29 พ.ค. 2020 เวลา 23:25 • สุขภาพ
กลูโคซามีน ใช้รักษาข้อเข่าได้จริงหรือ?
ปัจจุบันคนไทยเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมมากกว่า 6 ล้านคนและมีแนวโน้มที่จะเป็นข้อเข่าเสื่อมเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆเนื่องจากคนไทยมีอายุยืนมากขึ้น โรคข้อเข่าเสื่อมก่อให้เกิดความเจ็บปวด ขาโก่ง เข่าผิดรูป ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยแย่ลง ไม่สามารถดำเนินชีวิตได้อย่างปกติ มีปัญหาในการเคลื่อนไหวร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมไม่สามารถเดินทางไปเที่ยวในที่ต่างๆได้
อาการปวดข้อในผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะมีอาการปวดตอนเดิน หรือยืนนานๆอาการปวดจะค่อยเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แต่ในขณะที่นั่งอยู่เฉยๆมักจะไม่มีอาการปวด เมื่ออาการเป็นมากขึ้นเข่าจะเริ่มมีอาการผิดรูป เข่าโก่ง หรือเข่าฉิ่งร่วมด้วย โรคข้อเข่าเสื่อมเกิดเนื่องจากมีการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น ร่วมกับน้ำหนักของร่างกายที่มากจึงทำให้เกิดการเสื่อมของข้อเข่าได้มากขึ้น
ปวดเข่า ข้อเข่าเสื่อม
สาเหตุอะไรทำให้เกิดอาการปวดเข่าในโรคข้อเข่าเสื่อม
มีการอักเสบของเยื่อบุข้อเข่า ทำให้ข้อเข่ามีอาการบวมตึง เนื่องจากเยื่อบุข้อที่อักเสบมีการสร้างน้ำไขข้อที่ไม่มีคุณภาพออกมาในปริมาณมากจึงทำให้เกิดอาการบวมตึงขึ้นภายในข้อเข่า คล้ายกับลูกโป่งที่ขยายตัวออกทำให้ข้อเข่าตึงมากขึ้นมีอาการปวดบริเวณหลังเข่าเหยียดข้อเข่าได้ไม่สุด
มีการอักเสยในข้อเข่า มีน้ำในข้อ
เกิดกระดูกงอกรอบๆบริเวณข้อเข่า อันเนื่องมาจากความไม่มั่นคงของข้อเข่า ร่างกายตอบสนองด้วยการพยายามสร้างกระดูกรอบๆข้อเข่าขึ้นมาทดแทน กระดูกที่งอกขึ้นมาใหม่นั้นไปเบียดเนื้อเยื่ออ่อนรอบๆบริเวณข้อเข่ามีผลทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดเข่าเพิ่มมากขึ้นในอิริยาบทที่งอเข่านาน เช่นท่านั่งคุกเข่า นั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ เวลาลุกขึ้นยืนจึงทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดรอบๆบริเวณข้อเข่า
มีการฉีกขาดของเส้นเอ็น และหมอนรองกระดูก การทำลายกระดูกที่บริเวณกระดูกใต้ต่อผิวข้อ
กระดูกบริเวณข้อเข่าทั้ง2ด้านมาเสียดสีกันทำให้มีอากาการปวดมากขึ้นในขณะที่ผู้ป่วยนั่งนานๆแล้วจะลุกขึ้นผู้ป่วยจะมีความรู้สึกเหมือนกับต้องพยายามตั้งไข่ก่อนที่จะเดิน ไม่เหมือนกับช่วงที่เป็นหนุ่มสาว อันเนื่องมาจาก โรคข้อเข่าเสื่อมมีการทำลายกระดูกอ่อนผิวข้อ ซึ่งกระดูกอ่อนผิวข้อจะทำหน้าที่ลดแรงกระแทกบริเวณข้อเข่าและทำให้การเคลื่อนไหวของข้อเข่าเป็นไปอย่างคล่องตัว ดังนั้นเมื่อกระดูกอ่อนผิวข้อถูกทำลายลงจึงทำให้การเคลื่อนไหวของข้อเข่าลำบาก
ในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมักจะมีหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมร่วมอยู่ด้วย ดังนั้นเมื่อมีอาการปวดเข่าจะทำให้ผู้ป่วยเสียสมดุลในการเดินทำให้เกิดอาการเดินกะเผลกซึ่งจะส่งผลต่อการรับน้ำหนักของกระดูกสันหลัง ทำให้เกิดการอักเสบของกระดูกข้อต่อบริเวณสันหลัง มีผลทำให้ผู้ป่วยอาจจะมีอาการปวดหลังร่วมกับอาการปวดร้าวลงเข่าและน่องร่วมด้วย
1
มีการทำลายกระดูกบริเวณข้อเข่าเพิ่มมากขึ้น เพิ่มความดันภายในโพรงกระดูกใต้ผิวข้อ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดมาก ไม่สามารถเคลื่อนไว ลงน้ำหนักเข่ข้างที่มีอาการปวดได้
การเกิดความไม่มั่นคงของเส้นเอ็นรอบๆเข่า ทำให้เวลาเดินข้อเข่าจะโยกออกด้านข้าง ทำให้ผู้ป่วยเดินเอียง ถ้าเป็นทั้ง 2 ข้าง ผู้ป่วยก็จะเดินเอียงทั้ง 2 ข้าง
MRI แสดงกระดูกบวมน้ำ ซึ่งทำให้ปวด
การใช้ยาในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม
ยาลดปวดกลุ่มพาราเซทตามอลสามารถช่วยลดอาการปวดเข่าในโรคข้อเข่าเสื่อมได้เป็นอย่างดี ถ้าใช้ไม่ได้ผลก็สามารถใช้ยาร่วมกับยาในกลุ่มที่เรียกว่า NSAIDs ซึ่งเป็นกลุ่มยาที่ช่วยลดการอักเสบของกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่ออ่อน มักจะนิยมใช้เป็นอย่างมากเพราะลดอาการปวดได้ไว ยาในกลุ่มนี้ตัวอย่างเช่น ยา Celebrex, Arcoxia, Diclofenac, Ibuprofen, Meloxicam
การใช้ยาในกลุ่ม NSAIDs นี้ไม่ควรทานติดต่อกันเป็นระยะเวลานานเกิน 1 เดือน และไม่ควรใช้ยาในปริมาณมากเพราะจะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อร่างกายเช่น ปวดท้อง การเกิดแผลในกระเพาะอาหารและทางเดินอาหาร ยามีผลต่อไต ถ้าผู้ป่วยเป็นโรคไตวายหรือไตไม่ดีไม่ควรใช้ยาในกลุ่มนี้อย่างเด็ดขาด อาจก่อให้เกิดปัญหาหัวใจขาดเลือดไปเลี้ยง ดังนั้นผู้ป่วยที่มีประวัติหัวใจขาดเลือดไปเลี้ยง หรือมีประวัติการทำบอลลูน ใส่สายสวนหัวใจ ไม่ควรใช้ยาในกลุ่มนี้เพราะมีโอกาสเกิดลิ่มเลือดไปอุดกั้นเส้นเลือดหัวใจ ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดไปเลี้ยง
กลูโคซามีน
เป็นสารเคมีชนิดหนึ่งที่พบในน้ำไขข้อปกติ จะมีปริมาณลดลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นซึ่งเกิดเนื่องจากมีการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ และทำให้ปริมาณของโปรติโอไกลแคนลดลง สารกลูโคซามีนเป็นสารตั้งต้นในการสร้างโปรตีโอไกลแคน ดังนั้นเมื่ออายุมากขึ้นจึงมีการแนะนำให้ทานยากลุ่มกลูโคซามีนเสริมเพื่อชะลอการเสื่อมของกระดูกอ่อนข้อเข่า เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมในระยะที่เป็นการเสื่อมในระยะแรกเท่านั้น
ถ้าพบว่ามีการเสื่อมของกระดูกข้อเข่ามาก เข่าผิดรูป เข่าโก่ง สูญเสียกระดูกผิวข้อ กระดูกข้อชนกัน ยากลุ่มนี้ก็ไม่มีประโยชน์ในการรักษาข้อเข่าเสื่อม อย่างไรก็ตามยากลุ่มกลูโคซามีนยังเป็นที่ถกเถียงในวงการแพทย์อยู่ว่ามีประโยชน์ในการรักษาข้อเข่าเสื่อมมากน้อยเพียงใด มีความคุ้มค่ากับค่าใช้จ่ายมากน้อยเพียงใดในการรักษาและชะลอการเสื่อมของข้อเข่า
ผิวข้อสึกกร่อน กลูโคซามีนไม่มีประโยชน์ต่อการสร้างผิวข้อแล้ว
ความเห็นของแพทย์ก็มี 2 กลุ่ม กลุ่มแพทย์ทางประเทศสหรัฐอเมริกาก็ระบุว่า ยากลุ่มกลูโคซามีนคลอไรด์ นั้นไม่มีประโยชน์ในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม และไม่แนะนำให้ใช้ เพราะเป็นการสิ้นเปลือง และจัดยากลุ่มกลูโคซามีนคลอไรด์เป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์อาหารเสริม โดยมีงานวิจัยหลายชิ้นที่มาสนับสนุนว่า กลูโคซามีน ไม่ได้ช่วยรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม
ข้อแนะนำของสมาคมแพทย์กระดูกและข้อในสหรัฐอเมริกา
แต่แพทย์กลุ่มทางประเทศยุโรปซึ่งผลิตยากลุ่มนี้เป็นกลูโคซามีนซัลเฟตก็อ้างงานวิจัยต่างๆ ว่ายากลุ่มนี้มีผลช่วยลดอาการปวดเข่า ชะลอการเสื่อมของข้อเข่ามีผลเพิ่มความหนาตัวของกระดูกอ่อนโดยทำวิจัยนานประมาณ 3 ปี เพราะองค์ประกอบของยากลูโคซามีนนั้นมีความแตกต่างกัน โดยถ้าเป็นกลูโคซามีนซัลเฟตจะสามารถช่วยลดอาการของข้อเข่าได้ดีกว่าและจัดกลุ่มกลูโคซามีนว่าเป็นยาใช้ในการรักษาข้อเข่าเสื่อม
สำหรับประเทศไทยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ได้อนุญาติให้ยากลูโคซามีน เกลือซัลเฟตเป็นยาอันตรายที่รับขึ้นทะเบียน และจำหน่ายในประเทศไทย ซึ่งมีทั้งในรูปแบบเป็นแคปซูลและเป็นชนิดผงละลายน้ำซึ่งปริมาณที่ใช้คือ 1,500 มิลลิกรัมและทานก่อนอาหารเพื่อให้การดูดซึมยาได้ดีขึ้น
อย่างไรก็ตามก็ยังเป็นที่ถกเถียงในวงการแพทย์ว่ายากลุ่มกลูโคซามีนจะมีความคุ้มกับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น และเหมาะสมกับการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมมากน้อยเพียงใด
แต่ที่แน่นอนถ้าเป็นในกรณีที่ข้อเข่าเสื่อมมาก ข้อเข่าผิดรูป การใช้ยากลูโคซามีน และน้ำหล่อเลี้ยงข้อเทียมชนิดฉีดก็ไม่มีประโยชน์ เป็นการสิ้นเปลืองเสียมากกว่า
ควรมีการเฝ้าติดตามวัดความดันของตาในผู้ป่วยที่ได้รับยากลูโคซามีน โดยเฉพาะกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดต้อหินและได้รับยากลูโคซามีน เพราะจะทำให้เกิดความดันภายในลูกตาสูงขึ้นในกลุ่มผู้ป่วยที่เป็นต้อหินชนิดเปิด ดังนั้นผู้ป่วยที่เป็นต้อหินชนิดเปิดควรต้องระมัดระวังการใช้ยากลุ่มกลูโคซามินในระยะยาวครับ
อย่างไรก็ตามในคำแนะนำของหลายสมาคมเช่น ของสมาคมแพทย์กระดูกของประเทศสหรัฐอเมริกา แนะนำการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่เป็นระยะสุดท้ายซึ่งมักจะมีขาโก่ง เข่าผิดรูป เดินลำบาก ลองการรักษาด้วยการทานยาและฉีดยาเป็นระยะเวลานานแล้วอาการไม่ดีขึ้น
ปัญหาสุขภาพกระดูกและข้อถามมาได้นะครับ
Line OA https://lin.ee/swOi91Q หรือ Line ID search @doctorkeng
Facebook ปวดหลังรักษาได้ ไม่ผ่าตัด - Home

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โอฬาร โรจนวิภาต
กินยาNSAIDSเกือบเดือน แสบกระเพาะมากครับเลยจ้องกินยาลดกรดก่อนอาหารเช้า แต่อาการปวดยังมีอยู่ อ่านแล้วก็กลัว ปัญหาเรื่องหัวใจขาดเลือด ขอบคุณมากครับ