🔴การแบ่งยาเม็ด: ข้อควรระวังและข้อแนะนำ
ข้อมูลการศึกษาจากวารสาร Journal of Managed Care and Specialty Pharmacy นักวิจัยได้ทำการทดสอบการแบ่งยาเม็ด 10 ชนิด จากยา 16 ตัวที่นิยมสั่งจ่าย ได้แก่:
- ยาในกลุ่มจิตเวช/ประสาท: bromazepam 3mg, mirtazapine 30mg, oxcarbazepine 150mg, sertraline 50mg
- ยาโรคหัวใจ/ความดัน: amiodarone HCl 200mg, bisoprolol fumarate 10mg, carvedilol 25mg, digoxin 0.25mg, losartan 50mg
- ยาอื่นๆ: glimepiride 4mg, metformin HCl 1000mg, montelukast 10mg, celecoxib 200mg, ibuprofen 600mg, meloxicam 15mg, sildenafil citrate 50mg
♒โดยให้ผู้เข้าร่วมทดลองแบ่งยาเม็ดด้วยมีด (81.25% เป็นเม็ดที่มีร่องแบ่ง, 18.75% ไม่มีร่อง) จากนั้นชั่งน้ำหนักและตรวจสอบปริมาณสารออกฤทธิ์ตามมาตรฐาน USP (United States Pharmacopeia)
❎1. ความแม่นยำในการแบ่งยาเม็ด
- ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานน้ำหนัก : 52 จาก 320 ชิ้น (16.2%)
- ไม่ผ่านเกณฑ์ปริมาณสารออกฤทธิ์ : 48 จาก 320 ชิ้น (15%)
- ยาที่ไม่ควรแบ่ง เนื่องจากมีปัญหาเรื่องความแม่นยำ:
- bisoprolol, bromazepam, carvedilol, digoxin, losartan, meloxicam
- โดยเฉพาะ bromazepam, carvedilol และ digoxin มีการสูญเสียผงยามากที่สุดระหว่างการแบ่ง
✅2. ยาเม็ดที่แบ่งได้ดี
- ยาที่ผ่านการทดสอบ: mirtazapine, oxcarbazepine, sertraline, amiodarone, glimepiride, metformin, montelukast, celecoxib, ibuprofen, sildenafil
ข้อสรุปและคำแนะนำ
การแบ่งยาเม็ดอาจช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ไม่ใช่ยาทุกชนิดที่เหมาะสำหรับการแบ่ง ควรพิจารณาตามลักษณะยาและผู้ป่วย ดังนี้
ยาเม็ดที่เหมาะสำหรับการแบ่ง
✔ ครึ่งชีวิตยาว (ออกฤทธิ์นาน)
✔ ขนาดใหญ่
✔ มีร่องแบ่งชัดเจน
✔ รูปร่างแบน รี หรือวงรี
✔ มีช่วงการรักษากว้าง (Broad therapeutic window)
ยาเม็ดที่ไม่ควรแบ่ง
❌ ยาปล่อยตัวช้า/รูปแบบปล่อยยาต่อเนื่อง/หรือเคลือบลำไส้
❌ มีช่วงการรักษาแคบ (Narrow therapeutic window)
❌ ขนาดเล็กเกินไป
❌ แตกหักง่าย
❌ รสขม
❌ ต้องปรับขนาดยาบ่อย
🚫การแบ่งยาเม็ดเป็นสองส่วนอาจทำให้ผู้ป่วยได้รับยาไม่ตรงขนาด เนื่องจาก:
1. ปัญหาการแบ่งยาไม่เท่ากัน
2. ผลต่อการแตกตัวและละลายของยา
3. ความไม่คงตัวของยาเม็ดหลังแบ่ง
‼️ข้อควรระวังพิเศษ:
1. ยาโรคหัวใจ (digoxin, carvedilol) และยากล่อมประสาท (bromazepam) เสี่ยงต่อการแบ่งไม่เท่ากัน
2. ผู้สูงอายุและผู้มีปัญหาสายตา มือสั่น ผู้ป่วยโรคข้อเสื่อม พาร์กินสัน ควรหลีกเลี่ยงการแบ่งยา
3. ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนตัดสินใจแบ่งยาเม็ด
🧑🔬ข้อแนะนำ:
การแบ่งยาเม็ดควรทำเฉพาะเมื่อมั่นใจในความแม่นยำ และเลือกเฉพาะยาที่เหมาะสมเท่านั้น เพื่อป้องกันการได้รับยาไม่ตรงขนาด
😊มีปัญหาเรื่องการใช้ยา เชิญปรึกษาเภสัชกรประจำร้านยา
.
.
💢อ่านเพิ่มเติม
Tablet Splitting: When Is It OK?
บูรณาการเทคโนโลยีเภสัชกรรมในการบริบาลทางเภสัชกรรม: บทเรียน และโอกาส (Integrating Pharmaceutical Technology in Pharmaceutical Care: Lessons and Opportunities), รศ.ดร.ภญ.อรลักษณา แพรัตกุล, 2017
การหักแบ่งเม็ดยา, รศ.ดร.ภญ.จันคนา บูรณะโอสถ, 2007
.
BETTERCM 2025.05.14
อ่านเพิ่มเติม
🌗การหักแบ่งเม็ดยา
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
