มรรค 8 (อริยอัฏฐังคิกมัคค์) หนทางสู่การดับทุกข์
1
มรรค คือ หนทางสู่ความดับทุกข์ เป็นหนึ่งใน อริยสัจ 4 จึงเรียกอีกอย่างว่า ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา หรือการลงมือปฏิบัติเพื่อให้พ้นจากทุกข์ ประกอบด้วยองค์ประกอบ 8 ประการ ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่าอริยมรรคมีองค์ 8 นี้เป็นทางสายกลาง คือเป็นข้อปฏิบัติอันพอดีที่จะนำไปสู่ความหลุดพ้น
มรรค 8 (อริยอัฏฐังคิกมัคค์) หนทางสู่การดับทุกข์
1. สัมมาทิฏฐิ
หมายถึง แนวคิดที่ถูกต้อง ความเห็นชอบตามทำนองคลองธรรม เช่น เห็นว่าทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่ว ถือเป็นองค์แรกในมรรคมีองค์แปด อันเป็นแนวทางสู่การหลุดพ้นจากทุกข์
2. สัมมาสังกัปปะ
หมายถึง ความใฝ่ใจถูกต้อง คือคิดหาทางออกไปจากทุกข์ตามกฎแห่งเหตุผล เริ่มตั้งแต่การใฝ่ใจที่น้อมไปในการออกบวช การไม่เพ่งร้าย การไม่ทำทุกข์ให้แก่ผู้อื่นแม้เพราะเผลอ รวมทั้งความใฝ่ใจถูกต้องทุก ๆ อย่างที่เป็นไปเพื่อความหลุดพ้นจากสิ่งที่มนุษย์ไม่ประสงค์
3. สัมมาวาจา
หมายถึง การพูดจาถูกต้อง ไม่เป็นโทษต่อตนเอง และผู้อื่น ละการพูดเท็จ ละคำส่อเสียด ละคำหยาบ ละคำเพ้อเจ้อ
5
4. สัมมากัมมันตะ
หมายถึง การกระทำถูกต้อง ไม่เป็นโทษต่อตนเอง และผู้อื่น การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ การงดเว้นจากการถือเอาสิ่งของที่เขามิได้ให้ การงดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม
5. สัมมาอาชีวะ
หมายถึง การดำรงชีพถูกต้อง ไม่เป็นโทษต่อตนเอง และผู้อื่น การใช้ชีวิตด้วยการบริโภคปัจจัยสี่ อย่างมักน้อย เท่าที่จำเป็น ไม่เบียดเบียน และไม่เสพสิ่งที่นอกเหนือจากปัจจัยสี่โดยไม่จำเป็นเช่นกามคุณ 5 เพราะแม้ไม่เสพกามคุณ มนุษย์ก็สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ สัมมาอาชีวะของผู้บวชคือไม่เสพบริโภคเกินจำเป็น เช่น ดูการละเล่น แต่งตัว เป็นต้น
2
6. สัมมาวายามะ
หมายถึงความพากเพียรถูกต้อง เป็นส่วนของใจที่บากบั่นในอันที่จะก้าวหน้า ไม่ถอยหลังจากทาง ดำเนินตามมรรค ถึงกับมีการอธิษฐานอย่างแรงกล้า
4
การจะเกิดสัมมาสติ ต้องอาศัยความเพียรพยายามกำหนดสติอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ จนเกิดเป็นสัมมาสมาธิ ดังนั้นสัมมาวายามะจึงต้องมีอยู่หน้าสัมมาสติ
3
7. สัมมาสติ
หมายถึง การมีสติกำหนดระลึกรู้อยู่เป็นนิจว่า กำลังทำอะไรอยู่ กำหนดรู้สภาวะที่เกิดขึ้นจริงในขณะปัจจุบัน ในสภาวะทั้ง 4 คือ กาย เวทนา จิต และธรรม
8. สัมมาสมาธิ
หมายถึง การมีสมาธิที่ถูกต้อง ความตั้งใจมั่นโดยถูกทาง โดยการที่กุศลจิตมีอารมณ์เป็นอันเดียว (ความตั้งมั่นแห่งกุศลจิตในในอารมณ์อันใดอันหนึ่ง ไม่ฟุ้งซ่าน) เข้าถึง ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และ จตุตถฌาน (จิตตั้งมั่นในฌานทั้ง 4 นี้ ส่วนอรูปฌาน) ทั้ง4ท่านจัดเข้าในจตุตถฌาน ตามอารมณ์ที่อรูปฌานมีเจตสิกที่เข้ามาประกอบในจิต คือ อุเบกขาเจตสิกและเอกัคคตาเจตสิก เช่นเดียวกับจตุตถฌาน
#สาระจี๊ดจี๊ด
มรรค ทั้ง 8 ประการคือทางสายกลาง เป็นมรรคหรือหนทางที่นำไปสู่การดำเนินชีวิตอันทำให้บรรลุถึงจุดหมาย จะนำไปสู่สมาธิและปัญญาเป็นความจริงอันประเสริฐของอริยะ
2
#Wasabi ขอเพียงมีส่วนเล็ก ๆ ที่ช่วยให้คุณ!
"เจริญเติบโต ก้าวหน้า สำเร็จ อย่างภาคภูมิใจ"
แหล่งที่มา / แหล่งอ้างอิง
มรรค 8 (อัฏฐังคิกมรรค)
มรรค 8 (มรรคมีองค์แปด)
#สาระจี๊ดจี๊ด #Wasabi #ความรู้ขึ้นสมอง
  • 35

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา