**พระมหาธรรมราชา : ผู้ร้ายตลอดกาลแห่งหน้าประวัติศาสตร์ไทย ??** (ตอนที่ 1)
สมเด็จพระมหาธรรมราชาเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ในแง่ลบมากที่สุดท่านหนึ่ง แม้ท่านจะเป็นพระราชบิดาของมหาราชที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ไทยคือสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อย่างมากก็ทำให้ภาพพจน์ของพระมหาธรรมราชาออกมาเป็นสีเทา ๆ ไม่สามารถลบด้านมืดออกไปได้ทั้งหมด เนื่องจากท่านเป็นกษัตริย์ไทยที่ไปเข้าข้างพม่าคือพระเจ้าบุเรงนองอันเป็นสาเหตุที่นำมาของการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่หนึ่ง
ไม่ว่าจะศึกษาค้นคว้าทางประวัติศาสตร์มากขึ้นเพียงใด ได้หลักฐานข้อมูลต่างๆเพิ่มขึ้นเพียงไหน ก็ยังไม่สามารถหักล้างความจริงเรื่องนี้ไปได้ว่า ท่านได้หันหลังให้อยุธยาเพื่อไปสวามิภักดิ์หงสาวดี พูดแรงๆก็คงต้องใช้คำว่า ทรยศต่อแผ่นดินเกิด แต่ผมอยากจะยกบางเหตุผลขึ้นมา แล้วลองพิจารณาดูนะครับ
1. ต้องรู้ที่มาก่อนว่า พระมหาธรรมราชาหรือชื่อเดิมคือขุนพิเรนทรเทพ ชาติตระกูลท่านฝ่ายพ่อมีเชื้อสายราชวงศ์สุโขทัย หรือราชวงศ์พระร่วง ซึ่งเป็นราชวงศ์เก่าแก่ที่เคยมีอำนาจทางหัวเมืองฝ่ายเหนือมาก่อน ส่วนสายของแม่ก็สืบต่อมาทางราชวงศ์สุพรรณภูมิ ซึ่งมีอิทธิพลมากในอยุธยาสมัยนั้น พูดง่าย ๆ ก็คือเป็นเชื้อพระวงศ์เก่านั่นเอง ไม่ใช่แค่ลูกตาสีตาสาที่ไหนเข้ามารับราชการธรรมดา
และในสมัยของพระไชยราชาธิราชท่านรั้งตำแหน่งขุนพิเรนทรเทพ เจ้ากรมพระตำรวจขวา เทียบกับสมัยนี้ก็ประมาณราชองครักษ์ระดับสูง และครองหัวเมืองฝ่ายเหนือคือพิษณุโลก ซึ่งเป็นเขตปกครองที่มีอำนาจมากแทบจะรองจากอยุธยาเลยทีเดียว
2. ด้วยเหตุผลจากข้อ 1. ซึ่งท่านมีอำนาจปกครองมากอยู่แล้ว ทำให้ท่านเป็นกำลังหลักในการทำรัฐประหาร ยึดอำนาจจากขุนวรวงศาธิราช อันมี backup คือท้าวศรีสุดาจันทร์ และส่งมอบราชบัลลังก์ให้กับพระเฑียรราชาขึ้นเป็นสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
(ประวัติศาสตร์เรื่องท้าวศรีสุดาจันทร์เป็นชู้กับพันบุตรศรีเทพและยึดแผ่นดินมาจากพระไชยราชาธิราชนี่ก็เป็นเรื่องราวของบ้านเมืองอีกช่วงหนึ่งที่น่าเอามาเล่าสู่กันฟังมาก มีครบทุกรส สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพท่านถึงขนาดใช้คำทำนองว่าเป็นประวัติศาสตร์อยุธยาที่ "เป็นเรื่องความชั่วที่ไม่น่าอธิบาย" ไว้ถ้ามีโอกาสจะมาเล่านะครับ แล้วช่วยคิดกันว่าท่านเป็นหญิงชั่วขนาดหนักตามที่โดนกล่าวหาจริงไหม? ท่านวางยาพิษพระไชยราชาจริง? และถ้าเราตกอยู่ในสถานการณ์นั้นเป็นไปได้ไหมที่เราอาจจะทำเรื่องเลวร้ายยิ่งกว่าท่าน?)
กลับมาขุนพิเรนฯต่อ อันนี้ก็เป็นเรื่องที่น่าสังเกตว่า ทำไมขุนพิเรนเป็นหัวหน้าคณะปฏิวัติ แต่กลับไม่ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์เสียเอง ทั้งที่ตัวเองก็มีสายเลือดราชวงศ์สุพรรณภูมิอยู่แล้ว
หรือจะอ้างสายเลือดของราชวงศ์เก่ากว่านั้นคือราชวงศ์พระร่วงก็ยังได้ เพราะท่านมีทั้ง 2 สายเลือดในตัว แต่กลับไปยกบัลลังก์ให้พระเฑียรราชาซึ่งแทบไม่มี power อะไรเลย แถมตอนทำปฏิวัติก็ไม่ได้ออกมาร่วมรบกับเขา ยังเป็นพระอยู่ในวัด (ตอนขุนพิเรนไปแจ้งเรื่องแผนปฏิวัติและบอกว่าถ้าสำเร็จจะขอให้พระเฑียรขึ้นเป็นกษัตริย์ ท่านก็บอกว่าได้!! จะสึกออกมาครองบัลลังก์ให้ 😬)
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ทั้งหมดก็ไม่สามารถอธิบายเรื่องที่ว่าทำไมขุนพิเรนไม่ยอมขึ้นเป็นกษัตริย์เองได้ เลยสรุปเอาว่าอาจเป็นเพราะก่อนพระเฑียรจะออกบวชท่านรั้งตำแหน่งอุปราชวังหน้าอยู่แล้วในสมัยของพระไชยราชา และที่ต้องออกบวชก็ด้วยเหตุผลเพื่อลี้ภัยทางการเมือง ดังนั้นจึงเป็นการสมควรที่จะยกแผ่นดินคืนให้พระเฑียรไป
(อาจเป็นเหตุผลนี้ ในหนังสุริโยทัยของท่านมุ้ยจึงสร้างพล็อตให้ขุนพิเรนเคยเป็นคนรักเก่าของพระสุริโยทัย ด้วยเห็นถึงความสัมพันธ์ครั้งก่อนจึงยอมยกบัลลังก์ให้พระสวามีของพระสุริโยทัยก็คือพระเฑียร เพื่อจะปิดช่องโหว่ที่อธิบายไม่ได้ทางประวัติศาสตร์จุดนี้)
เอาเป็นว่าจะเพราะอะไรก็ตาม เมื่อรัฐประหารเสร็จสมบูรณ์ตามเป้าหมายแล้ว พระเฑียรราชาก็ลาสิกขาขึ้นครองราชย์ เป็นสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ได้ปูนบำเหน็จความชอบให้กับคณะรัฐประหารทุกคนอย่างถ้วนหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งขุนพิเรนทรเทพ หัวหน้าคณะปฏิวัติ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมเด็จพระมหาธรรมราชา อันเป็นชื่อตำแหน่งของกษัตริย์สมัยราชวงศ์สุโขทัยตั้งแต่ดั้งเดิม รั้งตำแหน่งกษัตริย์ไปครองหัวเมืองฝ่ายเหนือคือเมืองพิษณุโลก
ซึ่งท่านก็มีฐานอำนาจเดิมอยู่แล้วและสืบเชื้อสายราชวงศ์สุโขทัยหรือราชวงศ์พระร่วงด้วยทำให้ยิ่งเหมาะสมในการครองเมือง ให้มีเครื่องราชกกุธภัณฑ์ของกษัตริย์ นั่นหมายถึงให้เกียรติเทียบเท่ากษัตริย์อีกพระองค์หนึ่งเลยทีเดียว (ก็สมควรที่ต้องให้ขนาดนี้เพราะความดีความชอบมากมาย แถม power ก็ไม่ธรรมดา)
แถมยังไม่พอยังยกลูกสาวซึ่งเกิดแต่สมเด็จพระมหาจักรพรรดิและพระสุริโยทัย คือพระสวัสดิราช แต่งตั้งขึ้นเป็นพระวิสุทธิกษัตรีย์ เป็นอัครมเหสีให้กับพระมหาธรรมราชาอีกด้วย (ประเด็นเรื่องยกลูกสาวให้นี้ก็มีนัยยะทางการเมืองแฝงอยู่ ดังที่ผมได้เขียนไปแล้วในบทความก่อนหน้านี้เรื่องพระวิสุทธิกษัตรีย์)
มีต่อคราวหน้านะครับ เรื่องพระมหาธรรมราชา ไม่จบง่ายๆ เพิ่ง intro ยังไม่เข้าเรื่องเลย 😅😓
เพิ่มเติมที่ 1 : กษัตริย์ที่มี 2 สายเลือด (เจ้าชายเลือดผสม ศัพท์ใน Harry Potter) คือมีเชื้อสายของทั้งราชวงศ์สุโขทัย (พระร่วง) และราชวงศ์ สุพรรณภูมิอยู่ในตัว องค์แรกๆเลยก็พระบรมไตรโลกนาถ ยังไงล่ะครับ พ่อท่านคือเจ้าสามพระยา (พระบรมราชาธิราชที่ 2) แห่งราชวงศ์สุพรรณภูมิ ส่วนแม่ท่านคือลูกสาวของพระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งราชวงศ์พระร่วง (เห็นป่ะ นี่ก็ชื่อพระมหาธรรมราชา อย่างที่ผมเคยเล่าให้ฟังก่อนหน้านี้แล้วว่า ชื่อนี้เป็นชื่อของกษัตริย์ตั้งแต่สมัยราชวงศ์สุโขทัย)
ชื่อเดิมของพระบรมไตรโลกนาถก็คือพระราเมศวร พวกเจ้าชายเลือดผสมนี่จะครองอยุธยาก็ไม่มีปัญหา ครองพิษณุโลกก็โนพร็อบเบล็ม ประชาชนยอมรับได้โดยไม่ตะขิดตะขวงใจเพราะถือว่ามีสายเลือดของเมืองนั้นๆอยู่ ดังเช่นพระบรมไตรโลกนาถ ท่านโตที่พิษณุโลก พอขึ้นครองราชย์ก็อยู่อยุธยา ช่วงหลังย้ายไปครองพิษณุโลก และอยู่ยาวจนสวรรคตที่โน่น
เพิ่มเติมที่ 2 (เพราะผมก็เคยงงมาก่อน) : ตกลงมีกี่ราเมศวรกันแน่ ?!?!
ต้องเข้าใจก่อนว่า ราเมศวร นี่ไม่ใช่ชื่อเฉพาะของบุคคล แต่คือตำแหน่งของพระโอรสองค์โตที่เกิดจากอัครมเหสี โดยหลักการก็ควรจะเป็นคนที่จะขึ้นครองราชย์ต่อไปถ้าไม่โดนยึดอำนาจซะก่อน ที่สำคัญและดัง ก็มี 3 ราเมศวร คือ
1. พระราเมศวร โอรสพระเจ้าอู่ทอง ที่ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเจ้าอู่ทอง
2. พระราเมศวร โอรสเจ้าสามพระยา ซึ่งต่อไปคือพระบรมไตรโลกนาถ
3. พระราเมศวร โอรสพระมหาจักรพรรดิและพระสุริโยทัย ภายหลังโดนเอาไปเป็นองค์ประกันที่พม่าและสิ้นพระชนม์ขณะเดินทาง ไปไม่ถึงพม่า
#ซอกหลืบประวัติศาสตร์อยุธยา
#พระมหาธรรมราชา
ภาพประกอบ : 1. ภาพเมืองพิษณุโลก อีกชื่อหนึ่งคือเมืองสองแคว (คำว่าสองแควมาจากที่ตั้งของเมืองซึ่งมีแม่น้ำสองสายผ่าน คือแม่น้ำน่านกับแม่น้ำแควน้อย แต่ปัจจุบันแม่น้ำแควน้อยเปลี่ยนเส้นทางออกห่างจากตัวเมืองไปแล้ว) พม่าเรียกผู้ครองเมืองนี้ว่าเจ้าสองแคว แต่พม่าออกเสียงว่า"สองแคว"ได้ไม่ชัด ออกเสียงเป็น"ตองเจ" เราถึงได้ยินในหนังพระนเรศวรว่าพม่าเรียกพระนเรศว่าตองเจ (ข้อมูลจากอ.สุเนตร)
2. พระมหาธรรมราชา พระวิสุทธิกษัตรีย์ พร้อมด้วยพระธิดาและพระโอรส คือพระสุพรรณกัลยา พระนเรศ พระเอกาทศรถ จากวัดนางพญา พิษณุโลก
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
