS Microsoft Excel
การเปรียบเทียบคุณสมบัติระหว่าง GridCraft และ Microsoft Excel มีรายละเอียดดังนี้:
💸 ด้านราคา: GridCraft ให้บริการฟรี 100% ส่วน Microsoft Excel มีราคาตั้งแต่ 6.99 ถึง 9.99 ดอลลาร์ต่อเดือนสำหรับแผน Microsoft 365 Personal
🖥️ ด้านรูปแบบซอฟต์แวร์: GridCraft เป็นโอเพนซอร์สภายใต้สัญญาอนุญาต MIT/Apache 2.0 ส่วน Microsoft Excel เป็นระบบปิดแบบ Proprietary
🛡️ ด้านการติดตั้งและความเป็นส่วนตัว: GridCraft รันบนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนตัว ให้ความเป็นส่วนตัวสูงสุดเพราะไฟล์อยู่ในเครื่อง ส่วน Microsoft Excel ทำงานผ่าน Desktop ร่วมกับคลาวด์ ซึ่งไฟล์จะถูกส่งไปยัง Microsoft Cloud
🌐 ด้านการทำงานออฟไลน์: GridCraft สามารถทำงานออฟไลน์ได้สมบูรณ์ ส่วน Microsoft Excel มีข้อจำกัดและต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพื่อยืนยันลิขสิทธิ์
🧑‍💻 ด้านฟีเจอร์การใช้งาน: GridCraft มีฟังก์ชันกว่า 500+ (รวม LET, LAMBDA, Dynamic Arrays), มี PivotTables และ Charts 17 ประเภท ในขณะที่ Microsoft Excel มีฟังก์ชัน 523+ (สมบูรณ์ 100%), PivotTables และ Charts มากกว่า 17 ประเภท
🧩 ด้านความสมบูรณ์และความปลอดภัย: GridCraft มีความสมบูรณ์ประมาณ 65% (อยู่ในช่วง Pre-alpha) และไม่มีระบบ Telemetry ส่วน Microsoft Excel มีความสมบูรณ์ 100% และมีระบบ Telemetry รวบรวมข้อมูลการใช้งาน
👥 ด้านการสนับสนุน: GridCraft รับการสนับสนุนผ่านชุมชน GitHub ส่วน Microsoft Excel มีทีมงานคอยช่วยเหลือตลอด 24 ชั่วโมง
🤖 ด้านการรองรับ AI Agent: GridCraft ออกแบบมาแบบ Agent-native รองรับการทำงานร่วมกับ AI ผ่าน MCP, CLI และ JSON อย่างเต็มรูปแบบ ส่วน Microsoft Excel ไม่รองรับ
🧑‍🦱 กลุ่มเป้าหมายที่เหมาะสม: GridCraft เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการประหยัดค่าใช้จ่าย นักพัฒนา และผู้ที่ให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัว ส่วน Microsoft Excel เหมาะสำหรับมืออาชีพ องค์กร และผู้ที่ต้องการฟีเจอร์ครบครัน
  • ★
    ​ตัวอย่างการใช้งาน
1) นักเรียน/นักศึกษาที่ต้องการทำรายงาน
⚪ สถานการณ์: คุณต้องทำรายงานสรุปยอดขายหรือวิเคราะห์ข้อมูลส่งอาจารย์ แต่ไม่อยากจ่ายค่าสมาชิก Microsoft 365
⚪ การใช้งาน GridCraft: ใช้ GridCraft Desktop สร้างตาราง ใช้สูตรคำนวณ สร้างกราฟ และบันทึกเป็น XLSX ส่งอาจารย์ได้
⚪ ผลลัพธ์: ได้รายงานที่สมบูรณ์โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย
2) นักพัฒนาที่ต้องการสร้างรายงานอัตโนมัติ
⚪ สถานการณ์: คุณต้องการสคริปต์ที่สร้างรายงาน Excel จากข้อมูลในฐานข้อมูลทุกวัน
⚪ การใช้งาน GridCraft CLI: เขียนสคริปต์ Bash หรือ Python ที่เรียกใช้ gridcraft ผ่าน CLI พร้อมกับข้อมูลจากฐานข้อมูล
⚪ ผลลัพธ์: ได้ระบบสร้างรายงานอัตโนมัติที่ทำงานได้เอง
3) ผู้ที่ต้องการความเป็นส่วนตัวสูงสุด
⚪ สถานการณ์: คุณทำงานกับข้อมูลทางการเงินที่มีความอ่อนไหว และไม่ต้องการให้ข้อมูลรั่วไหล
⚪ การใช้งาน GridCraft: รันบนเครื่องของคุณเอง 100% ไฟล์ไม่ออกจากเครื่อง ไม่มีการเชื่อมต่อคลาวด์ และไม่มี Telemetry
⚪ ผลลัพธ์: ได้ความปลอดภัยสูงสุด
4) AI Agent ที่ต้องการจัดการสเปรดชีต
⚪ สถานการณ์: คุณต้องการให้ AI Agent ช่วยจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลในสเปรดชีตอัตโนมัติ
⚪ การใช้งาน GridCraft MCP Server: เชื่อมต่อ AI Agent กับ GridCraft ผ่าน MCP ให้ AI ใช้ Tools ต่างๆ เช่น read_range, evaluate_formula, insert_chart เพื่อจัดการข้อมูล
⚪ ผลลัพธ์: ได้ AI Agent ที่จัดการสเปรดชีตได้เอง
  • ✓
    ​[Charifkub X Animexo] WordCraft คืออะไร? พิมพ์เอกสารได้ดั่งใจ ไร้ค่าบริการรายเดือน เป็นเจ้าของซอฟต์แวร์พิมพ์งานได้ฟรีตลอดชีพ 👇
  • ✓
    ​[Charifkub] Calc คืออะไร? เปลี่ยน Calc ให้เป็นเครื่องมือจัดการ Big Data และ JSON Viewer ระดับมืออาชีพ 👇
  • ✓
    ​[Shoper Gamer] Rust คืออะไร 👇
Credit :
👇
  • ●
    ​https://vectorcraft.app/guides/what-is-gridcraft
  • ●
    ​https://getartcraft.com/apps/gridcraft
  • ●
    ​https://zenindata.ai/guides/gridcraft-vs-excel/
โฆษณา