ฮาโลวีนแมวผี
กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลและเจมส์เวบบ์เพิ่งจับจ้องไปที่พื้นที่ก่อตัวดาวประหลาดจนน่าขนลุกแห่งหนึ่งภายในเนบิวลากระดูกงูเรือ เป็นเมฆก๊าซฝุ่นขนาดใหญ่ก้อนหนึ่งที่อยู่ห่างจากโลกออกไป 7500 ปีแสง
กล้องทั้งสองจับภาพการก่อตัวดาวที่น่าขนลุกภาพหนึ่งซึ่งอยู่ภายในเนบิวลากระดูกงูเรือ(Carina nebula) เป็นพื้นที่ก่อตัวดาว พื้นที่ที่เลือกมาให้กล้องทั้งสองได้สำรวจเรียกชื่อเล่นกันว่า เนบิวลาหัวแมว(the Cat’s Head nebula) เนื่องจากลักษณะปรากฏที่คล้ายกับแมวตัวหนึ่งกำลังนั่งหันหน้ามาทางผู้สังเกตการณ์ “หัว” ของแมวกำลังหันไปทางขวามองเห็นดวงตาเรืองดวงหนึ่ง
แม้ว่าเนบิวลาแห่งนี้จะเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นชั่วคราว ซึ่งต่อมาจะกระจายหายไปเมื่อดาวก่อตัวและพัฒนาขึ้น แต่พื้นที่ก็เต็มไปด้วยข้อมูล ภาพจากกล้องทั้งสองที่เติมเต็มซึ่งกันและกันกำลังช่วยนักดาราศาสตร์ให้เรียนรู้ได้มากขึ้นเกี่ยวกับกระบวนการที่ซับซ้อน, ปั่นป่วนและไม่ค่อยเห็นกันของการก่อตัวดาวฤกษ์
เนบิวลาส่วน “หัวของแมว” น่าจะถูกสลักเสลาตามกาลเวลาโดยการเปล่งรังสีอุลตราไวโอเลตและลมจากดาวมวลสูงที่รุนแรงในเนบิวลากระดูกงูเรือ เมื่อกลไกย้อนกลับจากดาวได้กัดกร่อนก๊าซและฝุ่นรอบข้าง วัสดุสารที่มีความหนาแน่นสูงกว่าภายในแท่งเสารูปเงาแมวสามารถต้านทานการกัดกร่อนได้ อย่างน้อยก็จนถึงตอนนี้
ซ้าย-ภาพช่วงแสงที่ตาเห็นได้จากฮับเบิล กลาง-ภาพช่วงอินฟราเรดใกล้จากเวบบ์ ขวา-ภาพช่วงอินฟราเรดกลางจากเวบบ์
สายตาช่วงแสงที่ตาเห็นได้ของฮับเบิล เผยให้เห็นแท่งเสาฝุ่นสีน้ำตาลเข้มทึบแสง ดวงตาเรืองแดงของแมวอาจจะบ่งชี้ถึงดาวอายุน้อยดวงหนึ่งที่บางส่วนยังคงฝังตัวอยู่ภายในฝุ่น ขอบสีเหลืองฟุ้งดูเหมือนจะวิ่งตามแนวขอบฝั่งขวาของเส้นใยนี้ ขอบที่สว่างนี้สอดคล้องกับก๊าซที่เรืองสว่างจากการอาบไล้แสงยูวีจากดาวมวลสูงที่อยู่ใกล้ๆ ซึ่งอาจจะผลักดันกระบวนการระเหยด้วยแสง(photoevaporation) เส้นขอบที่พลิ้วนี้เป็นสัญญาณจากแสงยูวีทรงพลังจากดาวมวลสูงที่ร้อน กำลังปะทะกับก๊าซหนาทึบ ทำให้มันร้อนขึ้นและระเหยไปในที่สุด
วัสดุสารเบาบางล้อมรอบเสา ด้านบนเรืองสีฟ้าและเขียวฟ้า และค่อยๆ ไล่มาเป็นสีเหลือง, ส้มและแดงในส่วนที่ต่ำลงมา ฟิลเตอร์ของฮับเบิลจับแสงที่เปล่งออกจากออกซิเจน, ไฮโดรเจน และกำมะถัน พร้อมกับแสงดาวที่กระเจิงออกจากฝุ่น ความหลากหลายของสีเหล่านี้เผยให้เห็นการผสมผสานเชิงซ้อนของก๊าซที่ถูกกระตุ้น, ฝุ่น และการอาบไล้รังสี
ส่วนภาพในช่วงอินฟราเรดใกล้และกลางของเวบบ์ ต่างก็ให้ชิ้นส่วนข้อมูลที่แตกต่างกัน ซึ่งช่วยสร้างความเข้าใจในเนบิวลาหัวแมวอย่างครบถ้วนมากขึ้น ในขณะที่โครงสร้างโดยรวมของเนบิวลานั้นก็คล้ายคลึงกับภาพจากฮับเบิล แต่เส้นใยดูโปร่งใสมากขึ้น และเผยให้เห็นโครงสร้างพื้นผิวซับซ้อนในช่วงอินฟราเรดใกล้ ด้านซ้ายของแมวเป็นม่านฝุ่นและก๊าซพลิ้วบาง เป็นโครงสร้างละเอียดอ่อนที่อาบด้วยรังสีจากดาวมวลสูงที่อยู่ใกล้ๆ
ภาพในช่วงอินฟราเรดใกล้เผยให้เห็นกลุ่มของดาวที่อยู่กันอย่างหนาแน่น แสดงเป็นสีฟ้าและเหลือง แม้แต่ในช่วงอินฟราเรด ดาวบางส่วนก็ยังถูกปกคลุมด้วยฝุ่นในระดับที่แตกต่างกัน ดวงตาแมวก็ยังคงเห็นได้อย่างชัดเจน ภาพความละเอียดสูงจากเวบบ์ยังแสดงกระทั่งกาแลคซีสลัวที่พื้นหลัง ให้ภาพมองทะลุผ่านกาแลคซีทางช้างเผือกของเราออกไป
ส่วนในช่วงอินฟราเรดกลาง การเปล่งคลื่นจากโมเลกุลที่มีคาร์บอนและฝุ่นที่อุ่นแสดงโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ภายในเนบิวลา การเปลี่ยนแปลงสภาวะและองค์ประกอบท้องถิ่นนำไปสู่ความหลากหลายของสีและความสว่าง โกลบูล(globules) และเส้นสายทางซ้ายของแท่งเสายิ่งปรากฏชัดในภาพอินฟราเรดกลางนี้
ทางขวาของแท่งเสา มีแหล่งแสงสว่างแห่งหนึ่งเป็นสีเหลืองในภาพ น่าจะเป็นดาวทารกที่ยังฝังตัวซ่อนอยู่ในฝุ่น ปรากฏเหนือการเปล่งคลื่นสีแดงจากวัสดุสารรอบข้าง มีเส้นใยแคบเส้นหนึ่งที่พาดข้ามแหล่งนี้ ซึ่งไม่สามารถบอกความเชื่อมโยงทางกายภาพระหว่างทั้งสองรายละเอียดจากในภาพได้
แหล่งข่าว esawebb.org : ghostly Cat’s Head nebula lurks within sight of Hubble and Webb
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
