23 มิ.ย. 2022 เวลา 04:00 • ประวัติศาสตร์
วันนี้ในอดีต - 23 มิถุนายน พ.ศ. 2529 : ผู้ประท้วงในจังหวัดภูเก็ตได้ก่อเหตุเผาโรงงานแทนทาลัม นับเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดที่ไม่ได้เกิดขึ้นในกรุงเทพ
23 มิถุนายน พ.ศ. 2529
ภูเก็ต สถานที่ท่องเที่ยวอันสวยงาม ที่ได้รับฉายาว่า "ไข่มุกแห่งอันดามัน" เป้าหมายของใครหลายคนจากทั่วโลก แต่รู้หรือไม่ว่า ครั้งหนึ่งภูเก็ตได้เกิดการจราจลครั้งใหญ่จนเปลี่ยนผ่านจากเมืองอุตสาหกรรมเหมืองแร่ ไปสู่เมืองแห่งการท่องเที่ยวในปัจจุบัน
กิจการเหมืองแร่ได้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจเมืองภูเก็ตมาอย่างยาวนานกว่า 300 ปี นับตั้งแต่การเข้ามาของชาวโปรตุเกสที่มาทำการค้าขายดีบุก ในสมัยของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 แห่งกรุงศรีอยุธยา
ภายหลังเมื่อโปรตุเกสเสื่อมอำนาจลง อยุธยาและฮอลันดาได้เจริญสัมพันธไมตรีระหว่างกัน การค้าขายแร่ดีบุกจึงอยู่ภายใต้การดูแลของฮอลันดามาโดยตลอด
ต่อมาได้เกิดความขัดแย้งระหว่างชาวฮอลันดาและคนท้องถิ่นที่นำไปสู่การฆ่าฟันกันในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ฝรั่งเศสซึ่งมีความสัมพันธ์ที่ดีกับกรุงศรีอยุธยาในสมัยนั้น ก็ได้เข้ามาผูกขาดการค้าดีบุกแทน
เมื่อเข้าสู่ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ อังกฤษเข้ามามีอิทธิพลในแถบภูมิภาคนี้ และได้มีการติดต่อกับทางสยามเพื่อทำการค้าขายแร่ดีบุกระหว่างกัน
จะเห็นได้ว่า เมืองภูเก็ตได้ถูกขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยกิจการเหมืองแร่มาโดยตลอด
แร่ดีบุก
จนในราวปี พ.ศ. 2520 ราคาดีบุกในตลาดโลกตกต่ำลง และมีการค้นพบว่าในขี้ตะกรันดีบุกซึ่งเดิมเป็นของเหลือทิ้งจากการสกัด มีส่วนผสมของแร่แทนทาลัม ที่มีราคาสูงกว่ามาก ส่งผลให้ขี้ตะกรันดีบุกที่เคยนำไปทิ้งระเกะระกะ หรือไปใช้ถมที่ ถมถนนตั้งแต่สมัยอดีต กลับมามีค่าเป็นอย่างยิ่ง
สิ่งนี้ได้ดึงดูดนักลงทุนมากมายให้เข้ามาทำเหมืองในภูเก็ตอีกครั้ง โดยหนึ่งในนักลงทุนคือ บริษัท ไทยแลนด์ แทนทาลัม อินดัสตรี จำกัด ที่ได้เข้ามาตั้งโรงงานในจังหวัดภูเก็ต
แต่ทว่า ประชาชนชาวภูเก็ตจำนวนมากได้ออกมาประท้วงไม่ให้มีการเปิดกิจการเหมืองแร่ขึ้นมาอีก ด้วยความกังวลต่อผลกระทบจากมลพิษ และความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่มายาวนานนับตั้งแต่อดีต
ผู้ประท้วงโรงงานเหมืองแร่ในจังหวัดภูเก็ต
เหตุการณ์รุนแรงเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2529 เมื่อนายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา รมว.อุตสาหกรรมในขณะนั้น ได้เดินทางลงพื้นที่เพื่อพูดคุยกับกลุ่มตัวแทนชาวบ้าน
แต่การเจรจาก็ไม่เป็นผล มีการขว้างปาสิ่งของใส่คณะตัวแทนรัฐบาล เกิดความรุนแรงบานปลายไปจนมีการเผาโรงงานแทนทาลัม และโรงแรมที่พักของนายจิรายุ จนรัฐบาลของ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในเขตจังหวัดภูเก็ต
ภาพโรงงานแทนทาลัมที่ถูกเผา
เหตุการณ์สงบลงหลังจากผ่านไป 1 สัปดาห์ บริษัท ไทยแลนด์ แทนทาลัม อินดัสตรี จำกัด ได้ประกาศย้ายโรงงานออกจากจังหวัดภูเก็ต
ในช่วงเวลานั้น มีการก่อสร้างท่าเรือภูเก็ตที่กำลังดำเนินการอยู่ เมื่อแล้วเสร็จทำให้สินค้าต่าง ๆ นอกเหนือจากสินแร่สามารถขนส่งได้อย่างสะดวกมากขึ้น กอปรกับอุตสาหกรรมดีบุกทั่วโลกถดถอยเป็นอย่างมาก นักลงทุนส่วนใหญ่เล็งเห็นในความไม่ยั่งยืนของกิจการเหมืองแร่ จึงได้หันไปลงทุนในด้านการท่องเที่ยวมากขึ้น และเปลี่ยนภูเก็ตจากเหมืองแร่ให้กลายเป็นเมืองท่องเที่ยวมาจนถึงปัจจุบัน
เครดิตภาพ
อ้างอิง
  • 1.
    อัปสร ณ ระนอง (2550), "การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจจากกิจการเหมืองแร่ดีบุกสู่อุตสาหกรรมท่องเที่ยวในจังหวัดภูเก็ต พ.ศ. 2484-2530", มหาวิทยาลัยศิลปากร.
  • 2.
    สุมาลี สุขดานนท์ (2557), "แทนทาลัมกับอวสานท่าเรือภูเก็ต", สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
  • 3.
    ชาติชาย มุกสง, "เหตุการณ์จลาจลแทนทาลัม", สถาบันพระปกเกล้า.
โฆษณา