📕สรุปเนื้อหาเกี่ยวกับอาการเวียนศีรษะ (Dizziness and Vertigo) จากเอกสาร
🤯อาการเวียนศีรษะ (Dizziness) เป็นอาการที่ไม่จำเพาะเจาะจงและพบได้ในหลายโรค โดยแบ่งเป็น 4 ประเภทหลัก:
1. Vertigo (บ้านหมุน): รู้สึกว่าสิ่งรอบตัวหมุนหรือตัวเองหมุน
2. Disequilibrium (เสียการทรงตัว): รู้สึกไม่สมดุลในการเดิน
3. Presyncope (หน้ามืด): รู้สึกจะเป็นลม
4. Lightheadedness (มึนงง): รู้สึกโหวงเหวง คล้ายจะล้ม
โดย Vertigo เป็นอาการเวียนศีรษะที่พบบ่อยที่สุด (ประมาณ 54% ของผู้ป่วย) มักเกิดจากการเคลื่อนไหวศีรษะ และอาจมีอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย
สาเหตุของอาการเวียนศีรษะ
▶️ Peripheral Vertigo: เกิดจากความผิดปกติของหูชั้นในหรือเส้นประสาท vestibular เช่น:
- BPPV (Benign Paroxysmal Positional Vertigo): เกิดจากก้อนแคลเซียมในหูชั้นในส่วน semicircular canal
- Meniere’s disease: เกิดจากความดันน้ำในหูชั้นในเพิ่มขึ้น
- Labyrinthitis: การอักเสบของหูชั้นในจากเชื้อไวรัส
⏩ Central Vertigo: เกิดจากความผิดปกติของสมอง เช่น โรคหลอดเลือดสมอง, เนื้องอกสมอง, หรือไมเกรน
♉แยกประเภทของอาการเวียนศีรษะ จาก:
- อาการหมุน (vertigo) vs. หน้ามืด (presyncope)
- ระยะเวลาที่มีอาการ (วินาที, นาที, ชั่วโมง)
- อาการร่วมอื่นๆ เช่น หูอื้อ, การได้ยินลดลง, ปวดหัว
.
.
.
⚕️การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุ:
- Peripheral vertigo (เช่น BPPV, Meniere’s disease) รักษาด้วยยาเฉพาะ
- Central vertigo (เช่น stroke) รักษาที่สาเหตุหลัก
⚛️หลักการรักษา:
- เน้นการปรับตัวของระบบ vestibular ที่ผิดปกติ เพื่อฟื้นฟูการทรงตัว
- ใช้ยาเฉพาะในช่วงที่มีอาการรุนแรง (2-3 วันแรก) และหยุดยาเมื่ออาการคงที่ เพื่อให้สมองปรับตัว
💊ยาที่ใช้รักษา:
1. Vestibular suppressants:
- Antihistamines (เช่น dimenhydrinate): ลดอาการเวียนศีรษะและคลื่นไส้
- Benzodiazepines (เช่น diazepam): ใช้ในขนาดต่ำเพื่อลดอาการ แต่ระวังผลข้างเคียงในผู้สูงอายุ
- Calcium channel blockers (เช่น flunarizine): ช่วยลดอาการ vertigo และป้องกันไมเกรน
2. Antiemetics:
- Prochlorperazine, Metoclopramide: บรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียน
3. ยาที่เพิ่มการไหลเวียนเลือด:
- Betahistine: ใช้ใน Meniere’s disease เพื่อลดความดันในหูชั้นใน
- Ginkgo biloba, Nicergoline: เพิ่มการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมองและหูชั้นใน
🧑⚕️การรักษาเฉพาะโรค:
- BPPV: รักษาด้วยกายภาพบำบัด เคลื่อนไหวของศีรษะในท่าทางที่เฉพาะเจาะจงของ Epley maneuver (success rate 80-100%)
- Meniere’s disease: จำกัดเกลือ (<1-2 g/day) + ยาขับปัสสาวะ
- Labyrinthitis: ให้ยาที่ใช้ลดอาการเวียนศีรษะ (vestibular suppressants) + vestibular rehabilitation
- Stroke/TIA: รักษาแบบป้องกัน stroke และฝึก vestibular rehabilitation
🕺การฟื้นฟูสมรรถภาพ (vestibular rehabilitation) มีบทบาทสำคัญในการช่วยการปรับตัวและลดอาการในระยะยาว
🧑🔬บทบาทของเภสัชกรในการจัดการกับอาการเวียนศีรษะและบ้านหมุน:
1. ให้คำแนะนำ:
- ให้คำแนะนำเกี่ยวกับอาการเวียนศีรษะและบ้านหมุน รวมถึงความแตกต่างระหว่างอาการทั้งสอง
- ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดอาการ เช่น หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น ปรับเปลี่ยนท่าทาง การจัดการความเครียด
- ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาแก้เวียนศีรษะอย่างเหมาะสม และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
2. การคัดกรองเบื้องต้น:
ซักประวัติเพื่อประเมินความรุนแรงของอาการ หากพบความผิดปกติที่บ่งชี้ว่าอาจมีสาเหตุรุนแรง เภสัชกรควรส่งต่อผู้ป่วยไปยังแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม
3. การให้ข้อมูลเกี่ยวกับยา:
ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาอย่างปลอดภัย และหลีกเลี่ยงการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม
4. การส่งต่อผู้ป่วย:
หากมีอาการเวียนศีรษะรุนแรง หรือมีอาการอื่นๆ ที่บ่งชี้ว่าอาจมีสาเหตุจากโรคทางระบบประสาท หรือโรคอื่นๆ ที่ร้ายแรง เภสัชกรควรส่งต่อผู้ป่วยไปยังแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษา
5. การให้ข้อมูลเพื่อการป้องกัน:
ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพโดยรวม เพื่อป้องกันการเกิดอาการเวียนศีรษะและบ้านหมุน รวมทั้งปัจจัยเสี่ยง เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ และการใช้สารเสพติด.
😀มีปัญหาเรื่องการใช้ยา เชิญปรึกษาเภสัชกรประจำร้านยา
💢Dizziness and Vertigo : ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์, ก.ค. 2559
ภาพ Cover จาก
อ่านเพิ่มเติม
Management of Dizziness and Vertigo, U.S.Pharmacist, January 20, 2012
.
BETTERCM 2025.08.19
เมารถ
🎡ยาแก้เมารถเมาเรือ
🚤วิธีป้องกันและรักษาอาการเมาเรือที่ได้ผลดีที่สุด
Altitude Sickness
🧠 ยาบำรุงสมอง / Nootropics / Smart Drugs
BETAHISTINE
♉การเปรียบเทียบประสิทธิภาพของยา Betahistine และ Cinnarizine ในการรักษาอาการเวียนศีรษะ
💊 Sermion® / Nicergoline กับข้อควรระวังในการใช้ยา
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
