29 มิ.ย. 2023 เวลา 13:25 • หนังสือ

((( กลอนรามเกียรติ์ตอนทศกัณฐ์ล้ม แปลอังกฤษแบบคงฉันทลักษณ์ไทย )))

โพสต์นี้ผมเอากลอนรามเกียรติ์ตอน "ทศกัณฐ์ล้ม" พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 1 มาแปลอังกฤษแบบพยายามคงฉันทลักษณ์นะครับ
อนึ่งผมชอบกลอนตอนนี้มาก มันเป็นกลอนที่ทศกัณฐ์อสูรร้ายซึ่งมีสิบหัวรู้ตัวว่ากำลังจะต้องตายแล้วด้วยศรพระราม เขาจึงค่อยๆ สั่งเสียพิเภกน้องชายของเขาด้วยเสียงที่เปร่งออกมาจากหัวทีละหัว
เกริ่นว่าก่อนหน้านั้นทศกัณฐ์เคยทำชั่วไปลักพาตัวนางสีดาภรรยาของพระราม พิเภกเตือนแล้วกลับถูกโมโห ถูกขับไล่เขาจากเมือง ...พิเภกจึงหนีไปหาพระราม พาพระรามกลับมาฆ่าพี่ชาย
ดังนั้นเมื่อทศกัณฐ์กำลังจะตาย ได้มองเห็นพิเภกจึงเป็นฉากนี้:
๏ เมื่อนั้น
ทศเศียรสุริย์วงศ์ใจหาญ
ต้องศรเจ็บเพียงจะวายปราณ
ขุนมารเหลือบเห็นน้องชาย
ความแค้นเป็นแสนสุดนัก
คืนคิดถึงรักก็ใจหาย
ค่อยผ่อนจิตระงับลำดับกาย
แล้วบรรยายร่ำว่าพาที ฯ
๏ Then,
Totsakan of the Sun dynasty,
Shattered as he can be,
He did see his own brother.
Anguish, malice, his intention,
He recalled the compassion once over.
By reviewing what did occur,
The soldier began to talk. ฯ
ผมตีความว่าอารมณ์ของทศกัณฐ์เมื่อกำลังจะต้องตายนั้นผสมทั้งความรัก ความแค้น ความเศร้า และความรู้สึกผิด...
เขาสั่งเสียพิเภกไปก็ด่าไปด้วยความโกรธ จากนั้นก็กลับมาเศร้าสร้อย อ้อนวอนขอโทษ พอใกล้ๆ จะหมดสติก็เริ่มเลอะเลือน พูดซ้ำๆ เรื่องเดิมในอันที่เป็นห่วงที่สุด ...นั่นก็คือห่วงบ้านเมือง เหตุการณ์ดำเนินไปเป็นเช่นนี้จนเขาสิ้นใจ
ซึ่งตรงนี้กวีบรรยายอาการของคนใกล้ตายไว้ได้ดีมาก
ลองดูกลอนต้นฉบับเทียบไปกับการแปลนะครับ:
๏ ปากหนึ่งว่าโอ้พิเภกเอ๋ย
ไฉนเลยมาแกล้งฆ่าพี่
ตัวเราก็จะม้วยชีวี
ในเวลานี้ด้วยศรพิษ
ปากสองว่าเจ้าผู้เป็นน้อง
ร่วมท้องสืบสายโลหิต
จะได้ผ่านลงกาสมคิด
เป็นอิสรภาพแก่หมู่มาร
๏ First mouth said, why ....why my brother,
Why did you prefer to kill me?
I will die in a wild agony,
By the misery of this bolt.
Second mouth said, you younger blood,
I then trust you to rule this landhold.
Please act wise, with a righteous resolve,
Please console our demon kind.
๏ ปากสามขอฝากมณโฑด้วย
ช่วยบำรุงให้เป็นแก่นสาร
ทั้งอัคคีกัลยายุพาพาล
ฝูงสนมบริวารทั้งนั้น
ปากสี่ว่าเจ้าจะครองยศ
ปรากฏเป็นจอมไอศวรรย์
จงเอ็นดูสุริย์วงศ์พงศ์พันธุ์
โดยธรรม์สุจริตประเวณี
๏ Third mouth said, Montho is my girl.
Protect her to the best of your might.
And Akki, and my many brides,
Please be kind and guiding these ladies.
Fourth mouth said, during your new reign,
Not again sell your own family.
Our clan, Suriyawong of the sea,
Guarantee their safety while occupied.
๏ ปากห้าจงดำรงทศพิธ
อย่าทำทุจริตให้เหมือนพี่
ตัดโลภโอบอ้อมอารี
แก่โยธีไพร่ฟ้าประชากร
๏ Fifth mouth said, don't do a wrong thing,
Be a good king for the demon tribe.
Don't follow those footsteps of mine.
...Don't let the desire consume you...
๏ ปากหกว่าเจ้าจงอดโทษ
ซึ่งกริ้วโกรธด่าว่ามาแต่ก่อน
อย่าให้เป็นเวราอาวรณ์
แก่เราผู้จะจรไปเมืองฟ้า
Sixth mouth said, and please forgive me,
For atrocities I made thou went through.
Please do not feeling resentful
Toward me who is departing.
๏ ปากเจ็ดขอฝากนัคเรศ
อันทรงวงศ์พรหเมศนาถา
สืบมาแต่องค์พระอัยกา
เมตตาอย่าให้จุลาจล
ปากแปดว่าเราเลี้ยงท่าน
ก็ประมาณหมายใจให้เป็นผล
ตัวเราชั่วเองจึ่งเสียชนม์
แล้วได้ร้อนรนทั้งแผ่นภพ
๏ Seventh mouth said, after my death,
Rioters may spread rioting.
Be strong confronting the swing.
Guard all things of our beloved land.
Eight mouth said, I did bring you up,
But I corrupted the wish I did plan.
I hope you cope with disturbances,
Demon clan may then ascend again.
๏ ปากเก้าว่าพี่จะลาตาย
น้องชายเมตตาช่วยปลงศพ
อย่าให้ค้างราตรีในที่รบ
ไตรภพจะหมิ่นนินทา
สิบปากสิ้นฝากสิ้นสั่ง
สิ้นกำลังสิ้นคิดยักษา
พิษศรร้อนรุมทั้งกายา
อสุรากลิ้งเกลือกเสือกไป ฯ
๏ Ninth mouth said, as I'm dying.
Please taking care of my remains.
Overnight in this blighted battle plain
Would defame me beyond my consent.
No word came from the tenth mouth.
No sound shouted for more laments.
Totsakan resisted his own end.
Sadly then, he had not got a chance. ฯ
::: ::: :::
ตอนจบทศกัณฐ์ไม่ทันสั่งเสียครบทั้งสิบปากก็สิ้นใจตายไปเสียก่อน แสดงความสมจริงว่าการตายก็กระทันหันแบบนี้แหละ
นี่เป็นเหตุสำคัญที่ผมประทับใจกลอนชุดนี้จึงเลือกมาแปล
๏ 🙂 ขอบคุณครับ 🙂 ๏
พงศ์ศรณ์ ภูมิวัฒน์ ฯ
โฆษณา