รัฐธรรมนูญเขียนชัด องคมนตรีตั้งตามพระราชอัธยาศัย ต้องมีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ
เมื่อวันที่ 29 พ.ย. 2566 ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ พระบรมราชโองการ ประกาศ เรื่อง แต่งตั้งองคมนตรี โดยมีใจความว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตหัวหน้า คสช. และอดีตนายกฯ เป็นองคมนตรี โดยประยุทธ์นับเป็นองคมนตรีคนที่ 18 ตามที่รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 10 วรรคหนึ่ง กำหนดให้ พระมหากษัตริย์สามารถแต่งตั้งองคมนตรีได้ไม่เกิน 18 คนและประธานอีกหนึ่งคน รวมเป็น 19 คน
อย่างไรก็ดี ท้ายพระบรมราชโอการแต่งตั้งองคมนตรีดังกล่าว ไม่ปรากฏชื่อของผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่อย่างใด ซึ่งก่อนหน้านี้ ในรัชสมัยของรัชกาลปัจจุบันมีพระบรมราชโองการที่ไม่ปรากฏผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการมาแล้วหลายฉบับ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องการแต่งตั้งข้าราชการในพระองค์ โดยรัฐธรรมนูญ มาตรา 15 และ พระราชบัญญัติจัดระเบียบบริหารราชการในพระองค์ พ.ศ.2560 ที่ออกในยุค คสช. กำหนดไว้ว่าให้การจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย
ขณะที่เรื่องการแต่งตั้งองคมนตรีแม้จะเป็นส่วนหนึ่งของงานราชการในพระองค์ที่พระมหากษัตริย์แต่งตั้งได้ตามพระราชอัธยาศัยเช่นกัน แต่ตำแหน่งสำคัญนี้ไม่ได้เป็นไปตามมาตรา 15 เท่านั้น เพราะยังมีมาตรา 11 ที่กำหนดให้การแต่งตั้งหรือการให้องคมนตรีพ้นจากตำแหน่ง ต้องมีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ
รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 11 กำหนดไว้ว่า
มาตรา 11 การเลือกและแต่งตั้งองคมนตรีหรือการให้องคมนตรีพ้นจากตำแหน่ง ให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัย
ให้ประธานรัฐสภาเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งประธานองคมนตรีหรือให้ประธานองคมนตรีพ้นจากตำแหน่ง
ให้ประธานองคมนตรีเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการแต่งตั้งองคมนตรีอื่นหรือให้องคมนตรีอื่นพ้นจากตำแหน่ง
ก่อนหน้านี้ ภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2563 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นประธานองคมนตรี จะเห็นได้ว่า พระบรมราชโองการฉบับนี้ก็มีชื่อของ ชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภา เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ ครบถ้วนตามมาตรา 11
นอกจากพระบรมราชโองการ ฉบับที่โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พล.อ.ประยุทธ์ เป็นองคมนตรี ที่ไม่มีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ ยังมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งองคมนตรีสองฉบับก่อนหน้าที่ไม่มีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการเช่นกัน คือ ฉบับที่โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง เกษม จันทร์แก้ว และฉบับที่โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง พล.อ.บัณฑิตย์ มลายอริศูนย์ ทั้งๆ ที่มีผู้ปฏิบัติหน้าที่ประธานองคมนตรีอยู่ซึ่งก็คือ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์
ขณะที่ฉบับก่อนหน้านั้น ซึ่งเกิดขึ้นภายใต้ช่วงที่รัฐธรรมนูญ 2560 บังคับใช้ ก็มีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ นอกจากนี้ พล.อ.สุรยุทธ์ ในฐานะประธานองคมนตรี ก็เคยลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ แต่งตั้งองคมนตรีมาแล้ว ได้แก่ ฉบับที่โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนุรักษ์ มาประณีต
พระบรมราชโองการการแต่งตั้งหรือให้องคมนตรีพ้นจากตำแหน่งไม่มีผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการนั้น ผลจะเป็นอย่างไรต่อไป บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ 2560 หมวด 2 พระมหากษัตริย์ ไม่ได้เขียนเรื่องนี้ไว้โดยตรง แต่ในรัฐธรรมนูญ 2560 หมวด 1 บททั่วไป รับรองหลักความเป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐธรรมนูญ (Supremacy of Constitution) ไว้ในมาตรา 5 วรรคหนึ่ง ว่า
รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ บทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎหรือข้อบังคับ หรือการกระทำใด ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบัญญัติหรือการกระทำนั้นเป็นอันใช้บังคับมิได้
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
