วันนี้ เวลา 04:16 • ประวัติศาสตร์

ตั้งข้าราชการ

ตอนที่ 538 : สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ในปี พ.ศ. 2310 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์แห่งกรุงธนบุรี จากนั้นทรงแต่งตั้งข้าราชการส่วนกลางและหัวเมืองให้ครบตามตำแหน่ง ดังปรากฏใน "พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน" เอาไว้ว่า
"แลทรงพระกรุณาโปรดชุบเลี้ยงตั้งแต่งขุนนางข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยครบตำแหน่งถานานุศักดิ์เหมือนแต่ก่อน แลโปรดตั้งเจ้าเมืองกรมการให้ออกไปครองหัวเมืองใหญ่น้อยซึ่งอยู่ในพระราชอณาเขตรใกล้ๆ นั้นทุกๆ เมือง" (1 : 374)
เหตุการณ์นี้ถูกบันทึกไว้ในพระราชพงศาวดารอีกหลายฉบับในลักษณะเดียวกัน ดังปรากฏใน "พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา" เอาไว้ว่า
"และทรงพระกรุณาโปรดชุบเลี้ยงตั้งแต่งขุนนางข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อย ครบตามตำแหน่งฐานานุศักดิ์เหมือนแต่ก่อน แล้วโปรดตั้งเจ้าเมืองกรมการให้ออกไปครองหัวเมืองใหญ่น้อยซึ่งอยู่ในพระราชอาณาเขตใกล้ ๆ นั้นทุก ๆ เมือง" (2 : 1)
เป็นที่น่าเสียดายที่พระราชพงศาวดารไม่ได้บันทึกรายนามและตำแหน่งข้าราชการที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงแต่งตั้งในคราวนี้ไว้โดยตรง แต่หากพิจารณาเนื้อความในบันทึกทั้งหมด ก็พอจะอนุมานถึงข้าราชการและตำแหน่งต่าง ๆ ได้อยู่บ้างนั้นเอง
บรรณานุกรม
(1) พนรัตน์, สมเด็จพระ. พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน. กรุงเทพฯ : มูลนิธิ “ทุนพระพุทธยอดฟ้า” ในพระบรมราชูปถัมภ์, 2548
(2) พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 4 / กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. พิมพ์ครั้งที่ 11. นนทบุรี : โครงการเลือกสรรหนังสือสำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2560
โฆษณา