28 ม.ค. 2021 เวลา 00:16 • ปรัชญา
การนับถือศาสนา ไม่ได้ทำให้คนมีศีลธรรรมสูงกว่า อย่างที่คิด
เมื่อพูดถึงศีลธรรม (Morality) หลาย ๆ คนอาจจะยึดโยงเข้าถึงศาสนา จนทำให้คิดว่าเป็นเรื่องเดียวกัน และมองว่าคนที่มีศีลธรรมจะต้องเป็นคนที่นับถือศาสนาเท่านั้น ส่วนใครที่ไม่นับถือศาสนาก็กลายเป็นคนไม่มีศีลธรรมไป
➜ แต่ในความเป็นจริงแล้วนั้น ต้องขอบอกว่าไม่ใช่ และในหลาย ๆ กรณี ก็แทบจะตรงกันข้ามเลยทีเดียวครับ
🔴 งานวิจัยจาก University of Chicago ได้ทดสอบความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ของเด็กทั่วโลก 1,170 คน จากหลากประเทศ หลายศาสนา รวมถึงเด็กจากครอบครัวที่ไม่นับถือศาสนาด้วย
❶ ทีมนักวิจัยได้แจกสติ๊กเกอร์ให้กับเด็ก ๆ และบอกให้นำไปแบ่งให้กับเพื่อน ๆ ผลปรากฎว่าเด็กจากครอบครัวที่ไม่นับถือศาสนาแบ่งสติ๊กเกอร์ให้คนอื่นมากที่สุด และมากกว่าเด็กที่นับถือศาสนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
➜ แสดงให้เห็นว่าการมีศาสนาไม่ได้ทำให้มีศีลธรรมสูงกว่าเสมอไป
❷ จากนั้น ทีมนักวิจัยได้ให้ผู้ปกครองประเมินความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ของบุตรหลานของตัวเองดู ผลปรากฎว่าผู้ปกครองที่นับถือศาสนาให้คะแนนบุตรหลานของตัวเองสูงมาก สวนทางกับผลวิจัยที่เกิดขึ้นจริง ๆ
➜ ตอกย้ำผลจากงานวิจัยอื่น* ที่พบว่าคนที่นับถือศาสนามักคิดไปเองว่าตัวเองมีศีลธรรมสูงกว่าคนที่ไม่ได้นับถือ (ทั้ง ๆ ที่ไม่จริงเสมอไป)
❸ นอกจากนี้ เมื่อลองให้เด็กชมวิดีโอคนเดินชน เดินกระแทกกัน แล้วประเมินความรุนแรงดู เด็กที่นับถือศาสนาประเมินว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการกระทำที่ไม่ดี และบางคนมองว่าต้องถูกลงโทษ ในขณะที่เด็กจากครอบครัวที่ไม่นับถือศาสนา ไม่ได้ตัดสินว่าเป็นการกระทำที่ร้ายแรง และต้องถึงขั้นลงโทษขนาดนั้น
1
➜ ชี้ให้เห็นถึงความต่างในการเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และการตัดสินแบบถูกหรือผิด ไม่มีสเปกตรัม
(อัพเดตเพิ่มเติมเวลา 15.30 วันที่ 28/1/2021: งานวิจัยชิ้นนี้ถูก Retracted หรือถอดจากเว็บไซต์ของ Elsevier โดยผู้ทำวิจัยเป็นผู้ร้องขอให้ถอดผลงานด้วยตังเอง โดยให้เหตุผลว่าหลังจากตรวจสอบผลวิจัยอีกครั้ง พบว่าประเทศเกิดของเด็กมีผลกระทบต่อความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ด้วย ไม่ใช่แค่ศาสนาเพียงอย่างเดียว ซึ่งไม่ตรงกับชื่องานวิจัยที่ระบุถึงปัจจัยด้านศาสนาเพียงอย่างเดียวครับ)
🔴 ไม่ใช่แค่เด็กอย่างเดียวเท่านั้น ยังมีงานวิจัยที่เก็บตัวอย่างจากผู้ใหญ่เช่นกันครับ โดยเป็นผู้ใหญ่ในอเมริกาและแคนาดาจำนวน 1,252 คน ทั้งที่มีศาสนาและไม่มีศาสนา และทั้งฝ่ายเสรีนิยมและอนุรักษ์นิยม
➜ ผลปรากฏว่าไม่มีปัจจัยใดที่ส่งผลให้ใครมีศีลธรรมมากกว่า หรือทำผิดศีลธรรมมากกว่ากันเลย
🔴 (*งานวิจัยอื่นที่ว่าข้างต้น ได้ให้คนที่นับถือศาสนาประเมินพฤติกรรมและทัศนคติของตัวเอง โดยพบว่าพวกเขามักจะมองว่าตัวเองเป็นคนเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และใจบุญสุนทานมากกว่าคนที่ไม่นับถือศาสนา แต่เมื่อลองตามติดชีวิตจริง กลับพบว่าไม่ได้เป็นเช่นนั้นเลย)
อันที่จริงแล้ว นี่เป็นเพียงผลการศึกษาส่วนหนึ่งเท่านั้นครับ ยังมีงานวิจัยอื่น ๆ อีกหลายชิ้น ที่ยืนยันไปในทิศทางเดียวกันว่าการนับถือศาสนาไม่ได้ทำให้คนมีศีลธรรมสูงกว่าคนที่ไม่นับถือศาสนาแต่อย่างใด
🔴 ตัวอย่างงานวิจัยอื่น ๆ ที่น่าสนใจ เช่น สวีเดน เนเธอแลนด์ มีจำนวน Atheists หรือผู้ไม่เชื่อในพระเจ้ามากขึ้น แต่ยังคงเป็นประเทศที่ปลอดภัยอันดับต้น ๆ ของโลก มีอาชญากรรมน้อย มีความรุนแรงต่ำ สังคมมีคุณภาพสูง ฯลฯ สวนทางกับหลายประเทศที่นับถือศาสนาอย่างเคร่งครัด เช่น โคลอมเบีย จาไมก้า ที่ยังคงมีความเหลื่อมล้ำสูง มีข่าวฆาตกรรม มีการคอรัปชั่น เป็นต้น
ทั้งนี้ การนับถือศาสนาก็มีข้อดีหลาย ๆ ข้อทางด้านจิตวิทยาครับ (ซึ่งผู้เขียนจะนำมาถ่ายทอดในโอกาสถัด ๆ ไป) แต่สิ่งที่เราต้องตระหนักคือ การนับถือศาสนานั้น ไม่ได้เกี่ยวกับระดับศีลธรรมแต่อย่างใด
➜ ในบทความหน้า เราจะมาพูดกันต่อถึง (1) คำอธิบายด้านจิตวิทยาว่าทำไมหลาย ๆ คนถึงคิดว่าการนับถือศาสนาทำให้เขามีศีลธรรมสูงกว่าคนอื่น และ (2) ผลกระทบด้านลบต่อสังคมเมื่อผู้คนคิดกันไปเองว่าคนที่นับถือศาสนามีศีลธรรมสูงกว่าผู้อื่นครับ
========================
ℹ ขอบคุณสำหรับการกดไลค์ กดติดตาม และเป็นกำลังใจให้พวกเราในการแบ่งปันข้อมูลข่าวสาร และแนวคิดใหม่ ๆ นะครับ - The Columnist
โฆษณา