พบไวรัสซอมบี้อายุ 5 หมื่นปี ในชั้นดินเยือกแข็งไซบีเรีย เสี่ยงแพร่กระจายเพราะวิกฤตโลกร้อน
การละลายของชั้นดินเยือกแข็งเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังก่อให้เกิดภัยคุกคามครั้งใหม่ต่อมนุษยชาติ
ตามรายงานล่าสุด ได้เปิดเผยการค้นพบ ‘ไวรัสซอมบี้’ จากตัวอย่างชั้นดินเยือกแข็งที่ได้มาจากพื้นที่ไซบีเรียของรัสเซีย จำนวน 13 ชนิด
โดยหนึ่งในไวรัสที่พบ คาดว่าถูกแช่แข็งมานานกว่า 48,500 ปี
นักวิจัยชาวฝรั่งเศส รัสเซีย และเยอรมนี ซึ่งเป็นทีมที่ขุดไวรัสนี้ขึ้นมา คาดว่าไวรัสที่พบยังมีความสามารถในการแพร่กระจายและก่อให้เกิดการระบาดได้อยู่
และหากชั้นดินเยือกแข็งละลายจากปัญหาสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง ก็อาจทำให้เกิดโรคระบาดชนิดใหม่ขึ้นบนโลกอีกครั้งและอีกครั้ง
สำหรับชื่อ ‘ไวรัสซอมบี้’ ไม่ได้หมายความว่า หากไวรัสแพร่กระจายออกไปแล้วจะเปลี่ยนให้คนเป็นผีดิบซอมบี้เหมือนอย่างในภาพยนตร์สยองขวัญ ไซไฟ วันสิ้นโลก
แต่มันหมายความถึงไวรัสที่ถูกแช่แข็งไว้ เหมือนตายแต่ยังไม่ตาย
ในธรรมชาติเชื้อไวรัส เชื้อจุลินทรีย์ และเชื้อโรคต่างๆ มักอาศัยอยู่ใต้ทะเลสาบ หรือไม่ก็อาจปะปนอยู่ตามขนแกะ ขนแมมมอธ และลำไส้ของหมาป่าไซบีเรียน
เมื่อสัตว์เหล่านั้นตายลง กลายเป็นซาก ถูกทับถมจากสภาพแวดล้อมและความเย็นจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชั้นดินเยือกแข็ง
ในระหว่างนั้นไวรัสที่อยู่ใต้ดินได้ทำปฏิกิริยาการเพาะเลี้ยงอะมีบาเซลล์เดียวที่มีชีวิต ซึ่งมีศักยภาพในการคงชีวิตไว้ต่อไปได้อีกหลายหมื่นปี และยังสามารถแพร่เชื้อได้เมื่อหลุดรอดออกมา
แม้วันนี้ไวรัสเหล่านี้ยังไม่ปรากฏตัวออกมาไล่ล่ามนุษยชาติ แต่นักวิทยาศาสตร์ก็เตือนว่าอาจมีโอกาสที่ไวรัสได้แพร่กระจายไปแล้วผ่านทางสภาพแวดล้อมหรือปัจจัยอื่นๆ
โดยนักวิทยาศาสตร์ได้ฝากเตือนถึงผู้คนที่อยู่อาศัยใกล้เขตอบอุ่น หรือเขตพื้นที่ที่มีหิมะปกคลุมว่า ไม่ควรกินเนื้อสัตว์ป่า
เนื่องจากเรายังไม่สามารถรับรู้ได้ว่าสัตว์ที่เราไปล่ามาเป็นอาหารเคยสัมผัสไวรัสหรือเชื้อโรคอื่นๆ ในบริเวณที่อาจมีไวรัสหลบซ่อนอยู่หรือไม่
นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการค้นพบไวรัสโบราณจากอิทธิพลของวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ตัวอย่างเช่น เมื่อปีที่ผ่านมา (ค.ศ. 2021) มีรายงานการค้นพบไวรัสอายุ 15,000 ปี 33 ชนิด ในน้ำแข็งแถบที่ราบสูงทิเบต โดยในจำนวนทั้งหมด มีไวรัส 28 ชนิดที่ไม่สามารถระบุได้ว่าคือไวรัสอะไร และจะเป็นภัยต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตมากมายแค่ไหน
และจากการศึกษาต่อเนื่องมาจนครบปี จึงทำให้ได้ข้อมูลเพิ่มเติมว่าที่ธารน้ำแข็งของทิเบตมีไวรัสซุกซ่อนตัวอยู่กว่า 900 สายพันธุ์ และมีมากถึง 98 เปอร์เซ็นต์ ที่มนุษย์ไม่รู้จัก
นั่นคือสิ่งที่พบเฉพาะภูมิภาคทิเบตเพียงแห่งเดียว
ในข้อเท็จจริงประการหนึ่ง แบคทีเรียหรือไวรัสบางชนิดอาจอยู่ได้ไม่นานเมื่อออกมาพบสภาวะแวดล้อมภายนอก
แต่ในอีกด้านหนึ่งแบคทีเรียก็มีความสามารถเฉพาะตัวในการแลกเปลี่ยนดีเอ็นเอกับแบคทีเรียอื่นๆ ได้เช่นกัน
ดังนั้น ถึงแบคทีเรียจะมีชีวิตอยู่ได้ไม่นานหลังหลุดจากพันธนาการ แต่พวกมันยังสามารถถ่ายทอดความเป็นพิษที่ตัวเองมีไปยังแบคทีเรียอื่นๆ ที่พวกมันพบได้ในช่วงระยะเวลาอันสั้น
ซึ่งปฏิสัมพันธ์ทางพันธุกรรมระหว่างจุลชีพเหล่านี่ล่ะ ที่นักวิทยาศาสตร์มองว่าอาจเป็นอันตรายครั้งใหญ่
สำหรับ ‘ชั้นดินเยือกแข็ง’ หรือที่เรียกเต็มๆ ว่าชั้นดินเยือกแข็งคงตัว หรือเพอร์มาฟรอสต์ (permafrost) คือ พื้นดินที่มีอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 0 องศาเซลเซียส และแช่แข็งอยู่อย่างนั้นตลอดทั้งปี
ตามข้อมูลปัจจุบัน ชั้นดินเยือกแข็งทั่วโลกกักเก็บคาร์บอนไว้ถึง 1,600 กิกะตัน หรือสูงกว่าที่อยู่ในบรรยากาศถึงสองเท่า
อย่างไรก็ตามการศึกษาชิ้นหนึ่งคาดการณ์ว่า จะมีการสูญเสียชั้นดินเยือกแข็งประมาณ 4 ล้านตารางกิโลเมตรภายในปี ค.ศ. 2100 แม้ว่าเราจะทำให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจะลดลงได้ในทศวรรษหน้าก็ตาม
ผลของการเสียชั้นดินเยือกแข็ง นอกจากทำให้ไวรัสแพร่กระจาย และปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนฯ ปริมาณมหาศาลแล้ว ยังก่อให้เกิดมหันตภัยโดยตรงต่อโครงสร้างพื้นฐานในภูมิภาคต่างๆ ได้โดยตรง
ซึ่งเปรียบได้กับเหตุการณ์เกิดหลุมยุบ หรือแผ่นดินทรุดตัวนั่นเอง
ตัวอย่างเช่นประเทศรัสเซีย ซึ่งถือเป็นประเทศที่เปราะบางและมีความเสี่ยงต่อการเสียชั้นดินเยือกแข็งมากที่สุด
เนื่องจากเมืองใหญ่ๆ หลายแห่งและโรงงานอุตสาหกรรมของประเทศจำนวนมากตั้งอยู่บนชั้นดินเยือกแข็ง
ภาพนั้นปรากฏให้ที่เมืองวอร์คูตา ที่อาคารราว 80 เปอร์เซ็นต์ของเมือง เริ่มแสดงการเสียรูปทรงอันเกิดจากการเคลื่อนตัวของชั้นดินเยือกแข็งที่เริ่มละลายลงทีละเล็กละน้อย
และในอนาคต หากการละลายยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง คงไม่พ้นพบกับการพังทลายและล่มสลายของเมืองอย่างเลี่ยงไม่ได้
อ้างอิง
Scientists Revive ‘Zombie’ Virus After 50,000 Years Trapped in Siberian Permafrost https://shorturl.asia/ngfvF
เตือนภัย! ชั้นดินเยือกแข็งละลาย ภัยคุกคามต่อสิ่งแวดล้อม https://shorturl.asia/HySAV
Photo : Natalia Gavrilova l ShutterStock
- 11
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
