ข่าวลือเปรตในวัง
ตอนที่ 537 : สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาถึงดวงพระวิญญาณของเจ้านายสตรีชั้นสูงที่ยังคงวนเวียนอย่างไม่สงบอยู่ในเขตพระราชฐานชั้นใน ซึ่งเรื่องราวเร้นลับนี้เกี่ยวข้องกับ "พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา" พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระสยามเทวมหามกุฎวิทยมหาราช (รัชกาลที่ 4) และเป็นผู้สืบเชื้อสายมาจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา เมื่อนับลำดับศักดิ์แล้ว จะทรงเป็นพระราชปนัดดา หรือ "เหลน" (พ่อ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ลืบ ลืด) ที่สืบเชืัอสายมาจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชผ่านสายสกุล ณ นคร โดยเรียงลำดับได้ดังต่อไปนี้
1. สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (พ่อ/พระราชบิดา) ทรงมีพระราชโอรสกับเจ้าจอมปรางที่ได้ตั้งพระครรภ์ขณะพระราชทานให้พระมหาอุปราชเมืองนครศรีธรรมราช (พัฒน์) คือ เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) ดังปรากฏใน "ลำดับสกุลเก่าบางสกุล ภาคที่ 4 สกุลเชื้อสายพระราชวงศ์กรุงธนบุรี" เอาไว้ว่า
"เจ้าน้อย (ในฐานะเป็นพระราชบุตรบุญธรรมแห่งพระมหาอุปราชนครศรีธรรมราช) ในเจ้าจอมมารดาเจ้าหญิงปราง" (1 : ง)
2. เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) (ลูก/พระราชโอรส) มีบุตรธิดาทั้งสิ้น 35 คน หนึ่งในนั้นมีธิดา คือ เจ้าจอมมารดาบัว ดังปรากฏใน "จอมนางวังหลวงแห่งกรุงรัตนโกสินทร์" เอาไว้ว่า
"เจ้าจอมมารดาบัว (สิ้น) ธิดาเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย ณ นคร) เจ้าจอมมารดาบัวเป็นน้องสาวต่างมารดาของเจ้าจอมน้อยใหญ่และเจ้าจอมน้อยเล็กในรัชกาลที่ 3 ป่วยเป็นวัณโรค ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2441 รับพระราชทานเพลิงศพ เมื่อ พ.ศ. 2442" (2 : 132)
3. เจ้าจอมมารดาบัว (หลาน/พระราชนัดดา) เป็นพระชายาในรัชกาลที่ 4 มีพระราชโอรส-ธิดา 5 พระองค์ หนึ่งในนั้น คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ดังปรากฏใน "ราชสกุลวงศ์" เอาไว้ว่า
"พระองค์เจ้าหญิงอรไทยเทพกัญญา (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา) ที่ 3 ในเจ้าจอมมารดาบัว ประสูติเมื่อวันอาทิตย์ เดือน 10 แรม 7 ค่ำ ปีมะแม เอกศก จ.ศ. 1221 ตรงกับวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2402" (3 : 65)
4. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา (เหลน/พระราชปนัดดา) พระราชธิดาในรัชกาลที่ 4 กับเจ้าจอมมารดาบัว ทรงเป็นเจ้านาย
สตรีที่มีพระอาการประชวรมาแต่ทรงพระเยาว์ พระอาการเดี๋ยวดีเดี๋ยวร้ายเสมอมา ดังปรากฏใน "พระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว" เอาไว้ว่า
"ศรีสิทธิธงไชยแลอรทัยเทพกัญญาก็อยู่ดีอยู่ คนหลังนั้นอ้วนขาวโตมาก" (4 : 18-19)
"หญิงอรไทยเทพกัญญานั้นป่วยเปนหืดหลายวัน บัดนี้หายเปนปกติแล้ว" (4 : 24)
พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ทรงมีพระอาการประชวรเรื้อรังมานาน แม้จะรักษาด้วยการแพทย์สมัยใหม่แล้วพระอาการก็ยังไม่ดีขึ้น จึงทรงหันมาทำบุญและทำพิธีสะเดาะเคราะห์ตามความเชื่อโบราณเพื่อหวังให้หายจากโรค อาทิ ทำพิธีบำเพ็ญทานฉลากท่วมหลังช้าง ดังปรากฏใน "พระราชหัตถเลขาถึงเจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี" เอาไว้ว่า
"อรไทยขอยืมช้างใส่ฉลาก จะขอให้มายืนที่ประตูศรีสุดาวงษ ให้จัดมาตามประสงค์ จะยืนแห่งใดเมื่อใดให้พูดกับกรมมรุพงษ" (5 : 116)
เนื่องจากมีพระพลานามัยไม่แข็งแรง จึงมีข่าวลือว่าพระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญาสิ้นพระชนม์ด้วยการทำอัตวินิบาตกรรมในพระบรมมหาราชวัง จนลือกันว่าดวงพระวิญญาณกลายเป็น "เปรต" อยู่ในเขตพระราชฐานชั้นใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) จึงทรงให้สร้าง "สระพระองค์อรไทยเทพกัญญา" เพื่ออุทิศเป็นพระราชกุศล ดังปรากฏใน "พระปิยมหาราช พระเจ้ากรุงสยาม รัชกาลที่ 5" เอาไว้ว่า
"และมีเหตุการณ์โจษจันเรื่องเปรต รัชกาลที่ 5 ทรงแก้เสียงโจษจันโดยขุดสระน้ำอุทิศให้ พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา พระธิดาของรัชกาลที่ 4 ที่ทรงประชวรและสิ้นพระชนม์ลง แล้วมีเสียงโจษจันเรื่องเปรตขึ้น" (6 : 1103-1104)
เมื่อมาตรวจสอบกับหลักฐานพบว่า ข่าวลือเรื่องดวงพระวิญญาณกลายเป็นเปรตนั้นขัดกับข้อเท็จจริง เนื่องจากสระพระองค์อรไทยเทพกัญญาเกิดขึ้นจากพระดำริของพระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ที่ทรงขอพระบรมราชานุญาตสร้างขึ้นเพื่อทำบุญและบริจาคเป็นสาธารณประโยชน์เมื่อปี พ.ศ. 2448 ก่อนที่จะสิ้นพระชนม์ในปีถัดไป ดังปรากฏใน "คำจารึกอุทิศข้างสระพระองค์อรไทยเทพกัญญา" เอาไว้ว่า
"ศุภมัสดุรัตนโกสินทร์ศก 124 สุริยคติกาลที่ 9 เดือนมีนาคม จันทรคตินิยม วันศุกร์ เดือนสี่ขึ้นสิบห้าค่ำ ปีมเสงสัปตศก จุลศักราช 1267 พระเจ้าน้องนางเธอพระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ทรงพระดำริห์ว่า จะใคร่บำเพ็ญอุทกทานให้เป็นสาธารณประโยชน์ทั่วไปในบรรดาผู้ซึ่งอยู่ในพระบรมมหาราชวังอันตั้งอยู่ ณ ที่ห่างไกลจากฝั่งน้ำ จึงนำพระประสงค์ขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระบรมราชานุญาตแลพระราชานุเคราะห์ให้ได้ขุดสระดังความประสงค์" (7 : ไม่มีเลขหน้า)
นอกจากนี้ยังพบว่า พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญาได้สิ้นพระชนม์เนื่องจากพระอาการประชวรที่พระตำหนักภายในพระราชวังดุสิต เมื่อปี พ.ศ. 2449 ไม่ใช่การทำอัตวินิบาตกรรมในพระบรมมหาราชวังตามข่าวลือข้างต้น ดังปรากฏใน "ราชกิจจานุเษกษา เล่ม 23" เอาไว้ว่า
"ด้วยพระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ประชวรพระโรคภายในมานาน แพทย์ประกอบพระโอสถถวายเปนลำดับมา พระโรคหาคลายไม่ ครั้นวันที่ 4 เมษายน รัตนโกสินทร 125 เวลาเช้า 3 โมง 45 นาที พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา สิ้นพระชนม์ที่ตำหนักวังสวนดุสิต รวมพระชนม์พรรษานับเรียงปีพอย่างเข้า 48 พรรษา" (8 : 41)
เรื่องราวของ "ข่าวลือเปรตในวัง" อันน่าหวาดผวาในอดีต จึงถูกพิสูจน์ด้วยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ซึ่งช่วยลบล้างเรื่องราวสยองขวัญและคืนพระเกียรติยศอันบริสุทธิ์ให้แก่พระองค์เจ้าอรไทยเทพกัญญา ในฐานะพระราชปนัดดาในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และในฐานะพระบรมวงศานุวงศ์ในราชวงศ์จักรี ให้เป็นที่จดจำจากพระดำริเพื่อสาธารณประโยชน์อย่างแท้จริงนั้นเอง
บรรณานุกรม
(1) ลำดับสกุลเก่าบางสกุล ภาคที่ 4 สกุลเชื้อสายพระราชวงศ์กรุงธนบุรี. พระนคร : พิมพ์ในงานศพ ท่านผู้หญิง หม่อมราชวงศ์อรุณ วรพงศ์พิพัฒน์, 2481
(2) กัลยา เกื้อตระกูล. จอมนางวังหลวงแห่งกรุงรัตนโกสินทร์. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2560
(3) ราชสกุลวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, 2554
(4) จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระสยามเทวมหามกุฎวิทยมหาราช, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. พระนคร : พิมพ์ในงานพระศพ หม่อมเจ้าหญิงฉวีวิลัย สวัสดิวัดน, 2473
(5) จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชหัตถเลขาถึงเจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี. พระนคร : พิมพ์ในงานศพ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (ม.ร.ว.ปุ้ม มาลากุล), 2485
(6) พลาดิศัย สิทธิธัญกิจ. พระปิยมหาราช พระเจ้ากรุงสยาม รัชกาลที่ 5. กรุงเทพฯ : ตถาตา, 2557
(7) คำจารึกอุทิศข้างสระพระองค์อรไทยเทพกัญญา. ป้ายข้อมูล. เขตพระราชฐานชั้นใน พระบรมมหาราชวัง, กรุงเทพมหานคร
(8) ข่าวสิ้นพระชนม์, ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 23, 8 เมษายน 2449
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
