จัดระเบียบโลกใหม่ต้องทำลายอเมริกา?
2
ปีนี้ครบรอบ 30 ปีของการพิมพ์บทความเรื่อง The Clash of Civilizations (การปะทะของอารยธรรม) ของนักวิชาการชื่อดังแซมวล ฮันติงตัน ซึ่งแย้งมุมมองของ ฟรานซิส ฟูกุยามา ดังที่คอลัมน์นี้พูดถึงหลายครั้งในช่วงนี้
5
จัดระเบียบโลกใหม่ต้องทำลายอเมริกา?
นายฟูกุยามามองว่าโลกจะสงบสุขหลังสงครามเย็นยุติด้วยการพ่ายแพ้ของฝ่ายที่ใช้ระบบคอมมิวนิสต์โดยเสนอไว้ในบทความเรื่อง The End of History บทความนี้ได้รับการปรับขยายเป็นหนังสือชื่อ The End of History and the Last Man ซึ่งพิมพ์ออกมาครบ 30 ปีในปีนี้เช่นกัน
2
ไม่นานหลังพิมพ์บทความที่อ้างถึงข้างต้น นายฮันติงตันนำมันมาปรับขยายโดยเติมประเด็นเกี่ยวกับการจัดระเบียบโลกใหม่เข้าไปเป็นหนังสือชื่อ The Clash of Civilizations and the Remaking of the World Order (มีบทคัดย่อภาษาไทยอยู่ในเว็บไซต์ของมูลนิธินักอ่านบ้านนา www.bannareader.com)
เหตุการณ์โลกในช่วง 30 ปีที่ผ่านมาน่าจะชี้ชัดแล้วว่า โดยทั่วไปมุมมองของนายฮันติงตันกำลังเป็นจริง สงครามในยูเครนเป็นตัวอย่างล่าสุดของการปะทะกัน
ตามมุมมองเขา โลกหลังสงครามเย็นอาจแยกออกได้เป็น 8 กลุ่ม โดยมีวัฒนธรรมเป็นฐานของการแยกคือ กลุ่มจีนซึ่งประกอบด้วยจีนบนแผ่นดินใหญ่ ชุมชนจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และวัฒนธรรมใกล้เคียงรวมทั้งไทย เกาหลีและเวียดนาม
กลุ่มญี่ปุ่น กลุ่มฮินดูซึ่งอยู่ในอินเดียเป็นหลัก กลุ่มอิสลาม กลุ่มคริสต์ดั้งเดิมซึ่งรัสเซียเป็นผู้นำ กลุ่มตะวันตกซึ่งประกอบด้วยยุโรปส่วนใหญ่ อเมริกาเหนือ ออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ กลุ่มละตินอเมริกา และกลุ่มแอฟริกา
1
จากการแยกดังกล่าว สงครามในอิรักและอาฟกานิสถานอาจมองว่าเป็นการปะทะกันระหว่างกลุ่มอิสลามกับกลุ่มตะวันตก ส่วนสงครามในยูเครนอาจมองได้ว่าเป็นทั้งการปะทะกันเองภายในกลุ่มคริสต์ดั้งเดิมและระหว่างกลุ่มนี้กับกลุ่มตะวันตกโดยมียูเครนเป็นสนามรบก็ได้
2
การปะทะกันทั้งแบบระหว่างกลุ่มและภายในกลุ่มนั้นนายฮันติงตันมองว่าจะเกิดขึ้นแน่ แต่เขามองต่อไปอีกว่าการปะทะกันอย่างกว้างขวางจะเป็นระหว่างกลุ่มตะวันตกนำโดยสหรัฐกับกลุ่มอื่น
3
มุมมองนี้คงมีคนไทยไม่น้อยที่คิดว่าการจัดระเบียบโลกใหม่ด้วยทำลายสหรัฐคือคำตอบชอบอกชอบใจและอยากให้เกิดขึ้น
3
มุมมองของนายฮันติงตันถูกท้าทายในแวดวงวิชาการมาตลอด 30 ปี ณ วันนี้ เราอาจมองได้ว่ากลุ่มตะวันตกกำลังถูกหลายกลุ่มรุมล้อมตีดังที่เขามองโดยเฉพาะกลุ่มคริสต์ดั้งเดิม กลุ่มอิสลามและกลุ่มจีน
อย่างไรก็ดี กลุ่มที่ล้อมตีก็มีความแตกแยกภายในถึงฟาดฟันกันเองในแนวที่กำลังเกิดขึ้นในยูเครน เกาหลีใต้ไม่มีทีท่าว่าจะเดินไปกับจีน และกลุ่มอิสลามก็แตกแยกกันระหว่าง 2 นิกายใหญ่ซึ่งมีส่วนทำให้เกิดสงครามในเยเมนและความขัดแย้งร้ายแรงระหว่างอิหร่านกับประเทศรอบอ่าวเปอร์เซีย
4
เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่อ้างถึงจึงน่าจะชี้ว่า เราไม่สามารถคาดหวังได้ว่าผลสุดท้ายของการ “จัดระเบียบโลกใหม่” จะเป็นความสงบสุข ตรงข้ามมันจะเป็นความขัดแย้งร้ายแรงตลอดกาล หรือร้ายยิ่งกว่านั้น มนุษยชาติอาจถูกทำลายเมื่อการท้าทายและรุมล้อมกลุ่มตะวันตกนำไปสู่สงครามโลกที่มีการใช้อาวุธนิวเคลียร์
2
อนึ่ง คอลัมน์นี้อ้างถึงหนังสือชื่อ The World Is Flat หลายครั้ง (มีบทคัดย่อภาษาไทยในเว็บไซต์ที่อ้างถึง) หนังสือเล่มนี้คาดหวังว่าเทคโนโลยีใหม่ที่เกิดในช่วงหลังสงครามเย็นจะเอื้อให้ชาวโลกติดต่อสื่อสารกันได้ภายในพริบตาและค้าขายกันได้อย่างราบรื่น ส่งผลให้ความเป็นอยู่โดยทั่วไปดีขึ้นพร้อมกับมีโอกาสอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุขสูงขึ้น
แต่การคาดหวังนั้นไม่เป็นจริง เทคโนโลยีใหม่ยังถูกใช้สร้างอาวุธร้ายแรงเพิ่มขึ้น ฉะนั้น เราน่าจะสรุปได้ว่า โดยธรรมชาติธาตุแท้แล้ว มนุษย์เราเป็นสิ่งมีชีวิตที่ฝึกให้เกิดปัญญาได้มากกว่าสายพันธุ์อื่น แต่ไม่สามารถฝึกให้อยู่ร่วมกันแบบราบรื่นอย่างยั่งยืนได้
3
การสรุปเช่นนั้นคงนำไปสู่การถามว่า แล้วคนไทยจะทำอย่างไร? การถามเช่นนี้มีมานานซึ่งผมมักตอบในแนวที่อาจถูกมองว่าเป็นแบบสำเร็จรูป แต่ไม่ใช่ นั่นคือ ทั้งบุคคลและสังคมจะต้องพยายามสร้างเสริมภูมิคุ้มกันไว้ให้เพียงพอ ภูมิคุ้มกันเป็นหนึ่งใน 5 องค์ประกอบของแนวคิดเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งเป็นภูมิปัญญาอันล้ำค่าของชาติไทย.
4
บทความโดย: ดร.ไสว บุญมา | คอลัมน์ #บ้านเขาเมืองเรา
*หมายเหตุ บทความนี้เผยแพร่ในหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันที่ 22 เม.ย. 2565
54ถูกใจ
41แชร์
20Kรับชม
แสดงความคิดเห็นของคุณ...
    • กำลังนิยมในบล็อกดิต
      น้ำดื่ม “Trump Ice” หนึ่งในธุรกิจที่ล้มเหลวของ “โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump)” หลายคนน่าจะรู้จักชื่อของ “โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump)” เป็นอย่างดี
      ต่อใบขับขี่ปี 2566 ต้องทำอะไรบ้าง ? เมื่อเริ่มปีใหม่แน่นอนอยู่แล้วต้องมีเรื่องของการต่อใบขับขี่รถจักรยานยนต์เป็นปกติ หากเราลืมการต่ออายุของเอกสาร
      ทำไม เจ้าของคาราบาว มาทำร้านโชห่วย ถูกดี มีมาตรฐาน รู้หรือไม่ ? ธุรกิจ ถูกดี มีมาตรฐาน มีจุดเริ่มต้นมาจากร้านโชห่วยเล็ก ๆ เพียงร้านเดียว ในจังหวัดนครปฐม แต่ปัจจุบัน ธุรกิจ ถูกดี มีมาตรฐาน มีร้านโชห่วยที่เข้ามาเป็นพาร์ตเนอร์ มากกว่า 5,000 ร้านค้า กระจายอยู่ทั่วประเทศไทย
      ค่าเงินแข็ง 32.8 บาท ยังร้องกรี้ส แล้วถ้าแข็งไป 23บาท ไม่ตายกันเลยหรอ ดัชนี Big Mac ที่จัดทำโดย The Economist ซึ่งเป็นดัชนีที่จะเปรียบเทียบว่า การสั่ง Big Mac หนึ่งชิ้นเนี่ย ในแต่บะประเทศมันราคากันเท่าไหร่
      ดูทั้งหมด