กว่าจะเป็น Hayao Miyazaki ชายผู้สร้างตัวละครอันเป็นที่รักให้คนดูมากที่สุดตลอดกาล
หากพูดถึงสตูดิโอจิบลิแล้ว แน่นอนว่าทุกคนจะนึกถึง อาจารย์ ฮายาโอะ มิยาซากิ เพราะหนังอนิเมชั่นที่ประสบความสำเร็จของจิบลิ ล้วนมาจากฝืมือการสร้างสรรค์ของเขาแทบทุกเรื่อง
ไม่ว่าจะเป็นหนังที่สร้างคาแรกเตอร์อันเป็นที่รักของคนดูมากที่สุดตลอดกาลอย่าง My Neighbor Totoro หนังทุนสร้างสูงและได้รายได้ทำลายสถิติเรื่อง Princess Mononoke หรือหนังที่ประสบความสำเร็จขั้นสูงสุด ด้วยการสร้างประวัติศาสตร์ครั้งแรกของวงการภาพยนตร์อนิเมชั่นญี่ปุ่นที่ได้รับรางวัลในเวทีออสการ์ มาครองจากเรื่อง Spirited Away
หรือหนังเรื่อง How do you live? เรื่องล่าสุดของอาจารย์ ฮายาโอะ ที่เพิ่งเปิดตัวฉายไปไม่นาน ที่สร้างความฮือฮาด้วยการเป็นหนังอนิเมชั่นเรื่องแรกของค่ายที่ไม่มีตัวอย่าง ไม่การโปรโมทใดๆ ก่อนหนังเข้าฉาย
หนังเหล่านี้สามารถสร้างปรากฏการณ์ทั้งรายได้ คำวิจารณ์ และรางวัลที่ได้ตามมานับไม่ถ้วน ซึ่งเบื้องหลังทั้งหมดมาจากชายที่ชื่อว่า “ฮายาโอะ มิยาซากิ” หนึ่งในผู้ก่อตั้งสตูดิโอจิบลิขึ้นมานั้นเอง
ผมเพิ่งมีโอกาสได้ดูสารคดีที่ทางช่อง NHK World Japan ได้ทำขึ้นมา มันมีชื่อว่า “"10 Years with Hayao Miyazaki"
มันเป็นสารคดีเล่าเรื่องราวชีวิตการทำงานของ ฮายาโอะ มิยาซากิ ที่ใช้ตากล้อง 1 คน ถ่ายทำชีวิตการทำงานของเขาเป็นเวลา 8 ปี ในช่วงปี 2006-2013 นั้นคือภายหลังจากที่ อ.มิยาซากิประสบความสำเร็จในเวทีออสการ์จากเรื่อง Spirited Away มาแล้ว
จากที่ผมรู้จัก อ.มิยาซากิ ผ่านทางภาพยนตร์อนิเมชั่นเท่านั้น พอได้มาดูสารคดีที่ถ่ายทอดชีวิตการทำงานจริงๆ ของอาจารย์
ทำให้ผมเห็น อ.มิยาซากิ ในอีกแง่มุมที่เจาะลึก รวมไปถึงในมุมมองที่เราไม่เคยรู้ของอ.มิยาซากิ มันสามารถสร้างแรงบันดาลใจให้กับผมได้เป็นอย่างมาก
อ.ฮายาโอะ มิยาซากิ เกิดที่โตเกียวในปี 1941
ตั้งแต่เด็กร่างกายเขามีปัญหาเรื่องระบบการย่อยอาหาร หมอคิดว่าเขาจะใช้ชีวิตอยู่ได้ไม่ถึงอายุ 20 ปี เขามักจะวิ่งช้าหลังสุดกว่าเพื่อนๆ เสมอในวัยเรียน และทุกคนมักมองข้ามเขาไปหมด ทำให้เขารู้สึกไม่เป็นที่ต้องการของใคร
แล้วพอ อ.มิยาซากิ อายุ 6 ขวบแม่ของเขาก็ล้มป่วยด้วยวัณโรคในไขกระดูกสันหลัง มันเป็นโรคที่รักษาไม่ได้ ทำให้แม่ของเขาต้องเป็นผู้ป่วยติดเตียง แม่ของ อ. มิยาซากิจากที่เคยเป็นคนเข้มแข็งเด็ดเดียวก็อ่อนแอลง ตัวอาจารย์เองจำได้ดีถึงเหตุการณ์ในครั้งนั้นที่เขาขอขี่หลังแม่เพื่อต้องการความอบอุ่น แต่แม่เขาบอกทำไม่ได้ พร้อมกับร้องไห้ปล่อยโฮออกมา เพราะในตอนนั้นแค่แม่เขาขยับตัว เอี่ยวตัว ก็เจ็บปวดทรมานมาก
อ.มิยาซากิในวัยนั้นต้องการความรักความอบอุ่นจากแม่มาตลอด แต่เขาก็ไม่ได้แสดงความรู้สึกออกมา เขาค่อยๆ เติบโตขึ้นพร้อมกับความรู้สึกว่าเขาไม่น่าเกิดมาเลย
แล้วอ.มิยาซากิก็ได้มาเจอการ์ตูนมังงะเข้า เขารู้สึกชื่นชอบเป็นอย่างมาก จึงใช้การ์ตูนมังงะเป็นเครื่องปลอบโยนจิตใจเขา เมื่อไรที่มีเวลาว่าง เขาจะวาดการ์ตูนตลอด
หลังจากจบมหาวิทยาลัย เขาเข้าทำงานอนิเมชั่นที่ Toei สตูดิโอ
พรสวรรค์ของเขาได้ถูกเฉิดฉายออกมา ฝืมือวาดรูปการ์ตูนของเขาโดดเด่นเกินใครในรุ่น ผลงานของเขามันแสดงให้เห็นถึงจินตนาการสร้างสรรค์ ตัวเขาจึงเป็นปรากฏการณ์ใหม่ของสตูดิโออนิเมชั่นของ Toei อ.มิยาซากิ ไม่รู้สึกว่าตัวเองด้อยค่าอีกต่อไป เขาค้นพบที่ที่เขาควรอยู่แล้ว
อ.มิยาซากิ มีความคิดที่จะสร้างสรรค์ผลงานเพื่อให้คนอื่นดูแล้วมีความสุข เพราะมันจะทำให้ตัวเขารู้สึกว่าตัวเองมีค่า ตัวเองมีประโยชน์ เพื่อแก้ปมในวัยเด็กเขาที่รู้สึกว่าตัวเขาไม่มีค่าอะไรเลย
แล้วในวัย 38 ปี ตัว อ.มิยาซากิ ก็ได้โอกาสกำกับอนิเมชั่นชิ้นแรกในชีวิตของเขาเรื่อง “ปราสาทสมบัติคากริออสโทร” เป็นหนังที่ขยายออกมาจากซีรีส์จอมโจรลูแปงออกมา ผลงานชิ้นนี้ได้รับคำชื่นชมของนักวิจารณ์ แต่มันสวนทางกับรายได้ หนังไม่ทำเงินเลย ทำให้หลังจากนั้นเขาก็ไม่ได้รับโอกาสให้กำกับ อนิเมชั่นอีกเลย
ในช่วงเวลานี้เขาได้สร้างสรรค์ตัวละครใหม่ๆ ขึ้นมา ทั้งตัวTotoro และ เจ้าหญิง Monoke พร้อมนำไปเสนอให้กับทางทีวี ค่ายหนังต่างๆ แต่ก็ไม่มีใครคิดว่ามันจะฮิตได้ จึงไม่ยอมออกทุนให้เขาสร้าง อ.มิยาซากิในตอนนั้นกลับมามีความรู้สึกว่าตัวเขาไร้ค่า ชีวิตไม่มีความหมายอีกครั้ง
แล้ว บก. นิตยสารอนิเมชั่นที่ชื่อ โทชิโอะ ซูซูกิ ก็ได้มาติดต่อให้เขาวาดการ์ตูนมังงะลงนิตยสาร “โทคุมะ โชเท็น” อ.มิยาซากิ จึงได้สร้างตัวละครขึ้นมาใหม่ แล้ววาดออกมาเป็นมังงะเรื่อง Nausicaa of the valley of the wind แล้วมันก็ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี จนโทชิโอะ ซูซูกิ ได้เสนอความคิดว่า ตัวละคร Nausicaa ไม่ควรจะเป็นแค่มังงะ มันควรจะไปโลดแล่นอยู่บนภาพยนตร์อนิเมชั่น
แล้วอนิเมชั่น Nausicaa of the valley of the wind ก็ได้ถูกสร้างขึ้น ตัว อ.มิยาซากิ ตั้งใจอย่างมาก ทุ่มเททุกอย่างในผลงานชิ้นนี้ เพราะถ้าเขาทำพลาด มันอาจเป็นโอกาสสุดท้ายในชีวิตของเขากับการจะได้กำกับหนังอนิเมชั่น
แต่ในช่วงเวลานั้นเขาก็ได้รับข่าวเศร้า ว่าแม่ของเขาที่ต่อสู้กับโรคร้ายมาเกือบทั้งชีวิตได้เสียชีวิตลงในวัย 72 ปี อ.มิยาซากิไม่ได้อยู่กับแม่เขาในตอนที่แม่จากไป เขาไม่เคยร้องไห้ออกมาเมื่ออยู่ต่อหน้าคนอื่น แต่มีคนรอบข้างแอบเห็นเขาร้องไห้คนเดียวเมื่ออยู่ข้างๆ ร่างของแม่
แล้วผลงาน Nausicaa of the valley of the wind ก็ได้ออกฉาย มันประสบความสำเร็จได้รับการตอบรับที่ล้นลามทั้งรายได้และคำวิจารณ์ จนนำไปสู่การรวมก่อตั้งสตูดิโอจิบลิ โดยมีตัวอาจารย์ มิยาซากิ กับเพื่อนร่วมงานที่เป็นทั้งพี่เลี้ยงด้วยอย่าง อาจารย์อิซาโอะ ทากาฮาตะ และโปรดิวเซอร์คู่บุญของเขา โทชิโอะ ซูซูกิ
เขามักนึกย้อนกลับไปว่าหากแม่เขายังมีชีวิตอยู่คงจะเป็นคนที่ดีใจกับเขามากที่สุดเป็นแน่ เขาอยากให้แม่มาเห็นตอนที่เขาประสบความสำเร็จอย่างมาก ปมเรื่องแม่เขาจึงเป็นปมในใจของอาจารย์ที่ยังไม่เคยได้รับการแก้ เขาจึงมักสร้างตัวละครที่สื่อถึงแม่เขาในหนังที่เขาสร้างทุกเรื่อง อย่างในหนังเรื่อง “โทโทโร่ เพื่อนรัก”
แม่ของตัวละครเด็กผู้หญิง 2 คนที่ล้มป่วยอยู่แต่ในโรงพยาบาล เขาเขียนขึ้นมาจากแม่เขา เพียงแต่ตัวละครเด็กเขาเปลี่ยนให้เป็นเด็กผู้หญิงเพราะถ้าเป็นเด็กผู้ชายมันจะโหดร้ายกับตัวเขามากเกินไป
แล้วอ.มิยาซากิ ก็ได้สร้างสรรค์ผลงานสุดฮิตออกมาหลายเรื่อง แต่ละเรื่องก็มีความสร้างสรรค์ออกมาไม่ซ้ำกัน
ไม่ว่าจะเป็น “โทโทโร่เพื่อนรัก” “แม่มดน้อยกิกิ” “เจ้าหญิงโมโนโนเกะ” จนมาถึงเรื่อง Spirited Away “มิติวิญญาณมหัศจรรย์” ที่ประสบความสำเร็จถึงขั้นได้รับรางวัลออสการ์มาครอง ทุกคนเฝ้าจับตาว่าผลงานใหม่ของอาจารย์จะออกมาเป็นแบบไหน
ตัวสารคดีได้เข้าไปถ่ายทำถึงผลงานเรื่องใหม่ที่อาจารย์กำลังจะทำ จะเห็นได้ว่าวิธีการทำงานของอ.มิยาซากิ จะต่างจากคนอื่น
ส่วนใหญ่เวลาจะสร้างหนังสิ่งแรกที่ต้องมีคือบทภาพยนตร์ เพื่อกำหนดเรื่องราวต่างๆ
แต่ อ.มิยาซากิ ไม่ได้สร้างบทขึ้นมา
อ.มิยาซากิ วาดตัวละครเด็กขึ้นมาตัวหนึ่ง หน้าตาเป็นเด็กผู้หญิงแต่มีตัวเป็นปลา อาจารย์วาดมุมต่างๆ ของตัวละครนี้ แล้วมองเข้าไป จินตนาการที่อาจารย์เห็นก็จะเป็นตัวดำเนินเรื่องออกมาเอง วิธีการนี้ถือเป็นเคล็ดลับที่สำคัญของอาจารย์ที่สร้างหนังออกมาทุกเรื่องได้อย่างสร้างสรรค์ไม่เหมือนใคร แต่มันก็แลกมาด้วยความลำบาก ยากเข็ญ กว่าจะได้อนิเมชั่นออกมาเรื่องหนึ่ง
ต้องทุ่มเททั้งหัวใจและจิตวิญญาณทั้งหมดใส่ลงไป
ด้วยความสำเร็จของหนัง Spirited Away และตัวละครยอดฮิตตลอดการตัว โทโทโร่ มันกลับเป็นศัตรูที่สำคัญของตัวอาจารย์เอง ว่าจะทำยังไงที่จะสามารถโค่นผลงานของตัวเองเหล่านี้ลงได้
ในหนังเรื่องใหม่ที่อาจารย์กำลังสร้างอยู่ อาจารย์ใช้เวลาหลายเดือน กว่าจะกำหนดชื่อตัวละครที่ชื่อ “โปเนียว” ออกมา และเห็นภาพในหัวที่อาจารย์ชอบได้ อาจารย์คิดวิธีเปิดฉากของหนังรูปแบบต่างๆ ทำยังไงคนจะคาดไม่ถึง ทำยังไงที่จะได้ภาพที่คนเห็นแล้วสนใจ ทำยังไงถึงจะเอาชนะหนังเก่าๆ ของเขาได้ เขาลงมือวาดภาพฉากต่างๆ ออกมา แล้วเขาก็ทิ้ง แล้วก็คิดใหม่ วาดใหม่ แล้วก็ทิ้ง เขาทำซ้ำๆ อยู่หลายรอบ หลายเดือน เพราะภาพที่เขาวาดขึ้นมามันเป็นวิธีการเดิมๆ ที่เขาเคยทำมาแล้ว เขาจึงไม่อยากใส่มันลงไปในหนังเรื่องใหม่ของเขา
“ซื่อสัตย์ต่อผลงานไม่เสแสร้ง” เป็นคติที่เขายึดถือมาตลอด เขาจึงไม่คิดจะทำหนังที่ตามรอยความสำเร็จเดิมของเขา
แล้วเขาก็คิดว่าตัวเขาน่าจะลองหันกลับไปใช้วิธีพื้นฐานเข้ามาผสมผสาน เขาวาดรูปตัวละครโปเนียวอยู่บนฝูงปลายักษ์ ใช้สีน้ำระบาย จากนั้นก็ใช้สีชอล์กมาระบายแรเงาทับ เขาไม่เคยใช้สีชอล์กในงานของเขามาก่อน ตบท้ายด้วยการเอาดินสอสีดำมาตัดเส้นทับอีกที มันได้ภาพที่แปลกใหม่อย่างที่เขาต้องการ เขาไม่เคยทำงานด้วยวิธีนี้ เขาได้เรียกให้ทีมงานทำอนิเมชั่นมาดูงานภาพนี้ของเขา ไม่มีใครเดาถูกว่าเขาใช้เทคนิคอะไรในการสร้างสรรค์งานนี้ แล้วทุกคนก็สนใจในงานนี้ขึ้นมาทันที
ภาพโปเนียวอยู่บนฝูงปลายักษ์รูปนี้คือฉากไคลแมกซ์ของหนังเรื่อง “โปเนียว ธิดาสมุทรผจญภัย” เมื่อเขาสร้างภาพนี้ได้แล้ว อ.มิยาซากิก็วาดภาพเล่าเรื่องต่างๆ ออกมา 50 ภาพ เพื่อบรีฟงานกับฝ่ายอนิเมชั่น งานอนิเมชั่นของอ.มิยาซากิ มักไม่ใช้เทคนิค CG เข้ามา งานอนิเมชั่นจึงต้องใช้เวลาทำเป็นอย่างมาก แค่ภาพเคลื่อนไหว 5 วินาที ต้องใช้เวลาวาดกันเป็นอาทิตย์ ทีงานอนิเมชั่นจึงมีคนมากกว่า 300 คนที่ช่วยกันทำ
ภาพทุกภาพ ทุกการเคลื่อนไหว อ.มิยาซากิจะตรวจงานเองทุกขั้นตอน รูปไหนที่ไม่ผ่าน อาจารย์จะเป็นคนวาดใหม่เองทุกภาพ
แล้วหนังเรื่อง “โปเนียว ธิดาสมุทรผจญภัย” ก็ใช้เวลาทำกว่า 2 ปี จึงเสร็จสมบูรณ์ออกมาพร้อมฉาย ตัวอาจารย์มิยาซากิตื้นเต้นมากในวันฉายหนังวันแรก เพราะทุกอย่างที่เขาคิด ที่เขาทุ่มเทมาตลอด 2 ปี จะถูกตัดสินในวันนี้แล้ว
แล้วเขาก็เห็นภาพแม่พาลูกๆ มาต่อแถวเพื่อเข้าชมหนังเรื่องนี้ คนจองตั๋วล่วงหน้าเพื่อจะเข้ามาดูหนังเรื่องนี้ในวันแรกให้ได้เป็นจำนวนมาก
ทันทีที่เข้าโรงฉาย หนังเรื่องนี้ก็ทำเงินถล่มบ็อกออฟฟิศญี่ปุ่นทันที
นักวิจารณ์ต่างชื่นชมในความสามารถ และความคิดสร้างสรรค์ของตัวอาจารย์มิยาซากิที่ไม่เคยย่ำอยู่กับที่ มักมีงานไอเดียใหม่ๆ มานำเสนออยู่ตลอด
ผมดูสารคดีแล้วก็ไม่แปลกใจเลย ว่าทำไมผลงานของอาจารย์มิยาซากิ ถึงครองใจแฟนอนิเมะทั่วโลกได้อย่างนี้ อาจารย์ใส่ใจในทุกรายละเอียด ทุกขั้นตอน ทุ่มเททั้งชีวิตไปที่ผลงาน กล้าที่จะทิ้งความสำเร็จเดิมๆ เพื่อออกค้นหาวิธีทางใหม่ๆ
คนบางคนพอประสบความสำเร็จแล้วก็ทำตามรอยความสำเร็จเดิม ไม่กล้าฉีกออกไปไหน เพราะกลัวว่าจะไม่ประสบความสำเร็จ แต่สิ่งนี้เองกลับจะเป็นตัวฉุดให้เราตามโลกไม่ทัน ในท้ายที่สุดเราก็ถูกความสำเร็จในอดีตมาฆ่าตัวเราเอง
ความคิดเราคืออาวุธที่เราสามารถลับมันให้คมอยู่ได้ตลอด และมันสามารถทำให้เราไปได้ไกลจากเดิม หากเรากล้าที่จะละทิ้งเส้นทางเดิมที่เคยเดินมา เหมือนอย่างที่อาจารย์มิยาซากิทำอยู่ตลอดกับหนังที่เขาสร้างขึ้นมา...
- 19
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
