Rebound Congestion
#อาการคัดจมูก เป็นอาการผิดปกติทางระบบทางเดินหายใจซึ่งบางทีก็ช่างส่งผลกระทบต่อการเรียน การทำงานหรือการนอนของเราเสียจริง โดยปกติแล้วอาการคัดจมูกมีสาเหตุอันเนื่องมาจากการบวมขึ้นของเยื่อบุในโพรงจมูกทำให้ไปกดทับช่องทางเดินของอากาศในการหายใจ ทำให้รู้สึกหายใจไม่ออก
การบวมของเยื่อบุในโพรงจมูกส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ เช่น ไข้หวัด โรคภูมิแพ้ ริดสีดวงจมูก และเยื่อจมูกอักเสบเรื้อรัง ยาที่ใช้ในการรักษาตัวหนึ่งที่นิยมคือ “สเปรย์พ่นจมูก”
สเปรย์พ่นจมูกมีหลายชนิด แต่สำหรับอาการคักจมูกนั้นยาที่ใช้จะเป็นกลุ่ม alpha-adrenergic receptors agonist (ephedrine, oxymetazoline, xylometazoline) โดยยาจะมีฤทธิ์หดหลอดเลือดทำให้หลอดเลือดบวมลดลง อาการคัดแน่นจมูกจึงลดลงได้
ตัวอย่างยาพ่นจมูกที่พบในท้องตลาดที่ออกฤทธิ์ดังนี้ได้แก่ Otrivin, Iliadin, Nasol, Actavia เป็นต้น ตัวยาสามารถออกฤทธิ์ได้เร็วกว่าชนิดกิน คือออกฤทธิ์ได้ภายใน 5-10 นาทีหลังพ่นหรือหยอดยา แต่ข้อจำกัดของการใช้ยากลุ่มนี้คือ ไม่ควรใช้ติดต่อกันเกิน 5 วันเนื่องจากจะทำให้เกิดภาวะ Rebound congestion หรือ Rhinitis medicamentosa
เมื่อเราใช้ยาติดต่อกันเป็นเวลานานจะเริ่มทำให้เกิดภาวะทนต่อยาหรือ Drug intolerance ทำให้จำเป็นต้องใช้โดสยาที่สูงขึ้นหรือถี่ขึ้นเพื่อให้ได้ผลในทางรักษา ในทางกลับกันหากเราหยุดใช้ยาทันที เยื่อจมูกก็จะกลับมาบวมเป่งอีกครั้งอย่างรวดเร็ว ทำให้กลับมาคัดแน่นจมูกได้เรียกภาวะนี้ว่า Rebound congestion แพทย์จึงไม่นิยมใช้ยาพ่นสำหรับหดหลอดเลือดในผู้ป่วยที่คัดจมูกแบบเรื้อรัง ยกเว้นในกรณีที่มีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น และจำเป็นต้องลดการบวมของเยื่อบุจมูกโดยเร็ว
วิธีการรักษาขั้นแรกคือการ “หยุดใช้ยาพ่นจมูก” โดยหากหยุดใช้ทันทีอาจทำให้เยื่อบุจมูกบวมเพิ่มขึ้นแพทย์จึงนิยมค่อยๆปรับลดยา อาจใช้สเปรย์น้ำเกลือช่วยได้ในกรณีที่เป็นไม่มาก และสำหรับคนที่เป็นมากการใช้ยาพ่นที่มีตัวยากลุ่มสเตียรอยด์จะช่วยบรรเทาอาการอักเสบได้ นอกจากนี้ยังสามารถรักษาควบคู่ไปกับการรับประทานยาเม็ดแก้คัดจมูกเช่น pseudoephedrine ส่วนคนที่เป็นขั้นรุนแรงอาจพิจารณาการผ่าตัดเพื่อลดขนาดเยื่อบุในจมูกลง
เอกสารอ้างอิง
Rhinitis Medicamentosa. Healthline.com. 2017.
Can You Become Addicted to Nasal Spray. Healthline.com. 2017.
- 9
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
