การยอมรับความจริง เป็นสิ่งที่ปกติหรือผิดปกติ ?
คำถามนี้ถูกลบ
กำลังค้นข้อมูลมาให้อ่านกัน และรัฐบาลนี้ไม่น่าจะอยู่ครบเทอม เพราะไม่ดูแล
ลำดับเหตุการณ์ที่มาของโรงงานรีไซเคิลในไทย กองขยะพิษ ผู้มีอำนาจและเกี่ยวข้องในขณะนั้น โดย Gemini
เส้นทางการเติบโตของโรงงานรีไซเคิลและปัญหากองขยะพิษ หรือขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-Waste - Electronic Waste) ในประเทศไทย มีจุดเริ่มต้นสำคัญมาจากการเปลี่ยนแปลงกฎหมายอุตสาหกรรมในไทย ควบคู่ไปกับนโยบายสิ่งแวดล้อมระดับโลก
ภาพรวมเหตุการณ์และปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องตามลำดับเวลา มีดังนี้ครับ
* จุดเริ่มต้นการปลดล็อกกฎหมายโรงงานในไทย
พ.ศ. 2557–2558 (ค.ศ. 2014–2015)
รัฐบาลยุค คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช. - National Council for Peace and Order) มีนโยบายส่งเสริมพลังงานขยะและการกำจัดขยะ โดยมีการแก้ไขกฎกระทรวงและใช้คำสั่งมาตรา 44 ยกเว้นการใช้บังคับผังเมืองรวมสำหรับการประกอบกิจการบางประเภท เช่น โรงงานลำดับที่ 101 (โรงงานปรับคุณภาพของเสียรวม), 105 (โรงงานคัดแยกและฝังกลบสิ่งกราบ) และ 106 (โรงงานรีไซเคิล)
ส่งผลให้สามารถตั้งโรงงานคัดแยกและรีไซเคิลขยะในพื้นที่เกษตรกรรมได้ง่ายขึ้นทั่วประเทศ
* จุดเปลี่ยนระดับโลก: จีนสั่งห้ามนำเข้าขยะ (Operation National Sword)
พ.ศ. 2560–2561 (ค.ศ. 2017–2018)
ประเทศจีนประกาศนโยบายปฏิเสธการเป็น "ถังขยะของโลก" โดยสั่งห้ามนำเข้าขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างเด็ดขาด ส่งผลให้นายทุนและโรงงานรีไซเคิลจากต่างประเทศ (โดยเฉพาะจากจีน) ย้ายฐานการผลิตและเส้นทางส่งออกขยะข้ามชาติทะลักเข้ามายังภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะประเทศไทย
* การทะลักของขยะพิษและการบุกตรวจค้นครั้งใหญ่
กลางปี พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018)
เกิดปัญหากองขยะพิษลักลอบนำเข้า ลักลอบเผา และสกัดโลหะกักเก็บสารพิษ เช่น ตะกั่ว และปรอท ส่งกลิ่นเหม็นและสารเคมีรั่วซึมลงสู่น้ำใต้ดินในแถบฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และสระแก้ว
ทางภาครัฐ นำโดย พล.ต.อ.วิระชัย ทรงเมตตา (รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติขณะนั้น) ร่วมกับ กรมโรงงานอุตสาหกรรม (DIW - Department of Industrial Works) และ กรมศุลกากร (Thai Customs Department) เข้าตรวจค้นโรงงานรีไซเคิลขยะอิเล็กทรอนิกส์หลายแห่ง พบการสวมสิทธิ์นำเข้าขยะพิษอย่างผิดกฎหมาย
* การยึดอำนาจควบคุมและออกมาตรการแบนขยะนำเข้า
พ.ศ. 2562–2563 (ค.ศ. 2019–2020)
คณะกรรมการวัตถุอันตราย ซึ่งมี กระทรวงอุตสาหกรรม (Ministry of Industry) เป็นแกนหลัก ร่วมกับ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (MNRE - Ministry of Natural Resources and Environment) สั่งระงับใบอนุญาตนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์ 428 รายการตามอนุสัญญาบาเซิล (Basel Convention - ข้อตกลงระหว่างประเทศว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายและการกำจัดของเสียอันตรายข้ามแดน)
* การแบนขยะพลาสติกนำเข้า 100% และปัญหากากอุตสาหกรรมตกค้าง
พ.ศ. 2566–2568 (ค.ศ. 2023–2025)
รัฐบาลไทยมีมติเห็นชอบมาตรการห้ามนำเข้าเศษพลาสติกจากต่างประเทศอย่างสิ้นเชิง เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่ยังตกค้างคือ "กากอุตสาหกรรมและขยะพิษสารเคมี" ที่ถูกลักลอบทิ้งตามคลังสินค้าและโรงงานร้างเดิม ซึ่งต้องใช้งบประมาณมหาศาลในการบำบัด
หน่วยงานและผู้มีอำนาจที่เกี่ยวข้องในแต่ละช่วงเวลา
* กระทรวงอุตสาหกรรม (Ministry of Industry): โดย กรมโรงงานอุตสาหกรรม (DIW - Department of Industrial Works) มีอำนาจกำกับดูแลการออกใบอนุญาตจัดตั้งโรงงาน (ร.ง. 4 - ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน) และการควบคุมการขนย้ายกากอุตสาหกรรม
* กระทรวงการคลัง (Ministry of Finance): โดย กรมศุลกากร (Thai Customs Department) รับผิดชอบการตรวจปล่อยสินค้านำเข้าตามด่านพรมแดนและท่าเรือ
* กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (MNRE - Ministry of Natural Resources and Environment): โดย กรมควบคุมมลพิษ (PCD - Pollution Control Department) ตรวจสอบการรักษาสิ่งแวดล้อมและการรั่วซึมของสารพิษ
* ฝ่ายมั่นคงและตำรวจ: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (Royal Thai Police) และ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (บก.ปทส. - Natural Resources and Environmental Crime Division) มีบทบาทบังคับใช้กฎหมายและปราบปรามโรงงานผิดกฎหมาย
* คณะรัฐมนตรีและฝ่ายบริหาร (ขณะนั้น): เป็นผู้กำหนดนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC - Eastern Economic Corridor) และนโยบายด้านผังเมือง ซึ่งส่งผลต่อพื้นที่ตั้งโรงงานในจังหวัดภาคตะวันออก
"ช่วยอธิบายรายละเอียดของอนุสัญญาบาเซิล (Basel Convention) และบทบาทในการควบคุมขยะพิษข้ามประเทศให้ฟังหน่อย"
อนุสัญญาบาเซิล (Basel Convention) หรือมีชื่อเต็มว่า อนุสัญญาบาเซิลว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายและการกำจัดของเสียอันตรายข้ามแดน (Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and Their Disposal) คือข้อตกลงสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศที่มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองสุขภาพมนุษย์และสิ่งแวดล้อมจากผลกระทบของขยะพิษ
1. จุดเริ่มต้นและประวัติความเป็นมา
ในช่วงทศวรรษที่ 1980 (พ.ศ. 2520–2530) ประเทศที่พัฒนาแล้วในยุโรปและอเมริกาเหนือเริ่มมีกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดและค่าใช้จ่ายในการบำบัดขยะพิษสูงขึ้นมาก ส่งผลให้นายทุนส่งออกขยะอันตรายและกากเคมีลงเรือไปทิ้งในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา (โดยเฉพาะในทวีปแอฟริกาและเอเชีย) ที่ยังมีกฎหมายอ่อนแอ
เหตุการณ์สลดหลายครั้ง นำไปสู่การจัดทำอนุสัญญานี้ภายใต้ โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP - United Nations Environment Programme)
* ลงนามรับรอง: 22 มีนาคม พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) ณ เมืองบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
* มีผลบังคับใช้: 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992)
* ประเทศไทย: เข้าเป็นภาคีเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997)
2. เสาหลักและบทบาทในการควบคุมขยะพิษข้ามประเทศ
อนุสัญญาบาเซิลใช้กลไกทางกฎหมายระหว่างประเทศในการควบคุมและลดการเคลื่อนย้ายของเสียอันตรายผ่าน 4 เสาหลักสำคัญ:
* หลักการแจ้งล่วงหน้าและยินยอม (PIC - Prior Informed Consent): ประเทศผู้ส่งออกไม่สามารถส่งขยะอันตรายออกนอกประเทศได้ หากไม่ได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากประเทศปลายทาง (Importing Country) และประเทศทางผ่าน (Transit Countries) ก่อนทำการขนส่ง
* กลไกการห้ามการส่งออกขยะพิษ (Ban Amendment): ข้อแก้ไขเพิ่มเติมที่สั่งห้ามประเทศพัฒนาแล้ว (กลุ่ม OECD - Organisation for Economic Co-operation and Development และ EU - European Union) ส่งออกของเสียอันตรายไปยังประเทศกำลังพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นการส่งไปฝังกลบ เผา หรือแม้แต่ส่งไปรีไซเคิลก็ตาม
* การลดการเกิดของเสีย ณ แหล่งกำเนิด (Minimization at Source): สนับสนุนให้ทุกประเทศบำบัดและกำจัดของเสียอันตรายภายในประเทศของตนเองให้ได้มากที่สุด และลดปริมาณการเกิดขยะพิษจากกระบวนการผลิต
* การจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นมิตร (ESM - Environmentally Sound Management): การขนย้ายขยะพิษข้ามแดนจะทำได้ก็ต่อเมื่อประเทศปลายทางมีเทคโนโลยี สถานที่ และมาตรฐานในการจัดการขยะนั้นๆ โดยไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ
3. การอัปเดตสำคัญ: ขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์
เพื่อให้ทันต่อสถานการณ์ขยะโลก อนุสัญญาบาเซิลได้มีการปรับปรุงข้อบังคับครั้งใหญ่ 2 ครั้งสำคัญ:
* การแก้ไขข้อตกลงเรื่องขยะพลาสติก (Plastic Waste Amendment 2019): มีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) กำหนดให้ขยะพลาสติกที่ไม่สะอาด ปนเปื้อน หรือรีไซเคิลยาก ต้องตกอยู่ภายใต้กลไกการแจ้งและยินยอม (PIC - Prior Informed Consent) ส่งผลให้การส่งออกขยะพลาสติกจากประเทศร่ำรวยมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทำได้ยากขึ้นมาก
* การแก้ไขข้อตกลงเรื่องขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-Waste Amendment 2022): มีมติบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ. 2568 (ค.ศ. 2025) กำหนดให้ขยะอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมด (รวมถึงชิ้นส่วนที่ไม่ได้แยกประเภท) ต้องผ่านขั้นตอนการขออนุญาตนำเข้า-ส่งออกอย่างเคร่งครัด เพื่อปิดช่องโหว่การสวมสิทธิ์ "ขยะรีไซเคิล" นำเข้าขยะพิษ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
