11 ม.ค. 2024 เวลา 11:09 • ประวัติศาสตร์

• รู้จัก ‘ประตูสู่นรก’ โบราณสถานในตุรกี ที่เชื่อว่าสิ่งมีชีวิตใดเข้าใกล้จะต้องสิ้นใจ

ที่เมืองปามุคคาเล (Pamukkale) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศตุรกี เป็นที่ตั้งของเฮียราโพลิส (Hierapolis) เมืองโบราณยุคกรีก-โรมัน ที่ถูกสร้างขึ้นในช่วง 19 ปีก่อนคริสตกาล โดยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเปอร์กามอน (Pergamon) ที่เคยปกครองพื้นที่บริเวณนั้น ก่อนที่จะตกเป็นส่วนหนึ่งของโรมันในราวปี 133 ก่อนคริสตกาล
เฮียราโพลิสได้รับการยกย่องในฐานะศูนย์กลางของการรักษาโรค เนื่องจากเป็นแหล่งน้ำพุร้อนใต้ดินและการทำสปา แต่เฮียราโพลิสไม่ได้เป็นแค่ที่ตั้งของบ่อน้ำพุร้อนเท่านั้น เพราะยังเป็นที่ตั้งของสถานที่สุดลี้ลับที่ถูกขนานนามว่า ประตูพลูโตหรือประตูสู่นรก (Pluto's Gate)
ในบันทึกของสตราโบ (Strabo) นักภูมิศาสตร์ชาวกรีก เคยกล่าวถึงสถานที่นี้ไว้ว่า “พื้นที่นี้เต็มไปด้วยไอหมอกหนาแน่นจนแทบมองไม่เห็นพื้นดิน สัตว์ใด ๆ ที่เข้าไปข้างในล้วนสิ้นใจในทันที ข้าลองขว้างนกกระจอกเข้าไป และพวกมันก็หายใจเฮือกสุดท้ายและล้มลงทันที”
ในปี 2013 ทีมนักโบราณคดีจากอิตาลีก็ได้ค้นพบกับประตูพลูโตแห่งนี้ ระหว่างแกะรอยเส้นทางน้ำพุร้อน โดยประตูพลูโตเป็นส่วนหนึ่งของพลูโตเนียน (Ploutonion) ศาสนสถานสำหรับบูชาเทพพลูโต เทพเจ้าแห่งยมโลกของโรมัน (หรือเทพฮาเดสตามคติของกรีก)
ลักษณะของช่องปล่องหรือประตูพลูโต ที่จะนำสัตว์บูชายัญยื่นเข้าไปข้างใน
ประตูพลูโตมีลักษณะเป็นช่องปล่องที่เชื่อมกับใต้ดิน ในบันทึกโบราณกล่าวไว้ว่า ประตูพลูโตถูกใช้สำหรับการบูชายัญต่อเทพพลูโต โดยนักบวชจะนำสัตว์อย่างเช่นวัวหรือแพะยื่นเข้าไปในช่องปล่องดังกล่าว และเพียงไม่กี่อึดใจ สัตว์เหล่านี้จะแน่นิ่งและสิ้นใจลง ผู้คนจึงเชื่อว่า ประตูพลูโตเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างโลกมนุษย์กับยมโลก และสิ่งที่ทำให้สัตว์บูชายัญต้องสิ้นใจ ก็คือลมหายใจของเซอร์เบอรัส (Cerberus) สุนัขสามหัวที่เฝ้าประตูยมโลก
โดยในปี 2018 ทีมนักวิทยาศาสตร์ก็ได้ค้นพบว่า ลมหายใจที่เชื่อว่าเป็นของสุนัขเซอร์เบอรัส แท้จริงก็คือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ที่มาจากแหล่งความร้อนจากรอยแยกใต้ดิน ซึ่งบริเวณของประตูพลูโตและพื้นที่โดยรอบ จะมีปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด์ตั้งแต่ 4-53% ขึ้นอยู่กับระดับความสูงหรือจุดที่อยู่อยู่ใกล้กับปล่องใต้ดินมากน้อยแค่ไหน
4
นอกจากนี้ยังใช้อธิบายได้ว่า ทำไมนักบวชที่นำสัตว์มาบูชายัญถึงไม่ค่อยได้รับผลกระทบเท่าไหร่ (แต่อาจมีผลข้างเคียงอย่างเช่นประสาทหลอน) เนื่องจากคาร์บอนไดออกไซด์จะลอยตัวหนาแน่นใกล้กับระดับพื้นดิน ดังนั้นวัวหรือแพะที่หัวอยู่ใกล้กับพื้นดินจึงสูดดมคาร์บอนไดออกไซด์เข้าไปมากกว่า และสิ้นใจลงแม้ว่าจะยังไม่ได้เข้าไปในประตูพลูโตเลยก็ตาม
อ้างอิง
• ifl science. Pluto’s Gate: The Ancient Doorway To The Underworld That Is Still Deadly. https://www.iflscience.com/plutos-gate-the-ancient-doorway-to-the-underworld-that-is-still-deadly-69345
• BBC Travel. Turkey's mysterious 'portal to the underworld'. https://www.bbc.com/travel/article/20210629-turkeys-mysterious-portal-to-the-underworld
#HistofunDeluxe
โฆษณา