วิทยาศาสตร์ของการ "เห็นผี"
เรื่องเล่าสยองขวัญจากหลายแหล่ง มักจะมีแนวหนึ่งที่พูดคล้ายๆกัน หรือเป็นรูปแบบของเรื่องเล่าสยองขวัญที่พบบ่อย คือ การที่ผู้เล่าบอกว่า เห็นเป็นเงา หรือรูปร่างลางๆ คล้ายคน คล้ายผู้หญิงผมยาว หรือสารพัดรูปร่างที่ทำให้เกิดความขนหัวลุก
แต่นอกเหนือจากโรคจิตเภท ซึ่งมักพบอาการดังกล่าวเป็นอาการนำแล้ว ยังมีภาวะบางอย่าง ที่แม้แต่คนปกติ ไม่ได้มีอาการป่วย ก็สามารถมีภาวะดังกล่าวได้ ซึ่งทำให้เราเห็นสิ่งต่างๆ เป็นสิ่งที่น่ากลัว แม้ว่าจริงๆแล้ว มันจะไม่มีอะไรเลยก็ตาม
Charles Bonnet Syndrome (CBS) เป็นภาวะที่ผู้มีการมองเห็นบกพร่องหรือสูญเสียการมองเห็น ภาวะนี้ได้รับการบรรยายครั้งแรกโดย Charles Bonnet นักปรัชญาชาวสวิสในปี 1760 เมื่อเขาพบว่าคุณปู่วัย 90 ปีซึ่งมีปัญหาต้อกระจกเห็นภาพหลอนโดยไม่มีโรคทางจิต
ภาพหลอนเหล่านี้อาจเป็นคน สัตว์ ทิวทัศน์ หรือรูปทรงอื่นๆ ที่ไม่มีอยู่จริง แต่ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะรับรู้ได้ว่าภาพหลอนเหล่านี้ไม่ใช่ความจริง เนื่องจากโดยปกติจอประสาทตา (retina) จะเปลี่ยนแสงเป็นสัญญาณไฟฟ้า ส่งไปยังสมองส่วนท้ายทอย (occipital lobe) เพื่อประมวลภาพ
เมื่อเกิดโรคทางตาหรือความปกติบางอย่างทางกายวิภาคที่เกี่ยวข้องกับดวงตา สายตาได้รับข้อมูลน้อยลงมากจะทำให้สมองส่วนประมวลภาพขาด input จนเกิดการตื่นตัวเอง (disinhibition) ทำให้เซลล์สมองด้านการมองเห็นยิงสัญญาณเอง เกิดภาพหลอนตามส่วนต่างๆ ของสมอง เช่น สี รูปร่าง สัตว์ หรือใบหน้า จากพื้นที่ที่มีการเรียงตัวของสิ่งของ แสง เงา คล้ายกับหน้าคน
ภาวะนี้จะทำให้สมองของคนเรา Generate ภาพออกมาเอง แม้ว่าสิ่งที่เห็นอยู่ตรงหน้าจะไม่ได้มีอะไรในแบบที่เราเข้าใจก็ตาม ผู้ที่มีภาวะ CBS จะมีอาการเห็นภาพหลอนซับซ้อน เห็นคน สัตว์ อาคาร หรือทิวทัศน์ต่างๆ ที่มีรายละเอียดชัดเจน มักเป็นภาพนิ่งหรือเคลื่อนไหวช้าๆ
ใน CBS ผู้ป่วยไม่มีภาพหลอนเสียงหรือประสาทสัมผัสอื่นๆ ไม่มีความหลงผิด (delusion) ว่าเห็นภาพนั้นเป็นเรื่องจริง. จึงช่วยแยกแยะให้แน่ใจว่าอาการไม่ได้เกิดจากโรคจิตหรือสมอง
ในปัจจุบันยังไม่มีแนวทางการรักษา CBS ที่เฉพาะเจาะจง แต่การบรรเทาอาการและลดความกังวลได้ด้วยหลายวิธี การฝึกสมาธิ ลดความเครียด ผู้ป่วยและครอบครัวควรเข้าใจว่าภาพหลอนเป็นผลข้างเคียงปกติของสายตาบกพร่อง ไม่ใช่อาการป่วยทางสมอง และไม่ปล่อยมีความรู้สึกหวาดกลัว มีมากเกินไปจนขาดสติ
หากอยู่ในพื้นที่มืด การแก้ไขภาวะ CBS ควรเพิ่มแสงสว่าง เปิดไฟหรือเปิดม่าน เพื่อลดช่วงมืดที่กระตุ้นภาพหลอน เบนความสนใจในความรู้สึกหวาดกลัวด้วยภาพหรือเสียงเพลง เพื่อดึงสมองจากภาพหลอน
การกะพริบตา หลับตาสั้นๆ หรือเคลื่อนลูกตาเร็วๆ อาจช่วยยกเลิกภาพหลอนได้ และการแก้ไขในระยะยาว ควรพักผ่อนให้เพียงพอ ลดความเครียด เพื่อให้สมองปรับตัวกับการมองเห็นที่เปลี่ยนไป นอกจากนี้การแก้ไขปัญหาสายตาเฉพาะบุคคล เพื่อลดความเสี่ยงของความผิดปกติต่อดวงตา ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของภาวะ CBS
นอกจากนี้ หากมีอาการเห็นภาพหลอนต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อรับการวินิจฉัยรักษาที่ถูกต้องต่อไป
อ้างอิง
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
