มาแสวงหาความ “เบื่อ” กันเถอะ
หนังสือ 100 things we lost to internet เป็นหนังสือที่พูดถึงว่าอะไรบ้างที่สูญหายไปเมื่อมีอินเตอร์เนท มีโซเชียลมีเดียเกิดขึ้นมา
บทแรกของหนังสือที่บอกว่ามันหายไปเมื่ออินเตอร์เนทมาถึงก็คือ “ความน่าเบื่อ” (boredom) …
หนังสือเตือนความจำสำหรับคนที่อายุเยอะแบบผมหน่อยให้พอนึกถึงตอนที่ไม่มีโทรศัพท์มือถือ นั่งฟังวิทยุที่ไม่ค่อยมีอะไรให้ฟังไปเรื่อยในรถติดๆ ยืนรอคิวจ่ายตังค์ยาวมาก ตาก็ต้องมองแผงโน่นนี่ไปเรื่อย นั่งรอหมอแล้วไม่มีอะไรทำ ต้องเอาหนังสือพิมพ์เก่าๆมาอ่าน ยืนรอเพื่อนนัดกันไว้แล้วยังไม่มาครึ่งชั่วโมง
แต่ก่อนดูจะมีเวลาว่างระหว่างกิจกรรมเยอะมาก… และก็น่าเบื่อมากๆ ด้วย
แต่หลังจากมีมือถือ มีโซเชียล มีแอพ มีเกมส์ มีซีรีส์หนังเข้ามาในชีวิตแล้ว ความ “น่าเบื่อ” เหล่านั้นก็ดูจะหมดไปเลย เบื่อเมื่อไหร่ก็ยกมือถือขึ้นมาฆ่าเวลา ยกเลิกนัด หรือเอาตัวเองไหลไปตามอัลกอริทึ่ม เล่นเกมส์ แชตไลน์ ไถติีกต่อก ก็เพลินจนไม่ต้องยืนเหม่อๆ อีกต่อไป
ผู้เขียนเล่าว่า คำว่า boredom นี่เพิ่งมี ผู้คนเพิ่งแยกออกถึงความน่าเบื่อได้ เมื่อปลายศตวรรษที่ 19 นี้เอง เพราะแต่ก่อนชีวิตเกิดมาก็รายรอบไปด้วยความน่าเบื่อ รอคอย ทำเกษตร ทำงาน เดินทางไกลๆ เด็กๆ ก็ถูกปล่อยให้เล่นโน่นนี่ ปีนต้นไม้ เด็ดกิ่งไม้ เถลไถลตามยถากรรมทั้งวันอยู่แล้ว คำว่า “น่าเบื่อ”จึงเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตแต่ก่อนโดยแยกกันไม่ออก
ถ้าบ่นว่าเบื่อ พ่อแม่ก็จะบอกว่างั้นก็ทำความสะอาดห้อง หรือไม่เล่นข้างนอกไปเลย
ซึ่งต่างจากเด็กเดี๋ยวนี้ที่พ่อแม่ไม่ยอมให้มีเวลาว่างจนเบื่อ ถ้าไม่บังคับเรียนจนตารางเต็ม เด็กก็จะเล่นเกมส์ ดูติ๊กต่อก นั่งเครื่องบินไม่กี่ชั่วโมง ต้องโหลดหนังเพื่อไม่ให้เบื่อบนเครื่อง แม้แต่นั่งรถยนต์ซึ่งสมัยก่อนก็เล่นกะพี่น้อง หรือบางทีเบื่อๆ ก็เล่นกับสาย seatbelt ตอนนี้ว่างก็หยิบไอแพดมาไถ ไม่มีเวลาเบื่อแม้แต่น้อย
แล้วการขาดหายไปของความรู้สึก “เบื่อ” ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่นั้นมีผลกระทบอย่างไร
โปรเฟสเซอร์มหาวิทยาลัย Harvard อาเธอร์ บรู๊ค (Arthur Brooks) ผู้เขียนหนังสือเรื่อง the happiness files ฟันธงไว้ว่า เราทุกคนจำเป็นต้องหาช่วงเวลาที่ “น่าเบื่อ” ให้มากขึ้น เพราะถ้าเราไม่มีช่วงที่รู้สึกเบื่อๆ ไม่มีอะไรทำเลย เราจะหาความหมายของชีวิตไม่เจอและเผลอๆจะซึมเศร้าเอาได้
โปรเฟสเซอร์อธิบายว่า ความรู้สึกเบื่อเป็นช่วงเวลาที่จำเป็น เพราะเป็นช่วงที่สมองเราจะไม่ถูกใช้จนแน่น ซึ่งจะเป็นจังหวะที่สมองจะเปลี่ยนไปใช้ส่วนที่เป็น default mode network ที่จะทำงานเมื่อส่วนอื่นหยุด ทำให้เราสามารถพินิจพิเคราะห์ถึงตัวเอง (self reflection) คิดฟุ้งๆ และนึกจินตนาการถึงอะไรไกลๆ ได้
ช่วงเวลาที่เราเบื่อๆ นั้น ไม่มีใครชอบแน่ มีอาจารย์ฮาวาร์ดอีกคนเคยทำงานทดลอง เอาคน 15 คนมาอยู่ในห้องโดยไม่ต้องทำอะไรเลยเป็นเวลา 15 นาที และในห้องก็เป็นห้องโล่งๆ ที่ไม่มีอะไรทำด้วย มีแค่ปุ่มเดียวที่ถ้ากดแล้วจะมีกระแสไฟช็อตอ่อนๆ โดนแล้วจะเจ็บนิดหน่อยออกมา ส่วนใหญ่ก็จะยอมโดนช็อตมากกว่าอยู่เฉยๆแล้วรู้สึกเบื่อด้วยซ้ำ
โปรเฟสเซอร์เล่าว่า คนไม่ชอบความน่าเบื่อเพราะใจมันจะลอย จะคิดไปถึงปัญหาใหญ่ๆ ที่คิดแล้วก็กังวลบ้าง คิดไม่ออกบ้าง เช่นถ้ามีเวลามากๆก็อาจจะคิดว่าเราเกิดมาทำไม ความตายเป็นอย่างไร เอาจริงๆ แล้วเป็นช่วงเวลาที่ทำให้เราได้คิดอะไรลึกๆ ได้ตกผลึกกับความคิดและความเป็นตัวเรา
ผู้คนในสังคมโดยเฉพาะเด็กๆที่เกิดมาพร้อมมือถือเป็นโรควิตกกังวลซึมเศร้า เพราะไม่รู้ความหมายของชีวิตตัวเอง ไม่ได้มีเวลานั่งคิด พินิจพิเคราะห์เหมือนคนรุ่นก่อน
สิ่งที่เอาช่วงเวลาที่ “น่าเบื่อ” ออกไปจนหมดก็คือมือถือของทุกคน พอเริ่มเบื่อก็ยกมือถือขึ้นมาไถ หลานผมว่างๆ วันหยุด ไถติ๊กต่อกได้ตั้งแต่เช้าถึงเย็นโดยไม่ลุกไปไหน ไม่มีจังหวะที่จะคิดอะไรของตัวเองได้เลย
ซึ่งยิ่งรับข้อมูลโดยไม่มีเวลาย่อยมากเท่าไหร่ ความกลวงก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น
โปรเฟสเซอร์ชวนให้ทุกคนลองหาเวลาน่าเบื่อของตัวเองบ้าง ไปยิมโดยไม่เอามือถือไป ไม่ต้องฟังพอดคาสต์ระหว่างวิ่ง ขึ้นรถไฟฟ้าโดยไม่ใส่หูฟัง ไม่ยกมือถือขึ้นมาดูตลอดสาย ซึ่งเขาบอกว่าจะได้ทั้งไอเดียใหม่ๆ ได้คิดเรื่องลึกๆ ได้พิเคราะห์ตัวเอง และได้ฝึกทักษะของการรับมือกับความเบื่อได้ดีขึ้น
พอเจอช่วงเวลาว่าง ก็จะมีความสุขได้ง่ายขึ้น อารมณ์นิ่งขึ้นด้วย
ตัวโปรเฟสเซอร์เองก็ต้องหาทางรับมือกับการเสพติดมือถือที่พรากเวลาน่าเบื่ออันมีค่าไปเหมือนกัน โดยพยายามไม่ใช้มือถือหลังหนึ่งทุ่ม ไม่เอามันเข้านอนด้วย เวลากินข้าวครอบครัวก็มีกฎว่าไม่ใช้มือถือเพราะเรากินกับคนตรงหน้า ไม่ใช่กินกับใครก็ไม่รู้ในโลกโซเชียล ทำ fasting โซเชียลเพื่อลดโดพามีนเป็นพักๆ ซึ่งช่วยมากๆที่ทำให้ตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการอยู่กับความคิดของตัวเอง
ถ้ากังวลว่าถ้าหยุดใช้มือถือบางช่วงแล้วอาจจะพลาดเรื่องอะไรที่ฉุกเฉิน โปรเฟสเซอร์ก็บอกว่า โทรศัพท์มันตั้งให้รับเฉพาะเบอร์สำคัญก็ได้ แต่อย่าใช้ความกลัวเรื่องนี้มาเป็นข้ออ้าง ข่าวสาร ดราม่าต่างหากที่ไม่ฉุกเฉินอะไรเลย
วางมือถือ แสวงหาความเบื่อในชีวิตบ้าง เพราะความเบื่อไม่ใช่ความทุกข์ แต่อาจจะเป็นกล่องของขวัญที่ห่อความหมายในชีวิตมาให้ก็ได้นะครับ…
- 71
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
