พระสารีบุตร ผู้เป็นพระอัครสาวกและผู้เลิศด้านมีปัญญามาก
เรื่องราวหลายเรื่องของท่านมีผู้บอกเล่าไปมากแล้ว 5 เรื่องต่อไปนี้ จึงรวบรวมมาแต่เรื่องที่คิดว่ามีผู้บอกเล่าน้อย อาจไม่ค่อยได้ทราบกัน ขอโอกาสมา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ
1. มีพี่น้องทั้งหมด 7 คน
พระสารีบุตรมีชื่อเกิดว่าอุปติสสะ ถือกำเนิดในหมู่บ้านแห่งหนึ่งชื่ออุปติสสคาม ในตำบลนาลกะ พ่อแม่ของท่านเป็นพราหมณ์ นามว่า วังคันตพราหมณ์ และนางสารีพราหมณี เป็นพี่คนโตในจำนวนพี่น้อง 7 คน ได้แก่
- นางจาลา นางอุปจาลา และนางสีสุปจาลา น้องสาวทั้ง 3 ล้วนบวชเป็นภิกษุณีอรหันต์ทั้งสิ้น
- นายจุนทะ ต่อมาบวชเป็นพระจุนทะเถระ รับหน้าที่เป็นอุปัฏฐากดูแลพระสารีบุตร จนถึงวันที่ท่านปรินิพพาน
- นายอุปเสนะ ต่อมาบวชเป็นพระอุปเสนวังคันตบุตร ผู้เป็นเอตทัคคะด้าน ‘เป็นที่เลื่อมใสศรัทธา’
- นายเรวตะ น้องชายคนสุดท้อง ต่อมาบวชเป็นพระเรวตขทิรวนิยเถระ ผู้เป็นเอตทัคคะด้าน ‘อยู่ป่าเป็นวัตร’
2. บ้านเกิดท่านกลายเป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตำบลนาลกะ บ้านเกิดพระสารีบุตร ซึ่งต่อมาอีกเกือบหนึ่งพันปีหลังพุทธกาลในสมัยราชวงศ์คุปตะ ที่ตรงนี้ได้กลายเป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่เกิดจากการรวมเอาวัด 6 แห่งเข้าด้วยกัน ชื่อว่า ‘นาลันทามหาวิหาร’ เป็นศูนย์กลางการศึกษาที่ยิ่งใหญ่ ไม่ใช่แค่ในเรื่องปรัชญาหรือพุทธศาสนา แต่รวมถึงศัพทศาสตร์ เวชชศาสนตร์ ตรรกศาสตร์ นิติศาสตร์ ฯลฯ มีหลักฐานถึงความรุ่งเรืองของมหาวิทยาลัยนาลันทาสมัยนั้นในบันทึกการเดินทางของพระถังซำจั๋ง ที่เดินทางไปคัดลอกพระไตรปิฎกจากที่นาลันทา
และในที่สุดนาลันทาก็ถึงคราวล่มสลายเมื่อกองทัพมุสลิมเติร์กได้เข้าเผาทำลายอาคาร ตำรา และเข่นฆ่าพระสงฆ์จนแทบหมดสิ้น
3. เป็นผู้สืบทอดตำราอภิธรรมปิฎกจากพระพุทธเจ้า
ในช่วงเข้าพรรษาเมื่อวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 เป็นช่วงเวลาที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปแสดงธรรมโปรดเทพบุตรพุทธมารดาที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ คือ พระอภิธรรมทั้ง 7 คัมภีร์ ได้แก่ ธัมมสังคณี ธาตุกถา ปุคคลบัญญัติ กถาวัตถุ ยมก และสมันตมหาปัฏฐาน
โดยในเวลาภิกขาจาร พระพุทธองค์จะทรงแสดงพุทธนิมิตให้แสดงธรรมต่อเนื่องไป แล้วเสด็จไปกระทำสรีรกิจยังป่าหิมพานต์ ที่อุตตรกุรุทวีป แล้วจึงพบกับพระสารีบุตร แสดงพระอภิธรรมที่แสดงแก่พุทธมารดาแก่ท่านอัครสาวก แล้วตรัสให้พระสารีบุตรแสดงธรรมนี้ให้ภิกษุผู้เป็นศิษย์อีก 500 ทรงจำไว้ ทำให้พระสารีบุตรและพระสงฆ์ 500 รูปนั้น เป็นผู้สืบทอดพระอภิธรรมปิฎก 7 คัมภีร์ รวม 42,000 พระธรรมขันธ์ จากพระพุทธเจ้าโดยตรง
4. เป็นเลิศด้านปัญญา แต่ก็ใช่ว่าจะไร้ฤทธิ์
แม้พระสารีบุตรจะเป็นเลิศด้านปัญญา แต่ท่านก็ไม่ได้ไร้ซึ่งฤทธิ์เสียทีเดียว ดังที่เห็นในคัมภีร์ว่าครั้งหนึ่งท่านเคยถูกยักษ์ตนหนึ่งทุบศีรษะ ด้วยเห็นว่าศีรษะท่านเพิ่งปลงผมเสร็จใหม่ๆ กำลังโล้นเลี่ยน แรงในการทุบครั้งนั้นสามารถทำให้พญาช้างสูง 7 ศอก จมดินลงไปได้ แต่พระเถระกลับไม่เป็นอะไรเลย เพียงแค่กล่าวกับพระมหาโมคคัลลานะที่เห็นเหตุการณ์ทั้งหมดด้วยตาทิพย์ว่า “บนศีรษะกระผมมีทุกข์หน่อยหนึ่ง”
หรือในครั้งที่พระเถระกราบทูลลาพระพุทธเจ้าเพื่อเดินทางไปปรินิพพานที่บ้านเกิด ท่านก็ได้แสดงธรรมชื่อ สีหวิกกีฬตะ และแสดงฤทธิ์เป็นครั้งสุดท้ายด้วยการเหาะขึ้นไปสูงชั่วลำต้นตาล แล้วเหาะลงมาถวายบังคมพระพุทธเจ้า แล้วเหาะขึ้นไปอีกสูงประมาณสองชั่วลำตาล แล้วเหาะลงมาถวายบังคมพระพุทธเข้า จากนั้นก็เหาะขึ้นไปถึงเจ็ดชั่วลำตาล แล้วแสดงปาฏิหาริย์หลายร้อยอย่าง ก่อนจะเหาะลงมาถวายบังคมพระพุทธเจ้า กราบทูลขอให้อดโทษที่ท่านอาจล่วงเกินใดๆ ต่อพระพุทธองค์ และกราบทูลลา
5. ปรินิพพานแล้วยังเป็นเหตุแห่งธรรมเทศนา
หลังพระสารีบุตรปรินิพพาน ท่านจุนทะเถระ อุปัฏฐากของท่านก็นำข่าวมาแจ้งกับพระอานนท์ พุทธอุปัฏฐาก ที่เชตวัน พระอานนท์เศร้าโศกเสียใจมาก ถึงกับกราบทูลพระพุทธเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กายของข้าพระองค์ประหนึ่งจะงอมระงมไป แม้ทิศทั้งหลายก็ไม่ปรากฏแก่ข้าพระองค์ แม้ธรรมก็ไม่แจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์ เพราะได้ฟังว่า ท่านพระสารีบุตรปรินิพพานแล้ว”
พระพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระอานนท์ว่า “ดูกรอานนท์ สารีบุตรพาเอาศีลขันธ์ สมาธิขันธ์ ปัญญาขันธ์ วิมุตติขันธ์ หรือวิมุตติญาณทัสสนขันธ์ปรินิพพานไปด้วยหรือ” ครั้นพระอานนท์ตอบว่าไม่ใช่เช่นนั้น พระพุทธเจ้าจึงตรัสโอวาทว่า “เราได้บอกเธอทั้งหลายไว้ก่อนแล้วไม่ใช่หรือ ว่าจักต้องมีความจาก ความพลัดพราก ความเป็นอย่างอื่นจากของรักของชอบใจทั้งสิ้น เพราะฉะนั้นจะพึงได้ในของรักของชอบในนี้แต่ที่ไหน? สิ่งใดเกิดขึ้นแล้ว มีแล้ว ปัจจัยปรุงแต่งแล้ว มีความทำลายเป็นธรรมดา การปรารถนาว่า ขอสิ่งนั้นอย่าได้ทำลายไปเลย ดังนี้มิใช่ฐานะที่จะมีได้ ฯ ”
และยังตรัสให้พระอานนท์จงมีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งเลย
แม้การปรินิพพานของพระสารีบุตรก็ยังให้ปัญญาแต่ผู้อื่น ฉะนี้เอง
🔸ยุวพุทธฯ บ้านแห่งธรรม ขอเชิญร่วมฉลองครบรอบ 70 ปี ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ร่วมฟังธรรม และ ปฏิบัติธรรม ในงาน“เอตทัคคะ" และพระอริยสาวกในพระพุทธศาสนา ในปีพุทธศักราช 2563
⏰ครั้งที่ 2 วันอาทิตย์ที่ 8 มีนาคม 2563 "พระสารีบุตรเถระ" แสดงธรรมภาคเช้าโดย อาจารย์อุรุปัติ จรณธมฺโม
ภาคบ่าย โดย พระสมทบ ปรกฺกโม
ณ ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทยฯ ซอยเพชรเกษม 54
ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ลงทะเบียนร่วมงานได้ที่ https://is.gd/pVplHu
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 02 455 2525 หรือ Line : https://lin.ee/hvdyClt
#ยุวพุทธฯบ้านแห่งธรรม #สร้างคนสร้างที่ใจ #ศูนย์ปฏิบัติธรรมเพื่อทุกวัยของชีวิต #พุทธประวัติ #YUWAPUT #MEDITATION
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
