เเจ๊คเพื่อนยาก ตอนที่4 ( ตอนจบ)
พอทางเจ้าภาพกับญาติมิตรสนิทสนมได้คุยกันพักใหญ่ พระอาทิตย์ก็อ่อนแสงลง
ผู้มาเยือนเตรียมตัวกลับบ้าน ครอบครัวของลุงกับน้าเล็กพร้อมใจกันออกเดินไปส่งญาติๆจนถึงปากทางของวัดบางโปรง
ในขณะนั้นแอง แจ๊คค่อยๆเดินสโลสเลพาสังขารเสื่อมโทรมออกมาอยู่ร่วมปะปนกับกลุ่มชน
ป้านอมส่งเสียงโวยวายเสียงดับตามเคยเมื่อเห็นสภาพแจ๊ค
“ เฮ้ย นี่มันหมาหรืออะไรวะนี่ กระดูกเดินได้นี่หว่า ”
ลุงหัวเราะหึ “ หมาบ้านนี้แหละ มันแก่จนเกือบจะกินอะไรไม่ได้แล้ว เอาแต่นอนทั้งวันทั้งคืน เพิ่งจะโผล่หน้ามาให้ดูก็ตอนนี้แหละ เห็นไม่ยอมโผล่หน้ามาบางครั้งก็นึกว่ามันตายแล้ว ”
แม่ครัวฝีมือดีลงความเห็น “ โอ๊ยหมาไทยตายยาก ไม่เหมือนหมาฝรั่งหรอก เจ้าของเลี้ยงดูทนุถนอม ฝนตกฟ้าร้องหน่อย ก็ด่วนไม่สบาย คนเลี้ยงเป็นต้องรีบร้อนพาไปหาหมอ หมาถูกเลี้ยงอย่างดี มันเลยไม่มีภูมิคุ้มกันโรค พวกนี้ใจเสาะตายง่าย แต่ไอ้หมาไทยถูกเลี้ยงแบบปล่อยปละ มันเลยแข็งแรงตายยาก ”
เสียงใครคนหนึ่งกล่าวเสริม “ โอ๊ยเอาไปเปรียบกับหมาฝรั่งไม่ได้หรอก
ไอ้หมาต่างสายพันธุ์นั่นน่ะ เขาตั้งใจไปซื้อหามา แต่หมาไทยน่ะไปหามาจากวัด แค่มีข้าวกับน้ำแกงให้ มันก็อยู่กันได้แล้ว หมาไทยขึ้นชื่อเลี้ยงง่ายตายยาก ไอ้หมานี่ ถ้ามันยังกินข้าวได้ ยังไงมันก็ไม่ตายหรอก ”
ลุงหัวร่อ “ นั่นสิ ดูเหมือนมันหมดแรงหมดกำลังแล้ว แต่เอ้อไม่ยักตายสักที ”
ฉันไม่รู้ว่า แจ๊คพอจะเข้าใจคำพูดลุงบ้างหรือเปล่าสุนัขแก่พาสังขารเสื่อมโทรมเต็มทีทำท่าจะออกเดินร่วมทางพลางทอดสายตาอาลัยมายังฉัน ราวกับเข้าใจดีว่า แต่นี้ต่อไปก็จะไม่ได้เห็นกันอีกแล้ว เรามองตากันอยู่อึดใจหนึ่ง ฉันก็บอกเศร้าๆ “ ลาก่อนนะแจ๊ค ”
ฉันเดินหน้าไปไกลกว่าแจ๊ค สังหรณ์บางอย่างบอกว่าแจ๊คกำลังตามมา เมื่อเหลียวหลังไปก็เห็นร่างที่มีหนังหุ้มกระดูกนั้นเดินกระเตาะกระแตะพยายามพยุงตัวเองไปข้างหน้าสายตาพร่ามัวมองฉันอย่างไม่วางตาเหมือนวิงวอนขอให้ฉันผ่อนฝีเท้าให้ช้าลง ถ้าเขาพูดได้ แจ๊คคงบอกว่า “ รอด้วยสิ เห็นไหม แจ๊คก็พยายามอยู่ ”
ฉันเชื่อว่า สุนัขแก่ตั้งใจไปส่งฉัน อึดอึดใจนักแต่จะไล่ก็ทำไม่ลง ฉันจึงเดินช้าๆเพื่อรอแจ๊คไปในที
หมู่คณะของเราเดินหน้า แจ๊คถูกสุนัขรายทางเห่าอย่างเขม่นส่งเสียงหนวกหู แต่ไม่มีตัวใดทำท่าจะเล่นงานแจ๊คซึ่งผอมบางราวกับซี่โครงเดินได้เลย คงเป็นเพราะสมเพชต่อสารรูปของแจ๊คหรืออย่างไรไม่ทราบได้
ก่อนถึงยุคข้อมูลข่าวสารคำเรียกสัตว์เลี้ยงเช่น น้องหมา ทาสแมวเป็ฯคำที่ฉันไม่เคยได้ยิน แต่ก็รู้สึกว่า คำกล่าวถึงสุนัขในภาษิตคำพังเพยของไทยมักส่อไปในทางไม่ดี ให้ความรู้สึกไม่น่าคบหา ไม่มีศักดิ์ศรี สกปรก ไม่เป็นที่ต้องการ
ตัวอย่างเช่น หมาหวงก้าง หมาหมู่ หมาวัด หมาหางด้วน หมาลอบกัด หมาเห่าไม่กัด หมาหัวเน่า หมาเห่าใบตองแห้ง หมาเห็นเครื่องบิน ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้เป็นหมา ขี้ไม่ให้หมากิน ฯลฯ ทั้งๆที่สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงที่ซื่อสัตย์และภักดีต่อเจ้าของอย่างยิ่งทีเดียว แต่ต่อมา คนไทยเราก็ค่อยๆชอบน้องหมากันมากขึ้น
แม่สังเกตว่าฉันเดินรั้งท้ายทิ้งห่างออกไปทุกทีก็ร้อนใจเร่งเร้า“ เดินเร็วๆหน่อยสิลูก ”
ป้านอมปากไวอีกตามเคยหันขวับมาพูดเสียงดัง “ เฮ้ย เดินไม่ทันคนอื่น จะทำอะไรไม่ทันกินนะ ”
แต่จะรีบเดินได้หรือในเมื่อสายตาวิงวอนของแจ๊คจ้องมองฉันอยู่อย่างนั้น
เลยเอ่ยปากขอร้อง “ กลับบ้านเถอะแจ๊ค ”
กลุ่มคนพากันก้าวไปข้างหน้าทิ้งฉันกับสุนัขผ่ายผอมไว้ข้างหลัง
ป้านอมเหลือบมองมาทางฉันอีกครั้งร้องเตือนเสียงดัง“ เฮ้ย จะเดินไม่ทันหมาแล้วนะเอ็ง ”
คำพูดของแม่ครัวทำให้แม่ฉันเหลียวหลังมายังลูกสาว ร้องสั่งน้ำเสียงเฉียบขาดกันไม่ให้ถูกใครเพ่งเล็งอีก
“ มานี่ เร็ว ตามแม่ให้ทัน ”
ไม่อาจลังเลได้อีกแล้วหมดเวลาไกล่เกลี่ยประนีประนอม ฉันร่ำลาโดยไม่เหลียวมองสีหน้าผิดหวังของสุนัขเพื่อนยาก “ ลาก่อนแจ๊ค ” แล้วก็วิ่งไปหาแม่
เมื่อเราเดินมาถึงปากทางเพื่อต่อรถโดยสารไปยังถนนปู่เจ้าสมิงพราย ครอบครัวกับญาติๆนั่งรถสองแถวหันหน้ามาโบกมืออำลาเหล่าพี่น้องชาววัดบางโปรง ฉันมองเห็นแจ๊คยืนคอตกในอาการหมดหวังห่างจากจุดอำลาเมื่อตะกี้มาราวเกือบร้อยเมตร แสดงว่า หลังจากถูกฉันแยกทางแล้ว แจ๊คก็ยังพยายามก้าวเดินต่อไปข้างหน้า แต่ยังไงก็ไม่อาจตามฉันได้ทัน เห็นแล้วสะทกสะท้านใจน้ำตาแทบร่วง รู้สึกผิดมากที่ต้องทอดทิ้งแจ๊คไป
หลังจากเหตุการณ์วันนั้นผ่านไปหนึ่งปี ลุงก็มาหาแม่ของฉันที่บ้านเพื่อแจ้งข่าวงานมงคลสมรสของญาติพี่น้องที่จะจัดขึ้นที่บางโปรงและจะไปหายายนอมเพื่อขอให้ไปเป็นแม่ครัว
สมัยนั้น (พ.ศ2526) บ้านเรือนที่อยู่ในเขตปริมณฑลของกรุงเทพมหานครยังไม่ค่อยมีโทรศัพท์ติดตั้ง จะติดต่อใครก็ต้องใช้วิธีไปมาหาสู่กันถึงบ้าน
แม่ยิ้มยินดีแต่แสดงท่าทีกังวลใจ “ ได้ยินว่าอีกสองเดือน บ้านตรงหัวมุมก็จะจัดงานแต่งลูกสาว ไม่รู้วันที่จะชนกันหรือเปล่า ถ้าเกิดเป็นวันเดียวกันบ้านนั้นคงติดต่อยายนอมไปแล้วหละ ”
ลุงยิ้มเจื่อนๆ จังหวะนั้น ฉันถามถึงแจ๊คเพื่อนยาก
ลุงทำหน้ากังขาว่าแจ๊คไหนใครกันแต่เมื่อได้ยินคำตอบว่าแจ๊คเป็นหมาแก่บ้านลุง ก็ทำสีหน้านึกขึ้นได้
“ โอ๊ย ไอ้แจ๊คนั่นมันตายไปตั้งแต่วันงานบวชแล้ว มันกลับไปก็นอนที่ซอกโอ่งอย่างเคย เช้าขึ้นมา เจ้าแอนเอาข้าวไปส่ง ก็เห็นนอนตัวแข็งแล้ว
คงตายตั้งแต่คืนวันก่อน ”
ฉันใจหาย ถึงจะเตรียมใจไว้ก่อนแล้วว่าแจ๊คคงหมดอายุขัยไปแล้ว แต่ก็คิดไม่ถึงว่า แจ๊คจะล้มตายภายในวันนั้น น้ำเสียงตะกุกตะกักร้องถาม“ แล้ว แล้ว ลุง เอ่อ ลุงทำยังไงกับแจ๊คตอนนั้น ”
ลุงทำสีหน้าแปลกใจ ราวกับคำถามนั้นประหลาดพิกลหรือเป็นเรื่องไม่พึงถาม
“ ก็ทิ้งไปสิวะ หมาตาย ใครๆเขาก็ทำยังงั้นกัน ”
“ ครูเขาคงจะบอกให้ฝัง ” แม่คาดเดาเหตุผลที่ลูกสาวร้องถาม
ลุงตบผางไปที่ต้นขาร้องถามอย่างข้องใจ “ ชะช้า ประเภทเรียนวิชาอะไรนะ สุขวิทยาศาสตร์อะไรทำนองนี้ใช่ไหม อ้อสุขศึกษา แหม จะให้เอาไปฝัง โธ่เอ๋ย เลี้ยงมาก็ดีเท่าไหร่แล้วจะต้องให้ลุงลำบากไปฝังให้ด้วยเหรอ ”
“ เปล่าจ้ะเปล่า ” ฉันพูดเพียงแค่นั้น
หน้านิ่วคิ้วขมวดพูดอย่างเจ็บใจเล็กน้อย“โธ่เอ๊ย ส่งข้าวส่งน้ำกันเป็นเดือนกว่าจะตาย ตายไปก็น่าจะหมดภาระลุงเล้วเอ็งจะเอายังไงกับลุง ”
“โธ่ ไม่ได้ว่าอะไรลุงสักหน่อยถามดูเท่านั้นจริงๆ ” ฉันชี้แจงเสียงอ่อน
ในสมัยนั้น(พ.ศ2525) การทิ้งสิ่งสกปรกลงแม่น้ำลำคลองไม่ใช่เรื่องผิดปกติ หาใช่ลุงเท่านั้นดอกที่ทำเรื่องแบบนั้น ทุกคนรู้ว่าเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ แต่ชาวบ้านก็ไม่นิยมฝังกัน เลือกโยนน้ำให้ตะกวด ปูปลาหรือนกกาจิกกินหาคนทิ้งซากสัตว์ลงหลุมได้ยาก จนต้องออกกฎหมายกำหนดโทษขึ้นมาหลังจากนั้นไม่นาน
จังหวัดสมุทรปราการได้รับผลกระทบจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติอย่างมาก เป็นแหล่งรองรับการกระจายตัวทางอุตสาหกรรมเกือบทุกประเภทจากกรุงเทพมหานคร มีโรงงานมากมาย แผ่นดินทรุดเป็นแอ่งใหญ่จากการสูบน้ำบาดาลขึ้นมาใช้ ป่าชายเลนค่อยๆเสื่อมโทรมลงกลายเป็นป่าเสื่อมโทรมลง มีประชากรย้ายถิ่นหลั่งไหลเข้ามาไม่ขาดช่วง ถ้าหากปล่อยให้คนทิ้งสิ่งสกปรกลงคลองต่อไป น้ำต้องเน่าเสียแน่นอน
อย่างไรก็ตาม เหตุผลหลักที่ฉันถามถึงการจัดการซากสุนัขนั้นเกิดจากความรู้สึกสะเทือนใจต่อการจากไปของแจ๊คสุนัขที่เจ้าของไม่ต้องการ แจ๊คดูจะเกิดมาเป็นหมาจริงๆไม่ว่าจะในความหมายของสัตว์สี่เท้าเลี้ยงลูกด้วยนม หรือในความหมายของการเป็นผู้ที่ถูกด้อยค่าไร้ความหมาย
ถึงแม้ว่า แจ๊คจะไม่ได้รับความสำคัญตามแบบสุนัขไทยในยุคนั้น แต่เขาเป็นเพื่อนที่ฉันไม่เคยลืมเลือนได้เลย และเมื่อแลเห็นสุนัขแก่หง่อมขี้เรื้อนเห็นแต่หนังคราใด ใจฉันเป็นต้องประหวัดนึกถึงแจ๊คอยู่เนืองๆ มองทะลุไปยังความอัปลักษณ์นั้น พวกเขามีเลือด มีเนื้อ มีอารมณ์ มีความรักความภักดีไม่แพ้มนุษย์อย่างเรา
แจ๊คในความรู้สึกของฉันเป็นสุนัขที่สง่างามมาก เขาตอบแทนน้ำใจเล็กๆน้อยๆของฉันด้วยพละกำลังทั้งหมดที่มีด้วยความอดทนและหนักแน่น
ทำให้ฉันเข้าใจโดยไร้ข้อกังขาหรือเคลือบแคลงเลยว่ามิตรภาพเป็นสิ่งดีต่อใจอย่างยิ่ง แจ๊คมีความจริงใจต่อฉันโดยปราศจากความเห็นแก่ได้ ทำให้ได้ประจักษ์ว่ามิตรภาพจากความจริงใจคือ สิ่งที่จรรโลงรักษาโลกไว้ให้แก่สัตว์ทั้งหลายทั้งปวง
วันเวลาผันผ่านฉันได้เห็นทั้งด้านดีและด้านไม่ดีของมนุษย์ด้วยกัน เมื่อคราวอายุเข้าสู่เลขสองฉันเคยทดท้อจนเกือบจะหนีออกจากสังคม แต่แจ๊คนั่นเองทำให้ฉันไม่ละความพยายามที่จะเข้าหาสังคม เพราะเห็นคุณค่าของมิตรภาพแล้วก็สามารถปรับตัวเข้าสังคมได้สำเร็จ น้ำใจจากสุนัขตัวนั้นเป็นสิ่งที่มิอาจลืมเลือนได้เลย มันช่างยิ่งใหญ่งดงาม
วันนั้น ฉันควรจะได้เดินไปส่งแจ๊คกลับบ้าน และนั่งเป็นกำลังใจอยู่เคียงข้างให้เขาได้นอนหมดลมหายใจตายไปอย่างสงบสุขเป็นการตอบแทนน้ำใจของเขา แต่ถึงแม้จะมีความรู้สึกลึกซึ้งต่อแจ๊คขนาดนี้ ถ้าย้อนเวลาได้ ฉันก็คงไม่เดินกลับไปหาแจ๊คอยู่ดี จะทำเช่นนั้นได้อย่างไรในเมื่อฉันเป็นเพียงแค่คนเล็กๆคนหนึ่งในหมู่คณะ ฉันก็ต้องก้าวเดินไปให้ทันเพื่อนทันคนอื่น
ดังนั้น ฉันคงตอบแทนแจ๊คได้เพียงโบกมืออำลาพร้อมกับกล่าวคำภาวนาให้เขาได้เกิดใหม่ในชาติภพที่ดีกว่าเดิมจากนั้นก็วิ่งกลับไปร่วมทางกับหมู่คณะให้ทันนั่นเอง
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
