25 ก.ย. 2025 เวลา 16:52 • สุขภาพ

เด็กไทยสูงเป็นอันดับ 8 ของเอเชีย

ความสูงเป็นสิ่งที่บ่งบอกอะไรได้มากกว่าแค่บุคลิกภาพของคนหนึ่งคน แต่เป็นสิ่งที่มีเบื้องหลังมากมาย ที่ส่งเสริมให้เด็กคนหนึ่งมีสุขภาพที่ดีทั้งกายและใจ มีพัฒนาการที่สมวัย และเป็นหนึ่งในคุณสมบัติของประชากรที่มีคุณภาพของชาติ ในหลายครั้ง ความสูงเป็นปัจจัยหนึ่ง ที่ถูกนำมาเป็นตัวชี้วัดคุณภาพความเป็นอยู่ของประชากรในแต่ละประเทศ
ในมุมมองทางการแพทย์และสาธารณสุข ความสูงถือเป็นดัชนีที่สะท้อนถึงสภาวะสุขภาพโดยรวม คุณภาพชีวิต และระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศได้อย่างชัดเจน ในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 ในประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำอย่างยุโรปและอเมริกาเหนือ ความสูงเฉลี่ยของประชากรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องสูงสุดถึง 10 เซนติเมตรตลอดช่วง 150 ปีที่ผ่านมา
1
การศึกษาในประเทศอังกฤษพบว่า ความสูงของเด็กหนุ่มในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 ถึงต้นศตวรรษที่ 19 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยกลุ่มชนชั้นสูงหรือนักเรียนทหารจากสถาบันการทหารซานเฮิร์สต์มีความสูงมากกว่ากลุ่มเด็กฝึกงานของหน่วยทหารเรือถึง 10-22 เซนติเมตร
การพัฒนาทางเศรษฐกิจในช่วงแรกนั้นยังคงกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มชนชั้นนำและเขตเมือง ทำให้คนกลุ่มนี้สามารถเข้าถึงปัจจัยสำคัญสำหรับการเติบโตได้เหนือกว่า เช่น โภชนาการที่มีคุณภาพและสภาพแวดล้อมที่ถูกสุขลักษณะ ในขณะที่กลุ่มแรงงานยังคงต้องเผชิญกับความยากลำบาก ภาวะทุพโภชนาการ และการอยู่อาศัยในเขตเมืองที่แออัดและไม่ถูกสุขลักษณะ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญที่ขัดขวางศักยภาพการเติบโตทางกายภาพของพวกเขา
ปัจจัยมากมายที่เข้ามามีผลต่อส่วนสูงของเด็กหนึ่งคน แต่ปัจจัยที่เป็นสิ่งสะท้อนที่สำคัญซึ่งมีผลต่อส่วนสูงของเด็ก คือการได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและเพียงพอ โดยเฉพาะโปรตีน แคลเซียม และวิตามินดี ถือเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเจริญเติบโตของกระดูกและโครงสร้างร่างกาย การบริโภคอาหารที่หลากหลายและมีคุณภาพ ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ปฏิสนธิไปจนถึงอายุ 2 ปี จะมีผลอย่างมากต่อการเติบโตขั้นสูงสุดตามศักยภาพทางพันธุกรรมของแต่ละบุคคล
การขาดสารอาหารในช่วงวัยเด็ก โดยเฉพาะโปรตีนและแร่ธาตุที่จำเป็น จะส่งผลให้เกิดภาวะเตี้ยแคระแกร็น (Stunting) ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายมีส่วนสูงต่ำกว่ามาตรฐานตามช่วงวัยและมีผลกระทบถาวรต่อพัฒนาการทางสมองและระบบอวัยวะอื่น ๆ
การยกระดับมาตรฐานสุขอนามัย การเข้าถึงน้ำดื่มที่สะอาด และการลดลงของโรคติดเชื้อเรื้อรัง คือปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ร่างกายของเด็กสามารถนำพลังงานและสารอาหารไปใช้ในการเจริญเติบโตได้อย่างเต็มที่ การขาดสุขอนามัยที่ดีนำไปสู่การเกิดภาวะลำไส้อักเสบจากสิ่งแวดล้อม (Environmental Enteropathy) ซึ่งเป็นการอักเสบในลำไส้ที่เกิดจากการติดเชื้อเรื้อรังแต่ไม่แสดงอาการชัดเจน ส่งผลให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ไม่เต็มที่และกลายเป็นสาเหตุสำคัญของภาวะเตี้ยแคระแกร็น
นอกจากนี้ การศึกษาแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างความสูงของบุตรหลานกับระดับการศึกษาของบิดามารดา และจำนวนทรัพย์สินในครัวเรือน ปัจจัยเหล่านี้สะท้อนถึงความสามารถในการเข้าถึงโภชนาการที่ดีกว่า การดูแลสุขภาพที่เหนือกว่า และสภาพแวดล้อมในการเลี้ยงดูที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตสูงสุด
ในไทยเอง ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงความสูงสามารถสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของประเทศได้อย่างชัดเจน การศึกษาจากข้อมูลทหารเกณฑ์ชายอายุ 21 ปีในช่วงปี พ.ศ. 2515-2549 แสดงให้เห็นว่าความสูงเฉลี่ยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องเกือบ 5 เซนติเมตร โดยมีการเร่งตัวขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหลังปี พ.ศ. 2533 ซึ่งสอดคล้องกับการเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ
การเพิ่มขึ้นของความสูงที่เกิดขึ้นไม่ได้กระจายตัวอย่างเท่าเทียมกันในทุกภูมิภาคของประเทศ การวิเคราะห์ในวงกว้างแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างประชากรในเขตเมืองและชนบท โดยประชากรที่อาศัยในเขตเมืองมีอัตราการเพิ่มความสูงสูงกว่าประชากรในเขตชนบทถึง 0.4-0.5 เซนติเมตรต่อทศวรรษในช่วงเวลาเดียวกัน ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสูงของคนไทยนอกจากพื้นที่อยู่อาศัยแล้ว ยังรวมถึงระดับการศึกษาของบิดามารดาและจำนวนพี่น้อง ซึ่งล้วนมีความเชื่อมโยงกับสถานะทางเศรษฐกิจและสังคมของครอบครัว
ความสูงของคนไทยอยู่ในระดับแนวหน้าของอาเซียน จากข้อมูลการจัดอันดับความสูงของทั้งในระดับโลกและเอเชีย ระดับความสูงเฉลี่ยของชายไทยในปัจจุบันอยู่ที่ 171.61 เซนติเมตร ส่วนผู้หญิงอยู่ที่ 160.77 เซนติเมตร การจัดอันดับส่วนสูงเฉลี่ยของประชากรโลกจากแหล่งข้อมูลระหว่างประเทศ (เช่น World Population Review หรือการศึกษาของ NCD-RisC) โดยใช้ข้อมูลส่วนสูงเฉลี่ย ไทยอยู่ที่อันดับ
119 จาก 200 ประเทศทั่วโลก ส่วนในเอเชีย หลายสถานบันจัดไทยให้อยู่ในระดับประมาณ 8-10 ไล่เลี่ยกับสิงคโปร์ อิหร่าน และตุรกี
แนวโน้มความสูงของประชากรในระดับโลกและของประเทศไทยสะท้อนให้เห็นถึงภาพที่ซับซ้อนของพัฒนาการทางเศรษฐกิจและสาธารณสุขของมนุษยชาติ ความสูงที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำเร็จในการยกระดับคุณภาพชีวิตโดยรวม แต่ในขณะเดียวกันก็เปิดเผยให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำที่ยังคงมีอยู่ในสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งความแตกต่างระหว่างเขตเมืองและชนบทที่ยังคงเป็นความท้าทายที่ต้องแก้ไข
อ้างอิง
โฆษณา