ย่านขัวมุง : เสน่ห์วัฒนธรรมลำพูนที่เชื่อมอดีตสู่อนาคต
ย่านขัวมุง จังหวัดลำพูน เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เต็มไปด้วยเรื่องราวและเอกลักษณ์ที่ชวนให้หลงรัก จุดเด่นของย่านนี้นอกจากแหล่งรวมงานฝีมือของชาวลำพูนแล้ว ยังมี “เฮือนศิลปินหริภุญชัย” ที่กลายเป็นสถานที่จัดนิทรรศการเพื่อเล่าเรื่องราวท้องถิ่นผ่านมุมมองใหม่ๆ
ดึงดูดทั้งชาวลำพูนและนักท่องเที่ยวต่างวัยให้เข้ามาเรียนรู้และสนใจวัฒนธรรมท้องถิ่นผ่านศิลปะโดยศิลปินลำพูน และเพื่อยกย่องศิลปินลำพูนให้เป็นที่รู้จักกว้างขวางมากขึ้นด้วย รวมถึงการจัดนิทรรศการอย่างต่อเนื่องทางเมืองลำพูนเองก็ได้
สร้างสรรค์ต่อยอดให้เกิดผลงานเชื่อมโยงระหว่างศิลปินกับชุมชนอย่างใกล้ชิด อาทิ นิทรรศการ “ตำนานวรรณกรรม บุคคลสำคัญ และนิทานพื้นบ้าน” ผ่าน “เส้นสายลายการ์ตูน” ซึ่งนำเสนอผลงานของ “อาจารย์สามารถ จันทร์แจ่ม” ศิลปินผู้มีฝีมือในการเขียนภาพลายเส้น ภาพระบายสี ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านหนังสือการ์ตูน ลายเส้นการ์ตูนที่สนุกและเข้าใจง่าย เช่น ประวัติการ์ตูนไทย หนังสือการ์ตูนชีวประวัติครูบาศรีวิชัย เป็นต้น
สิ่งที่น่าประทับใจคือ การยกย่องศิลปินท้องถิ่น ซึ่งได้รับการยอมรับโดยชาวลำพูน สิ่งนี้มองได้ว่าชุมชนมีพลังในการยกระดับศิลปินด้วยชุมชนเอง โดยไม่ต้องรอให้คนที่อื่นมาพูดถึง และหากมีการพูดถึงโดยคนนอกก็จะยิ่งทำให้ชาวลำพูนภาคภูมิใจยิ่งขึ้น ซึ่งจะเสริมกำลังใจให้กับศิลปินท้องถิ่นได้ทำงานเผยแพร่เนื้อหาวัฒนธรรมของลำพูนผ่านผลงานศิลปะที่ตนเองทำได้อย่างเต็มความสามารถ
ผู้เชี่ยวชาญวัฒนธรรมลำพูนท่านหนึ่งได้กล่าวถึงนิทรรศการเส้นสายลายการ์ตูนของอาจารย์สามารถว่า “ในนิทรรศการนี้ก็จะเป็นในเรื่องของคนที่เขียนการ์ตูน คนที่เขียนลายเส้นในยุคอดีต ที่เรานำมายกย่อง และสุดท้ายงานที่มันออก เราก็จะเก็บเกี่ยวไม่ให้หนีหายจากเรื่องของโคมในเมืองลําพูน เช่น ศิลปิน-อาจารย์สามารถ ได้ลงมือเขียนเรื่องการ์ตูนเรื่องโคมขึ้นมาเป็นลายเส้น ที่จะบอกเล่าถึงโคมต่างๆ อันหลากหลายที่เคยมีในอดีต ส่งต่อมาถึงปัจจุบัน
โคมที่มีคุณค่าและความหมายต่อชาวลำพูน สิ่งเหล่านี้ถูกถ่ายทอดเป็นการ์ตูนและถูกส่งไปให้กับโรงเรียนต่างๆ ในเขตเมือง เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ นักเรียนในโรงเรียนได้มีโอกาสอ่าน ได้เรียนรู้และให้เข้าใจถึงรากเหง้าและเสน่ห์ของวัฒนธรรมบ้านเกิดตนเองที่รุ่นปู่ย่าตายายสร้างสรรค์ขึ้นมา”
ไม่เพียงเท่านั้น แต่นิทรรศการและหนังสือภาพเรื่องราวของโคมและวัฒนธรรมหรือประวัติบุคคลสำคัญของท้องถิ่นยังส่งต่อแรงบันดาลใจต่อเด็กๆ รุ่นใหม่ได้สร้างสรรค์งานศิลปะที่เชื่อมต่อกับชีวิตของพวกเขาขึ้นมาด้วยเช่นกัน
“เด็กรุ่นใหม่ออกแบบทำผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวกับโคม อย่างเช่น เข็มกลัดหรือสร้างตัวการ์ตูน สร้างคาแรคเตอร์ขึ้นมาเป็นสัญลักษณ์ อย่างที่เราเห็นกันคือ น้องลิ้งก์ลิ้งก์ ซึ่งตัวนี้ก็เป็นที่นิยมในระดับนึง และคิดว่าในอนาคตน่าจะมีการพัฒนามากขึ้น ลิงก์ลิงก์นี้มีที่มาจากเสียงโคมบะล้อ หรือโคมรอก
ซึ่งเวลาเราดึงโคมขึ้นลงจะมีเสียง ลิ้งๆๆๆๆ ก็เลยเอาคำนี้มาใช้ โดยสื่อความหมายที่ว่า Link ลิ้งก์ การเชื่อมต่อ การสื่อสาร เป็นสัญญะที่เชื่อมโยงไปถึงโคม และสามารถใช้เป็นตัวสื่อสารเกี่ยวกับเทศกาลโคมแสนดวงของชาวลำพูนได้ในอนาคตด้วย”
สิ่งเหล่านี้ไม่เพียงเป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมให้คงอยู่ แต่ยังเป็นการส่งต่อเรื่องราวในรูปแบบใหม่ๆ ที่สอดคล้องกับยุคสมัย สร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้และภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเอง พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ใช้มรดกทางวัฒนธรรมเป็นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างสร้างสรรค์ เป็นการมองเห็นคุณค่าทุนทางวัฒนธรรมของตนเองอย่างลึกซึ้ง
“ย่านขัวมุง” เป็นหนึ่งใน 44 ย่านในโครงการบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชน “12 พื้นที่วิจัย 44 ย่านวัฒนธรรมชุมชน” จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของการนำความหลากหลายทางวัฒนธรรมมาหลอมรวมเข้ากับการพัฒนา เพื่อเชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตให้กลมกลืน และสร้างคุณค่าใหม่ๆ ที่มีความหมายทั้งต่อชุมชนและประเทศชาติในภาพรวม
......................................................
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการบริหารจัดการสื่อวัฒนธรรมชุมชน "12 พื้นที่วิจัย 44 ย่านวัฒนธรรมชุมชน" ภายใต้โครงการวิจัย เรื่อง "การพัฒนาเมืองแห่งทุนวัฒนธรรมที่ยั่งยืน และเครือข่ายย่านวัฒนธรรมชุมชน" โดยมหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งได้รับทุนจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
----------------------------------
ทุนทางวัฒนธรรมชุมชน = ทุนชาติ
-----------------------------------
#ย่านนี้ดีจัง
#12พื้นที่วิจัย44ย่านวัฒนธรรมชุมชน
#ย่านขัวมุง #ลำพูน
ผู้เขียน : สกุณี ณัฐพูลวัฒน์ นักเขียนอิสระ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
