19 ก.พ. 2025 เวลา 08:54 • ประวัติศาสตร์

เกิดอะไรขึ้นกับศพทหารที่ตายในสนามรบเมื่อยุคโบราณ?

ใน “สนามรบ” ย่อมเต็มไปด้วยการฆ่าฟันและซากศพที่กองพะเนินกันจนเต็มสนามรบ
ยกตัวอย่าง “จักรวรรดิโรมัน (Roman Empire)” ตลอดระยะเวลา 900 ปีของการสงคราม มีการประเมินว่าจักรวรรดิโรมันได้สูญเสียกำลังทหารไปทั้งหมดกว่า 885,000 นาย
1
ส่วน “กรีก (Greek)” ก็ต้องสูญเสียกำลังทหารไปราว 305,000 นายในช่วงระยะเวลา 500 ปี
ในคราว “ยุทธการที่คันแน (Battle of Cannae)” เมื่อ 216 ปีก่อนคริสตกาล กองทัพโรมันได้สูญเสียกำลังพลไปกว่า 50,000 นายในคราวเดียว
ยุทธการที่คันแน (Battle of Cannae)
ลองนึกถึงภาพสนามรบที่เต็มไปด้วยซากศพไม่ต่ำกว่า 50,000 ร่างว่าจะเป็นอย่างไร
ในเวลานั้นยังไม่มีเทคโนโลยีอะไรซักอย่าง การจะเก็บศพทหารก็ต้องใช้กำลังคนช่วยกันเก็บ ดังนั้นการเก็บศพจำนวนมากนับหมื่นย่อมไม่ใช่เรื่องง่ายแน่นอน
นั่นจึงทำให้เกิดคำถามสำคัญตามมา
“แล้วศพทหารที่ไม่ได้รับการเก็บจะเป็นยังไงต่อ?”
ผมจะเล่าให้ฟังครับ
สำหรับชะตากรรมของศพทหารในสนามรบเมื่อยุคโบราณนั้น หลักๆ ก็จะมีตามนี้
หนึ่ง ศพทหารที่ตายก็ปล่อยให้เน่าสลายไปเอง ซึ่งอาจจะฟังดูน่าเศร้า แต่ในความเป็นจริงนั้น ทหารนับพันนับหมื่นล้วนแต่สูญหายและถูกลืม
ศพเหล่านั้นมักจะเน่าสลายไปท่ามกลางอากาศที่ร้อนระอุ ก่อนที่เหล่าอีแร้งจะเข้ามากัดกินศพ
นอกจากนั้น เหล่าพวกลักเล็กขโมยน้อยก็อาจจะแอบเข้ามาในสนามรบ และขโมยของมีค่าจากศพทหารไปใช้หรือนำไปขาย
2
และตามธรรมเนียมของชาวโรมัน ส่วนมากจะปล่อยให้ศพทหารฝ่ายศัตรูเน่ากลางสนามรบ ไม่เก็บหรือนำไปฝัง เป็นการหยามเหยียดศัตรู
1
หากเทียบกันแล้ว สงครามสมัยใหม่ถือว่าสะอาดและดีกว่าในยุคโบราณมาก
จากบันทึกของชาวบ้านในแถบพื้นที่ที่มีการสู้รบในสมัยโบราณ ซากศพนับพันนับหมื่นกองเน่าอยู่เต็มสนามรบ และยังเต็มไปด้วยหนอนที่ชอนไชศพ ส่งกลิ่นเน่าเหม็นอบอวลไปทั่วสนามรบ
2
แล้วลองคิดดูว่าสนามรบที่มีศพนับพันนับหมื่น กลิ่นนั้นคงสุดจะบรรยาย
แต่หากเป็นบุคคลสำคัญ เช่น เป็นแม่ทัพ เป็นอัศวิน หรือเป็นทหารระดับสูง ก็มักจะมีคนเก็บศพของบุคคลเหล่านี้ และนำไปฝังให้ถูกต้องและเหมาะสม
เรียกได้ว่าท่ามกลางซากศพทหารนับพันในสนามรบที่ถูกทอดทิ้ง แต่บุคคลที่มีสถานะสูงก็จะไม่ถูกปล่อยให้ศพเน่ารวมกับทหารระดับล่างทั่วๆ ไป เช่นเดียวกับศัตรูระดับแม่ทัพ ถึงแม้จะเป็นศัตรู แต่หากมีสถานะสูง เช่น เป็นแม่ทัพ หรืออาจจะเป็นกษัตริย์ ก็มักจะมีการปล่อยให้ฝ่ายศัตรูเก็บศพกลับไป
สำหรับวิธีกำจัดศพนั้น ในสมัยโบราณ มักจะมีการขุดหลุมขนาดใหญ่ และเอาศพลงไปในหลุม ก่อนจะทำการกลบฝัง
1
ในบางครั้ง ทั้งสองฝั่งก็อาจจะตกลง พูดคุยกัน ตกลงให้ต่างฝ่ายต่างเก็บศพทหารของตนได้ โดยรับปากว่าต่างฝ่ายจะไม่โจมตีกันและกัน ให้เก็บศพทหารฝั่งตนให้เสร็จก่อน
อีกวิธีหนึ่งในการกำจัดศพจำนวนมากก็คือการเผา
เมื่อเคลียร์สนามรบแล้ว บางครั้งกองทัพก็จะจัดสร้างแท่นเผาและกองฝืนขนาดใหญ่ ก่อนจะโยนศพทหารลงไปเผา และศพที่ถูกเผาก็จะกลายเป็นเถ้าถ่าน หลอมรวมลงไปกับพื้นดิน
นี่ก็เป็นเรื่องราวส่วนหนึ่งของชะตากรรมศพทหารในสนามรบในยุคโบราณ ซึ่งก็น่าเศร้าที่ทหารหลายนายนั้นตายเป็นศพไร้ญาติคาสนามรบ และถูกลืมเลือนไปจากประวัติศาสตร์
โฆษณา