จิต+เต้า☯️ คือ? 🤔จิตเป็นนามไร้รูป + เต้า คือหนทางสู่ การโคจรสู่เต๋า
วิถีที่จิตอันเป็นนามโคจรนามสู่ธรรมชาติที่สมดุล☯️
จิต+เต๋อ ☯️ คืออะไร? 🤔จิตคือนามไร้รูป + เต๋อ=คุณธรรม,
จิตที่วนรอบคุณธรรม/ธรรม/ธรรมชาติที่สมดุล☯️ เสมือนหยุดนิ่ง
# นฤพนธ์ เพ็งอ้น#
จิต+เต้า☯️ คืออะไร?
สมมติให้ เวลาที่เดินทางในอวกาศ มีความเร็วเร็วเท่าแสง จะได้ระยะทาง = จิต+เต้า☯️ หนทางจากตัวเราเดินทางแฝอย่างสมดุลไปสู่ดินแดนแห่งเต๋า ☯️ หากการเดินทางไม่สมดุล ย่อมหลงทาง ตกหลุมอากาศ ตกหลุมดำ
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น
ผู้เสนอ การประยุกต์เต้าเต๋อจิง☯️กับอวกาศและกาลเวลา#
จิต+เต๋อ ☯️ คืออะไร? 🤔
德 เต๋อ คือ คืออะไร? 🤔
德 เต๋อ คือ 心意 = จิตใจ.
如:一心一德 กล่าวคือ
"ผู้มีคุณธรรม ย่อมมีหัวใจที่ชอบธรรม" = 德 เต๋อ
= จิตใจหนึ่งใจเป็นหนึ่งเดียวกับคุณธรรม,
品行 รสชาติที่ใช่ = ความสมดุล, 指有道德的贤明之人 เป็นผู้มีคุณธรรม,
道德 คุณธรรม, 节操จริยธรรม, 恩惠 ผู้มีพระคุณ, 恩德 ความเมตตาของเต๋อ,
德政 กฏระเบียบข้อบังคับที่เมตตาปรานี , 善教 คำสั่งสอนที่สุดยอด, 客观规律 กฎหมายออกตามวัตถุประสงค์,
# นฤพนธ์ เพ็งอ้น#
ดังนั้น
จิตคือนามไร้รูป + เต๋อ=
จิตของผู้ประพฤติปฏิบัติคุณธรรม ย่อมมีจิตที่วนรอบคุณธรรม/ธรรม/ธรรมชาติที่สมดุล☯️ เสมือนหยุดนิ่ง
# นฤพนธ์ เพ็งอ้น
ผู้เสนอ การประยุกต์เต้าเต๋อจิง☯️ กับอวกาศและกาลเวลา#
กลับกัน ต้องหยุดนิ่ง
subconsciousnessจิตใต้สำนึก = จิตใต้สำนึก คือ แรงเกิดจากการกระตุ้นจิต ผ่านระบบประสาทอัตโนมัติ ในสภาวะสมดุล ☯️ (Homeostatic Impulse) เป็นการสั่งสมความรู้ ความเชี่ยวชาญ เจตคติ อุดมคติ ทั้งอดีต ถึงปัจจุบัน ซ่อนเร้น มิอาจใช้อายตนะสัมผัสได้
Bhavanga = สภาพแห่งการดำรงอยู่ = จิตสำนึก จาก
ปรมาจารย์เล่าจื้อ สอนขงจื่อว่า "คนฉลาดและช่างสังเกต
ชอบวิพากษ์วิจารณ์ผู้อื่นตามใจ
คนชอบโต้แย้ง และมีความรู้ลึก กว้างไกล ก็มักประสบชะตากรรม หรือประสบภัยโดยไม่รู้ตัว"
ดังนั้น คนฉลาดจึงควรรู้จักควบคุมตนเอง อย่าแสดงตัวเป็นผู้รู้อยู่เหนือผู้อื่นไปเสียทุกเรื่อง มิฉะนั้นอาจประสบเคราะห์กรรมโดยไม่รู้ตัว ในสังคม ผู้ที่มีท่าทีนอบน้อม สุขุม ระมัดระวัง เช่น “วิญญูชนมากบารมี รูปโฉมเสมือนคนโง่”
ไม่แสดงตัว จักโดดเด่น
ไม่หลงตัว จักเป็นที่ยอมรับ
ไม่โอ้อวด จักมีความชอบ
ไม่เย่อหยิ่ง จักก้าวหน้า
คู่ตรงข้าม วิญญูชน คือ
เขย่งจนสุด กลับล้ม
วิ่งกลับ ไม่ถึงเส้นชัย
แสดงตัว ก็อับหมอง
หลงตัว ก็ถูกปฏิเสธ
โอ้อวด ก็ไร้ความชอบ
เย่อหยิ่ง ก็ถดถอย
ปรมาจารย์จวงจื้อ สอนว่า
อย่ารังแกผู้อ่อนด้อย
ระมัดระวังระวังวาจา
ระมัดระวังการประพฤติปฏิบัติของตนเอง
การให้เกียรติต้อนรับขับสู้ผู้อื่น
แสดงกิริยานอบน้อมถ่อมตนเสมอ
#จดหมายเหตุ สื่อจี้
#เต้าเต๋อจิง บทที่ 24 ☯️จวงจื้อ
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น เรียบเรียง
เต้าเต๋อ ☯️ กับนามไร้รูป
วิถีจิต ☯️ เต้า
🆚 ภวังค์จิต☯️ เต๋อ
เต้า_วิถี = โคจร เคลื่อน ตามอายตนะทั้ง 6
เต๋อ_ภวังค์จิต = คุณธรรม ธรรม สมดุลแห่งสติ
เต๋อ_ภวังค์จิต ที่ไม่เกิดนิวรณ์มากไป
ผู้บรรลุมีจิตเป็นหนึ่งเดียวกับเต้าเต๋อ☯️
จิตเป็นหนึ่งเดียวกับเต๋า ☯️
เต๋า ☯️ มีมาก่อนกำเนิดคู่ตรงข้าม
แม้ชาย-หญิง มิใช่ญาติทางสายโลหิต จะอยู่กันสองต่อสอง ก็ควบคุมนิวรณ์ได้ /ควบคุมจิตสำนึกได้
จิตสำนึก คือ จิตที่รับรู้ความจริง ผ่านตา หู จมูก ลิ้น กาย
จิตใต้สำนึก (Subconscious Mind) เสมือนสารานุกรมบันทึกความทรงจำจำนวนมาก
# นฤพนธ์ เพ็งอ้น
จิตใต้สำนึก คือ จิตส่วนที่ทำหน้าที่ในการจดจำ บันทึกข้อมูล เรื่องราวหรือประสบการณ์ชีวิตของเรา
จิตมีการควบคุมด้วยศีล 5 และพละ-กำลัง 5
เห็นแจ้งในธรรมชาติแห่งทุกข์ เห็นสัจธรรม ความจริงแห่งจิตใจ รู้จิตตื่น จิตเบิกบาน รู้เท่าทันอายตนะ ทั้ง 6 สามารถปล่อยวางอายตนะ ทั้ง 6
#พระไตรปิฎก #เต้าเต๋อจิง☯️
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น#
Five hindrances อุปสรรค ทำให้ขาดสติ ไร้สมาธิ มี 5 อุปสรรค
1. Sensory desire ความปรารถนาทางประสาทสัมผัส แสวงหาความสุขทางประสาทสัมผัสทั้งห้า ตาเห็นรูป หูได้ยินเสียง จมูกได้กลิ่น ลิ้นชิมรส และสัมผัสทางกาย
2. ill-will ความไม่ประสงค์ดี ความรู้สึกเป็นปฏิปักษ์ ความขุ่นเคือง ความเกลียดชัง และความขมขื่น
3. Sloth-and-torpor เฉื่อยชา-และ-ทรมาน การกระทำครึ่งๆ กลางๆ โดยใช้ความพยายามหรือสมาธิเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย
4. Restlessness-and-worry กระสับกระส่าย-และ-กังวล ไม่สามารถที่จะทำให้จิตใจสงบและรวมพลังได้
5. Doubt สงสัย ขาดความเชื่อมั่นหรือไว้วางใจในความสามารถของตนเอง #อ้างอิง Fronsdal 2008, The Five Hindrances: Introduction; 2008-10-13. อุปสรรคทั้งห้า: บทนำ ฟรอนสดาล 2008
#นฤพนธ์เพ็งอ้น ผู้แปลเรียบเรียง
นิวรณ์ 5 เป็น อกุศลธรรม
จิตที่มีนิวรณ์
/จิตมีเครื่องปิดกั้น (hindrances=อุปสรรค)
ดังเส้นแบ่งภูเขาน้ำแข็ง
นิวรณ์ที่ทำจิตให้เศร้าหมองและมีอุปสรรค จิตสำนึก เทียบได้กับภูเขาส่วนที่อยู่เหนือน้ำ จิตหลงไปกับสิ่งที่ ตาเห็นรูปสวยงาม ลิ้นบอกรสอาหารและเครื่องดื่ม หูแอบฟัง จมูกเปรียบเทียบกลิ่นหอม กลิ่นเหม็น กายสัมผัสกาย อบอุ่น อ่อนนุ่มหรือแข็งกระด้าง
# หลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า
#จิตวิทยาสมัยใหม่
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น เรียบเรียง
นิวรณ์ 5 ได้แก่
1. พยาบาท =
illwill = เจตนาไม่ดี ความรู้สึกไม่เป็นมิตร; ความมุ่งร้าย; ความเป็นปฏิปักษ์
2. กามฉันทะ =
sensual desire =
ความปรารถนาทางความรู้สึก ความปรารถนาอย่างแรงกล้า อาจรุนแรงถึงขั้น “เสพติด”
3. อุทธัจจะกุกกุจจะ/
วิจิกิจฉา =
distraction and remorse ความฟุ้งซ่าน&ความสำนึกผิด ;
flurry and worry
วุ่นวายและกังวล ;
anxiety = ความวิตกกังวล
4. วิจิกิจฉา =
doubt สงสัย
uncertainty =ความไม่แน่นอน
5. ถีนมิทธะ =
sloth and torpor =
ความเฉื่อยชาและความมึนงง
- ★ที่มา พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์".
คู่ปรับของ นิวรณ์ 5 อย่าง ได้แก่ พละ 5 หรือ/ กำลังทั้ง 5
1. ศรัทธา พละ faith
ความเชื่อ/กำลังแห่งความเชื่อ
ความศรัทธา
2. วิริยะ พละ persistence ความเพียร /กำลังแห่งความเพียรพยายาม
3. สติ พละ consciousness ความระลึกได้ /กำลังแห่งสติ ระลึกรู้
4. สมาธิ พละ meditate นั่งสมาธิ ความตั้งใจมั่น /กำลังแห่งใจที่ตั้งมั่น
5. ปัญญา พละ wit ความรอบรู้ /กำลังแห่งความรู้ที่เกิดจากปัญญาญาณ
ศีล 5 /จิตมีสมาธิอันเกิดจากองค์ฌานการเพ่งอารมณ์จนใจแน่วแน่ เพื่อควบคุมนิวรณ์ เครื่องปิดกั้นธรรมชาติแห่งจิต
1. พยาบาท vengeful =
แก้แค้น, อาฆาต, มีเจตนาร้าย ให้ควบคุมด้วย การไม่ฆ่าสัตว์ / องค์ฌานปิติ = ความยินดี ความสุข ความยินดี
2. อุทธัจจะ + กุกกุจจะ =
ความฟุ้งซ่าน+ความเดือดร้อนรำคาญใจ
ให้ควบคุมด้วย การไม่ถือเอาสิ่งของที่เขาไม่ได้ให้ / องค์ฌานสุข attainment concentration บรรลุสมาธิ
3. กามฉันทะ = ให้ควบคุมด้วย การไม่ประพฤติผิดในกาม /
เอกัคคตาองค์ฌาน มีจิตแน่วแน่อยู่ในอารมณ์หนึ่งเดียว
มีสมาธิ เป็นหนึ่งเดียวกับสมดุลธรรมชาติอันบริสุทธิ์
4. วิจิกิจฉา = การลังเลสงสัยต่อเป้าหมายของชีวิต
ให้ควบคุมด้วยการไม่พูดเท็จ / วิจารณ์องค์ฌานการแสดงความคิดเพื่อติ หรือชื่นชม
5. ถีนมิทธะ = ความง่วงในจิตเคลิบเคลิ้ม ให้ควบคุมด้วย การไม่เสพสิ่งเสพติดอันเป็นเหตุให้ประมาท ในทางสังคมโลกปัจจุบัน นิยมดื่มกาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง ผลไม้รสเปรี้ยว ย่อมช่วยบรรเทาความง่วงในจิตเคลิบเคลิ้ม ได้ชั่วคราว /วิตกองค์ฌาน หรือความตรึกของจิตใจในองค์ฌาน คือ ประคองจิตไว้ให้อยู่ในกรรมฐาน มิฉะนั้น จิตเกิดความวิตกเกิดตรึกนึกคิดท่องเที่ยวไปทั่วตามจิตปรารถนา
จิตนั้น มีอารมณ์เป็นตัวกลาง นำพาไปสู่ วิญญาณ,
วิญญาณในที่นี้ = ความรู้แจ้งในอารมณ์ จาก อายตนะ ทั้ง 6 คือ ตา👀 หู 👂จมูก 👃 ลิ้น👅 กาย🧍ใจ♥
วิถีจิต☯️เต้า🆚ภวังค์จิต☯️เต๋อ #นฤพนธ์ เพ็งอ้น#
6 วิญญาณที่รู้แจ้งในอารมณ์ ที่เป็นอายตนะ ทั้ง 6
1. จักขุ 👀 วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางตา คือรู้รูปด้วยตา หรือการเห็น พาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งหลับตา/หลับใน/หลับไหล ให้ตื่นมาดู
2. โสต 👂วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางหู คือรู้เสียงด้วยหู หรือการได้ยิน พาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งหยุดฟังชั่วครู่ ให้ตื่นมาฟัง
3. ฆาน 👃 วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางจมูก คือรู้กลิ่นด้วยจมูก หรือการได้กลิ่น พาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งหยุดดมชั่วขณะ ให้ตื่นมาสูดดมกลิ่น
4. ชิวหา 👅 วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางลิ้น คือรู้รสด้วยลิ้น หรือการรู้รส พาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งรู้สึกอิ่มหนำสำราญ ให้ตื่นมาชิม
5. กาย🧍 วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางกาย คือรู้โผฏฐัพพะด้วยกาย หรือการรู้สึกกายสัมผัส พาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งหยุดการสัมผัสเป็นเวลานาน เช่น หลับลึกยาวนาน ให้ตื่นมาโดยการสัมผัส
6. มโน ♥ วิญญาณ ความรู้อารมณ์ทางใจ คือรู้ธรรมารมณ์ด้วยใจ หรือการนึกคิด นำพาวิถีจิตให้เคลื่อน/เกิด/ดับ สกิดภวังค์จิตซึ่งใจสงบนิ่ง เช่น ฝึกสมาธิ ให้ใจตื่นออกมาจากสมาธิ
- ★จิตที่อยู่ในภวังค์ = จิตที่เป็นเต๋อ☯️ภวังค์จิต (อารมณ์สาเหตุจาก อายตนะทั้ง 6 มากระทบ) เกิดวิญญาณความรู้แจ้ง
- ★จิตที่อยู่ในวิถี = จิตที่เป็นเต้า☯️วิถีจิต
- ★วิญญาณ( อารมณ์ 6 ปัจจัย ) อายตนะ 6 (ตา👀 หู 👂จมูก 👃 ลิ้น👅 กายใจ♥ )
- ★#พระไตรปิฎก/เต้าเต๋อจิง☯️ #นฤพนธ์ เพ็งอ้น ค้นคว้า ศึกษา แปล เรียบเรียง #
อารมณ์ มี 6 ปัจจัยที่ทำให้เกิดจิตเคลื่อนที่ หรือ หยุดนิ่ง
1. Excited ตื่นเต้น ประหม่า ขาดความมั่นใจ : ชีพจรเต้นเร็ว มีความเครียด วิตกกังวล กระวนกระวาย :
ต่อมหมวกไตจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) คอร์ติซอลกระตุ้นให้ตับสร้างน้ำตาลมากขึ้น เกิดหิวบ่อย กินจุ ร่างกายแปรปรวน โรคแพนิค (Panic Disorder) หรือ โรคตื่นตระหนก ร่างกายได้รับคำสั่งที่ผิดพลาดและมีการตอบสนองโดยไม่มี
เหตุการณ์ใดๆมากระตุ้น
2. Tender อ่อนโยน หายใจช้าลง กล้ามเนื้อคลายตัว รู้สึกผ่อนคลาย สบายใจ รู้สึกสงบ
3. Scared กลัว /ตกใจ
หัวใจเต้นเร็ว เลือดสูบฉีดดี
ถ้าตกใจหนักมาก อาจเสี่ยงต่อภาวะ โฟเบีย (Phobia = โรคกลัว) ช็อก ชาไปทั่วร่างกาย หายใจหอบ จิตใจสับสน
แข้งขาอ่อนแรง รู้สึกเพลีย ปัสสาวะราด
4. Angry 😡 โกรธ
หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่เร็ว กล้ามเนื้อเกร็ง กล้ามเนื้อหลอดเลือดหัวใจทำงานอย่างหนักหน่วง หัวใจบีบตัวมากขึ้น
อัตราการเต้นของหัวใจสูงขึ้น ความดันเลือดสูงขึ้น
ก้าวร้าว กระวนกระวาย
เกิดความเครียด
จากการหลั่งฮอร์โมนอะดรีนาลีน (Adrenanaline) หรืออิพิเนฟริน (Epinephrine) หลั่งมาจากต่อมหมวกไต
5. Sad 😔 เสียใจ เมื่อชีวิตพบกับเรื่องผิดหวัง กินไม่ได้นอนไม่หลับ จึงทำให้เกิดภาวะอ่อนเพลีย เหนื่อยล้า บุคลิกเปลี่ยน เช่น คอตก หายใจไม่อิ่ม แน่นหน้าอก
ซึมเศร้า เพราะขาด โดพามีน (Dopamine) เมื่อขาดนี้
ไม่มีความพึงพอใจ หมดความรักใคร่ ไม่รู้สึกยินดีด้วย
หลั่งออกมาจากสมองและเซลล์ประสาทน้อยเกินไป
6. Happy 😊 มีความสุข
หัวใจเต้นเร็ว กระฉับกระเฉง
หัวเราะ ยิ้ม ร่าเริง
เอ็นโดรฟิน (Endorphin) หลั่งออกมาจากต่อมใต้สมอง
โดพามีน (Dopamine) เป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความพึงพอใจ รักใคร่ ยินดี หลั่งออกมาจากสมองร่วมกับเซลล์ประสาท
เซโรโทนิน (Serotonin) เป็นฮอร์โมนที่ต้านความเครียด หลั่งจากสมองและทางเดินอาหาร
อ้างอิง "Gaulin, Steven J. C. and Donald H. McBurney. Evolutionary Psychology. Prentice Hall. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3, Chapter 6, p 121-142."
Gaulin, Steven J. C. และ Donald H. McBurney จิตวิทยาวิวัฒนาการ ศิษย์ฮอลล์. 2003. ISBN 978-0-13-111529-3
บทที่ 6 หน้า 121-142"
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น ผู้เรียบเรียง#
จิต☯️ เมื่อ เรานอนหลับสนิท ไม่ฝัน ไม่ละเมอ ไม่เพ้อ คือ จิตอยู่ในภวังค์ มี ศีล มี สมาธิ มีปัญญา มีสมดุล มีธรรม มีเต๋อ คุณธรรม
จิต ☯️ ที่เป็นเต๋อ ☯️เต้าเต๋อ = หนทางสำเร็จ ในธรรมสูงสุด/ธรรมชาติ
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น#
- 8
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
