9 ก.ย. 2023 เวลา 03:47 • การศึกษา

ความคิด ไม่ใช่จิตใจ (ต่อ)

คิดได้ แต่ทำใจไม่ได้
เคยมั้ย?
วิธีสังเกตุว่า "จิต" กับ "ความคิด" คือคนละตัว
สำหรับคนที่ไม่เคยทำสมาธิ หรือวิปัสสณาใดๆ
ง่ายๆ เลย คือ...
งานต้องส่งพรุ่งนี้
คิดได้ว่าต้อง...รีบทำวันนี้
คิดได้ว่าต้อง...ตั้งใจทำให้เสร็จ
ตัดมาที่ภาพความเป็นจริง
ขอแวะกินขนมก่อน...ขี้เกียจอยู่
ขอแวะไถฟีดเฟสบุ๊คก่อน...ยังไม่มีอารมณ์ทำ
โน้น เร่งทำจริงๆ คืนก่อนจะส่ง
หรืออีกหลายเหตุการณ์ เช่น
อกหักจากคนๆหนึ่ง
คิดสะระตะสารพัด ว่าดีแล้วที่เลิกกันไป
ดีแล้วที่คัดสิ่งไม่ดีออกจากชีวิตไปได้
คิดว่าอกหกครั้งนี้คงทำใจง่ายขึ้นกว่าครั้งก่อนๆ
ตัดมาที่ภาพความเป็นจริง
คิดดีแค่ไหน ก็ "บังคับใจให้หายเศร้าไม่ได้"
คิดว่าผ่านประสบการณ์เดียวกันมาบ่อยครั้งแค่ไหน
ใจก็ดีขึ้นมาไม่ได้อยู่นั่นเอง
ส่วนตัวคิดว่า ตัวอย่างง่ายๆ เหล่านี้
บ่งบอกอย่างชัดเจนว่า "จิต" กับ "ความคิด"
คนละอย่าง คนละตัว แยกจากกันอย่างแน่นอน
ถึงแม้ตัวอย่างที่ยกมาจะเป็นการหาข้อพิสูจน์
ด้วยการ "คิดเอา" ก็ตาม
ยังมีนักวิทยาศาสตร์บางส่วน
พยายามไขข้อข้องใจเรื่องนี้เหมือนกัน
และเจาะลึกถึงขั้นพยายามหาว่า
"จิต" ตั้งอยู่ส่วนไหนของร่างกาย
มีข้อสงสัยระหว่าง "หทัยวัตถุ"
กับ "สมอง" ว่าเป็นตัวสร้าง "จิต" หรือไม่
ส่วนตัวอ่านเรื่องราวเหล่านี้มาพอสมควร
และพบว่า
การค้นคว้าเรื่องราวของจิต
ถ้าจะทำการทดลอง
ก็ต้องใช้ "จิต" มาเป็นเหตุตั้งต้นในการทดลองเท่านั้น
มันดูเป็นนามธรรมที่ไม่สามารถโยนเข้าหลอดทดลอง
แล้วเอาเข้าห้องแล็ปได้ ดังนั้น...
นักวิทยาศาสตร์หลายคนจึงเริ่มใช้แนวทาง
การทดลอง "กับตัวเอง" มาเป็นตัวทดสอบ
หลายคนค้นคว้าด้วยการ "นั่งสมาธิ"
เพราะการนั่งสมาธิเป็นวิธีค้นคว้า "ตัวเอง" ได้ดีที่สุดวิธีหนึ่ง
คราวนี้ก็มีปัญหาอยู่ที่
แต่ละคน ดันมีประสบการณ์กันคนละแบบนี้สิ
และการทำสมาธิ ก็มีหลายแนวทางมากๆ
ส่วนใหญ่เขาจะใช้คำว่า "จิตใต้สำนึก"
มีอิทธิพลต่อความคิด อะไรแบบนั้นมากกว่า
แต่จากประสบการณ์ตัวเอง
ทั้งการคิดเอา และการทำเอา "นั่งสมาธิ"
จนแยกได้ว่า ความคิด จิต
คนละอย่างคนละตัว แต่ส่งผลถึงกัน
ไม่ต้องใต้สำนึกลึกลับอะไรหรอก
จิตมีอิทธิพล "เหนือ" ความคิด เสมอ
และก็เป็นเช่นนั้นเสมอมา และตลอดไป
ดังนั้น การเปลี่ยนจิตใจได้
จึงเป็นการเปลี่ยนความคิด ที่ "ถาวร" มากกว่า
ใครที่บอกว่านิสัยเปลี่ยนยาก
ลองฝึกเปลี่ยนจิตดู จะรู้ว่ายากกว่ามากแบบ ก. ล้านตัว
แต่ถ้าไม่อยากเป็นมนุษย์ผู้หลงโลกเหมือนเดิม
ยังไงก็ต้องฝึก
สำหรับตัวเอง "ยินดีมากที่มีโอกาสเป็นมนุษย์"
ให้ได้ฝึกฝนในเรื่องนี้ ต่อจากนี้และตลอดทาง
เอวัง...
โฆษณา