ญาณ 16 (สมาธิ/วิปัสสนา) ญาณ หรือ ปัญญา หรือ วิปัสสนาญาณ เป็นความหยั่งรู้ ความรู้ภายใน ความรู้ที่เกิดขึ้นเอง เป็นความรู้ที่เกิดขึ้นเพื่อรู้เหตุ รู้ผล ที่เกิดขึ้นจากการกระทำ เพื่อดับความทุกข์ที่เกิดขึ้น