4 ต.ค. 2025 เวลา 02:04 • สิ่งแวดล้อม

พบ ‘ไมโครพลาสติก’ เข้าไปลึกถึง ‘กระดูก’ ทำกระดูกพรุนเปราะบางหักง่าย เสื่อมไว โครงสร้างถูกทำลาย

“ไมโครพลาสติก” เป็นหนึ่งในปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญที่สุดในยุคนี้ มีรายงานมาอย่างต่อเนื่องว่านักวิจัยค้นพบไมโครพลาสติกในสถานที่ใหม่ ๆ อยู่เสมอ รวมถึงในร่างกายของมนุษย์ และล่าสุด ไมโครพลาสติกเข้าไปอยู่ในกระดูกของเราเป็นที่เรียบร้อย
งานวิจัยล่าสุดของคณะนักวิจัยนานาชาติ นำโดยโรดริโก บี. โอลิเวียรา ผู้ประสานงานห้องปฏิบัติการวิจัยแร่ธาตุและกระดูกในโรคไต (LEMON) คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยรัฐคัมปินัส ประเทศบราซิล (FCM-UNICAMP) ได้รวบรวมงานวิจัย 62 ชิ้นเพื่ออธิบายว่าอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กสามารถส่งผลกระทบต่อกระดูกและไขกระดูกได้อย่างไร
การศึกษาพบว่า มีไมโครพลาสติกในกระดูก กระดูกอ่อน และหมอนรองกระดูกสันหลัง โดยมีระดับการสะสมในกระดูกเฉลี่ยหลายสิบอนุภาคต่อกรัม
เซลล์ที่สัมผัสกับไมโครพลาสติกสามารถปล่อยโมเลกุลที่ก่อให้เกิดการอักเสบ ซึ่งกระตุ้นให้วงจรการปรับโครงสร้างร่างกายดำเนินไป อนุมูลอิสระออกซิเจน ซึ่งเป็นสารเคมีชนิดหนึ่ง สามารถเพิ่มขึ้นภายในเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับกระดูกได้
ไมโครพลาสติกส่งผลเสียต่อสุขภาพกระดูกในหลากหลายรูปแบบ ตัวอย่างที่โดดเด่นคือ ความสามารถในการทำลายการทำงานของเซลล์ต้นกำเนิดไขกระดูก โดยส่งเสริมการสร้าง “ออสทีโอคลาสต์” เซลล์ชนิดพิเศษที่มีหลายนิวเคลียส ทำหน้าที่หลักในการสลายเนื้อเยื่อกระดูกเก่าและเสียหาย เพื่อนำไปซ่อมแซมและสร้างกระดูกใหม่ให้แข็งแรงกว่าเดิม แต่การกำจัดออกมากเกินไป จนทำให้เกิด “การสลายกระดูก” (bone resorption) ทำให้โครงกระดูกเปราะบางลงเมื่อเวลาผ่านไป
จากการศึกษาในสัตว์พบว่า ภาวะกระดูกเสื่อมเร็วขึ้นสามารถทำลายโครงสร้างจุลภาคของกระดูก ทำให้เกิด “ภาวะดิสเพลเซีย” (Dysplasia) คือภาวะที่เซลล์มีการเจริญเติบโตหรือพัฒนาการที่ผิดปรกติ ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะกระดูกอ่อนแอ กระดูกผิดรูป และอาจเกิดกระดูกหักจากพยาธิสภาพได้ โดยผลกระทบรุนแรงที่สุดที่เจอในการศึกษาคือ การเจริญเติบโตของโครงกระดูกหยุดชะงัก
นักวิจัยยังรายงานว่า ไมโครพลาสติกสามารถเข้าถึงบริเวณกระดูกชั้นใน รวมถึงไขกระดูก เมื่อกลไกของไขกระดูกถูกรบกวน การสร้างเซลล์เม็ดเลือดและการสร้างกระดูกใหม่อาจได้รับผลกระทบได้
โฆษณา