6 ก.ย. 2019 เวลา 12:26 • สุขภาพ
ตรวจวัดไข่ตก ช่วงไหนของเดือน ตอนไหนของวันดีนะ
โดยปกติแล้วเมื่อผู้หญิงเริ่มเข้าสู่วัยเจริญพันธ์ร่างกายก็จะมีกระบวนการตกไข่ (Ovulation) เพื่อให้กำเนิดทายาทตัวน้อย การทดสอบวันที่ไข่ตกนั้นจะช่วยในการบ่งบอกถึงโอกาสในการปฏิสนธิระหว่างไข่กับอสุจิได้ ซึ่งหากมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเวลานั้นก็จะทำให้มีโอกาสตั้งครรภ์ได้สูง แต่หากในแต่ละเดือนไม่มีการปฏิสนธิเกิดขึ้นไข่ก็จะเกิดการฝ่อและผนังมดลูกก็จะหลุดลอกออกเป็นประจำเดือน ซึ่งปกติระยะเวลาแต่ละรอบนั้นจะอยู่ที่ประมาณ 28 วัน
โดยปกติไข่จะตกหลังจากมีประจำเดือนวันแรกประมาณ 2 สัปดาห์ (รอบเดือน 28 วัน) หรือในคนที่มีรอบเดือนสั้นหรือยาวกว่านี้ไข่ก็จะตกเร็วหรือช้ากว่าวันที่มีประจำเดือนวันแรก แต่การนับวันก็เป็นเรื่องที่ยุ่งยากสำหรับผู้หญิงบางคนโดยเฉพาะคนที่มีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ เราจึงมีตัวช่วยเป็น อุปกรณ์ทดสอบการตกไข่ ซึ่งจะช่วยในการทำนายวันที่มีไข่ตกได้
อุปกรณ์วัดการตกไข่นั้นมีหลักการทำงานง่ายๆคือวัดจากระดับ Luteinizing hormone (LH) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่กระตุ้นให้เกิดการตกไข่ จะหลั่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วก่อนที่ไข่จะตกประมาณ 34-36 ชั่วโมง และตกลงหลังจากไข่ตก
เมื่อต้องการทดสอบควรทำตามขั้นตอนดังนี้
1. ห้ามเก็บปัสสาวะในช่วงเช้าหลังจากตื่นนอนเพราะจะทำให้ได้ผลผิดพลาด ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการตรวจปัสสาวะคือช่วงเวลากลางวัน ประมาณ 11.00-15.00 น. เนื่องจาก LH จะถูกหลั่งออกมามากในช่วงนี้ (หากต้องทดสอบหลายวันควรทดสอบในเวลาเดียวกันของทุกวัน)
2. งดดื่มน้ำประมาณ 2 ชั่วโมงก่อนเก็บปัสสาวะเพื่อให้ได้ความเข้มข้นของฮอร์โมนในปัสสาวะสูงๆ
3. เก็บปัสสาวะใส่ภาชนะที่สะอาด ไม่ปนเปื้อน
4. ทดสอบด้วยแถบตรวจการตกไข่โดยให้ จุ่ม/หยด/ปัสสาวะผ่าน ลงในบริเวณที่กำหนดของแถบทดสอบ
5. รออ่านผล 5-10 นาที
6. ในกรณีที่ไม่มีแถบขึ้นเลย แปลว่าการทดสอบผิดพลาดควรทดสอบซ้ำอีกครั้ง
7. ผลบวกคือเส้นทดสอบ (Test) มีสีเข้มกว่าหรือเท่ากับเส้นควบคุม (Control) แปลว่ามีการหลั่ง LH ในวันที่ทดสอบ
8. แนะนำให้มีเพศสัมพันธ์เผื่อไว้ตั้งแต่ 2 วันก่อนจนถึง 2 วันหลังไข่ตกเนื่องจากอสุจิจะอยู่ในช่องคลอดได้นานถึง 2-5 วันหากไข่ตกช่วงนี้ก็มีโอกาสตั้งครรภ์ได้สูง
9. ในชุดทดสอบส่วนใหญ่จะมีแถบทดสอบให้ 5 อันดังนั้นแนะนำให้ลองประมาณวันที่ไข่ตกด้วยตนเองแล้วทดสอบก่อนหน้านั้น 2 วันไปจนหลังจากวันที่ไข่ตกอีก 2 วัน
ทดสอบครั้งที่ 1 ทดสอบครั้งที่ 2 ทดสอบครั้งที่ 3 ทดสอบครั้งที่ 4 ทดสอบครั้งที่ 5
ส่วนปัจจัยอื่นที่มีผลต่อรอบการตกไข่ซึ่งกระทบต่อผลการวัด เช่น ความเครียด วิตกกังวล มีปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวกับการหลั่งฮอร์โมนอยู่แล้ว มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน มีถุงน้ำในรังไข่ โรคอ้วน หรือผลข้างเคียงจากการใช้ยาคุมกำเนิด
หากมีข้อสงสัยหรือมีปัจจัยอื่นทางสุขภาพที่มีผลกระทบต่อการมีบุตรควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เอกสารอ้างอิง
1. Anna Targonskaya. Ovulation Kit: How to Choose the Right Fertility Predictor and Use It for Maximum Accuracy [internet] 2019. Available from: https://flo.health/getting-pregnant/trying-to-conceive/tracking-ovulation/ovulation-kits-guide
2. Kate Shkodzik. When to Take Ovulation Tests: Reasons for Positive and Negative Results [internet] 2019. Available from: https://flo.health/getting-pregnant/trying-to-conceive/tracking-ovulation/ovulation-tests
โฆษณา