เกี่ยวกับสำเนียงสุโขทัย
1. คนสุโขทัย (ซู่โข๋ทัย) ที่พูดสำเนียงสุโขทัยใหม่ เช่น แกงไก๋ใส๋มะเขือผวง คือจะสลับวรรณยุกต์เสียงเอก กับเสียงจัตวากันอัตนโนมัติ เช่น เอาเสือมาปูให้แขกหนัง-เข้าป๋าระวังเสื่อจะกั๊ด สำเนียงสุโขทัยใหม่คือส่วนผสมของสำเนียงกรุงเทพกับสำเนียงสุโขทัยเก่า เริ่มพูดกันตั้งแต่สถานีรถไฟสวรรคโลกสร้างเสร็จ
2. สำเนียงสุโขทัยเก่ายังมีพูดอยู่บ้างแต่น้อยมาก มีมากในอำเภอกงไกรลาศ และบางส่วนของอำเภอศรีสำโรง คือนอกจากจะสลับวรรณยุกต์เอกกับจัตวาแล้ว ยังมีคำศัพท์ของตัวเองที่ไม่ได้ใช้คำไทยด้วย เช่น ขี้ปุ๋น (สุโขทัยใหม่ออกเสียงเป็น ฟะ-หรัง) รากเหง้าเดิมของภาษาสุโขทัยมาจากมอญและเขมร เช่น ปลาเห็ด (ทอดมัน), โม่ๆ (มากินข้าว - เขมรพูด โมสิบาย), ด๊อก (ต่างหู - เขมรพูด โกนด๊อก)
3. คนสุโขทัยเป็นชาวใต้ของอาณาจักรล้านนา แบ่งกันที่แถบจังหวัดอุตรดิตถ์ หรือแยกกันตรงคำว่า อร่อย บ้านไหนพูด อร๋อย เป็นสุโขทัย บ้านไหนพูดลำ เป็นเหนือ ภาษาสุโขทัยไม่ได้พูดกันทั้งจังหวัด คน อ.ทุ่งเสลี่ยมพูดเหนือ คน อ.ศรีสัชนาลัย พูดลาวพวน ส่วนสำเนียงสุโขทัยก็พูดกันอีกในบางพื้นที่ของบางจังหวัด เช่น พิษณุโลก ตาก อุตรดิตถ์ พิจิตร และโคราช
4. สุโขทัยกับโคราชมีความเชื่อมโยงกันทางประวัติศาสตร์ (ใครสนใจหาอ่านต่อได้เลย) ถ้าไปดูการขึ้นลงเสียงตามวรรณยุกต์จะพบว่าสำเนียงกันคล้ายกับสุโขทัยมาก บวกคำลาว และอิทธิพลของกรุงเทพเข้าไปก็จะได้ภาษาโคราชที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เป็นจังหวัดในภาคอีสานที่ไม่ได้ใช้คำลาวหรือสำเนียงอีสาน และมีสำเนียงของตัวเอง ใช้ไปถึงแถว อ.นางรอง ของจังหวัดบุรีรัมย์
5. J. Marvin Brown นักวิชาการด้านภาษาชาวอเมริกันที่เคยศึกษาสำเนียงของคนใต้ตั้งข้อสันนิษฐานว่า ภาษาใต้นั้นมาจากภาษาสุโขทัย (แบ่งสายกันตามภาพข้างล่าง) โดยสายตากใบนั้นไม่ได้พูดเร็ว ทองแดง เหมือนในจังหวัดอื่นๆ แต่มีความคล้ายกับสำเนียงสุโขทัยมาก เรียกภาษานี้ว่า เจ๊ะเห พูดกันใน อ.ตากใบ จ.นราธิวาส
6.สำหรับ อ.เบตง ก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ซึ่งมีความหลากหลายสูงมาก เพื่อนเราคนนึงเป็นคนเบตงที่พูดใต้ไม่ได้เลย รูปร่างขาวตาตี่เหมือนคนจีน คนกรุงเทพจะงงหน่อยๆ ว่าทำไมเป็นคนใต้แต่พูดใต้ไม่ได้ เพราะเบตงมีคนจีนเยอะ เลยพูดทั้งไทยกลาง จีน แต่จิ๋ว จีนฮกเกี้ยน แลไทยใต้
7. คนภาคกลางที่หูไม่ค่อยดีจะแยกไม่ค่อยออกว่าสำเนียงเพี้ยนๆ ที่ได้ยินมีที่มาจากไหน แล้วจัดให้ว่าคนเหล่านั้น "พูดเหน่อ" ไปทั้งหมด หมายถึง แม้ว่าเหน่อสุพรรณ เหน่อเพชรบุรี เหน่อนครสวรรค์ เหน่อระยอง ก็แยกไม่ค่อยออก และไม่ค่อยจะถามอย่างสุภาพด้วยว่าเหน่ออะไร สุจิตต์ วงเทศ เคยตั้งขอสันนิษฐานว่าสำเนียงกรุงเทพเป็นแบบ จปล หรือ เจ๊กปนลาว
8. สำเนียงเจ๊กปนลาวคือ เขียน ฉัน ออกเสียง ชั้น / เขียน เขา ออกเสียง เค้า มีความคล้ายคนจีนพูดดัดไทย ทั้งที่จริงคนที่พูด ฉัน กับ เขา ได้ตรงตามวรรณยุกต์ที่เขียนคือคนสุพรรณ และจังหวัดในแถบนั้น ซึ่งจิตร ภูมิศักดิ์ ว่าสำเนียงสุพรรณเป็นสำเนียงลาวเหนือเจือปน และเป็นสำเนียงในราชสำนักอยุธยาหลังจากล้มเจ้าสายเขมรที่เคยปกครองมาก่อนหน้านี้
9. ก้อนทั้งหมดนี้เคยถูกนิยามแบบหยาบๆ ว่าเป็น "ภาษาสยาม" กลุ่มภาษาที่พูดกันตั้งแต่สิบสองปันนาถึงไทรบุรี ไล่ไปจนถึงมณฑลกวางสีของประเทศจีน และตอนเหนือของประเทศเวียดนาม เคยดูสารคีหนึ่งที่ไปถ่ายทำชีวิตชาวจ้วง ก็นับเลข 1-2-3-4 ว่า หนึ่ง-สอง-สาม-สี่ เหมือนกัน
10. สิ่งที่เด็กไทยไม่เคยเรียน ครูไทยไม่เคยรู้ เพราะพูดภาษาถิ่นในห้องเรียนถือว่าผิด พูดภาษาถิ่นในเมืองหลวงโดนเรียกว่าบ้านนอก การขจัดอัตลักษณ์ท้องถิ่นเคยเป็นภารกิจหนึ่งในการรวมประเทศตั้งแต่ยุค ร.5 - สมัยจอมพล ป. แต่ตอนนี้ 2565 แล้ว ทุกคนพูดถึงความสวยงามของ Diversity ถ้าไม่อนุรักษ์กันไว้ ก็จะยิ่งไม่รู้ว่าที่มาและรากเหง้าของคำที่เรากำลังพูดกันอยู่นี้มันแฝงไว้ด้วยเรื่องราวอะไรบ้าง
เครดิตข้อมูลจากเพจคุณ Neeraj kim
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
