💚 แบบประเมิน 9Q และ 8Q

เครื่องมือมาตรฐานประเทศไทย สำหรับคัดกรองภาวะซึมเศร้าและแนวโน้มฆ่าตัวตาย
“สังเกตอารมณ์–พูดคุย–ประเมินเบื้องต้น”
เพื่อช่วยผู้ที่มีความเสี่ยงก่อนเข้าสู่ภาวะวิกฤติ
🧩 แบบประเมิน 9Q (Depression Screening – ภาวะซึมเศร้า)
ความหมาย:
แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 ข้อ (9Q) ใช้ตรวจอาการในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ตามเกณฑ์ DSM-5
ตัวอย่างคำถาม:
เบื่อ ไม่อยากทำอะไร / รู้สึกหมดแรง
นอนไม่หลับ / นอนมากเกินไป
เบื่ออาหาร / น้ำหนักเปลี่ยน
รู้สึกไร้ค่า หรือโทษตนเอง
ไม่มีสมาธิ ทำอะไรช้าลง
คิดอยากตาย หรืออยากหายไปจากโลกนี้
เกณฑ์คะแนน:
คะแนนรวม การแปลผล แนวทางเบื้องต้น
0–6 ปกติ เฝ้าระวังทั่วไป
7–12 ซึมเศร้าเล็กน้อย ให้คำแนะนำเบื้องต้น / สังเกตต่อเนื่อง
13–18 ซึมเศร้าปานกลาง ส่งต่อเจ้าหน้าที่สุขภาพจิต
≥19 ซึมเศร้ารุนแรง ส่งต่อพบแพทย์จิตเวชทันที
🩺 วัตถุประสงค์: เพื่อคัดกรองและติดตามผู้มีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าในชุมชน โรงเรียน และสถานพยาบาล
🧠 แบบประเมิน 8Q (Suicide Risk Screening – แนวโน้มฆ่าตัวตาย)
ความหมาย:
แบบประเมิน 8Q ใช้ตรวจสอบความคิดหรือพฤติกรรมเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมาและตลอดชีวิต
ตัวอย่างคำถาม:
คิดอยากตาย หรือคิดว่าตายไปจะดีกว่า
อยากทำร้ายตนเอง
เคยวางแผนหรือเตรียมการฆ่าตัวตาย
เคยลงมือทำร้ายตนเอง / พยายามฆ่าตัวตาย
เกณฑ์คะแนน:
คะแนนรวม ระดับความเสี่ยง แนวทางปฏิบัติ
0 ไม่เสี่ยง ให้คำแนะนำทั่วไป
1–8 เสี่ยงน้อย ติดตามประเมินซ้ำ / ส่งเสริมสุขภาพจิต
9–16 เสี่ยงปานกลาง ส่งต่อเจ้าหน้าที่สุขภาพจิตประเมินต่อ
≥17 เสี่ยงรุนแรง ต้องได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญทันที
⚠️ หากพบคะแนน ≥9 ต้องส่งต่อจิตแพทย์หรือทีม MCATT โดยเร็วที่สุด
💬 วิธีตรวจสอบคนใกล้ตัวเบื้องต้น
สังเกต:
อารมณ์เปลี่ยนไป เงียบ ไม่ร่าเริง
พูดถึง “ความตาย” หรือ “ความหมดหวัง”
พฤติกรรมเปลี่ยน เช่น นอนไม่หลับ ขาดสมาธิ
ถามด้วยความเห็นใจ:
“ช่วงนี้รู้สึกเบื่อ หรือทุกข์ใจบ้างไหม?”
“เคยคิดอยากตาย หรือรู้สึกว่าหายไปคงจะดีกว่าไหม?”
ใช้แบบประเมิน 9Q / 8Q:
ถ้าคะแนนเกินเกณฑ์ ควรส่งต่อโรงพยาบาลหรือศูนย์สุขภาพจิตทันที
🩵 ความสำคัญ
การใช้ แบบประเมิน 9Q และ 8Q
ช่วยให้ครอบครัว ชุมชน และทีมสหวิชาชีพสามารถ
คัดกรองผู้มีความเสี่ยงได้เร็ว
ป้องกันเหตุรุนแรง
เชื่อมต่อการดูแลในระบบจิตเวช
💬 “การสังเกตและพูดคุย อาจช่วยชีวิตคนหนึ่งได้”
📚 เอกสารอ้างอิง (APA 7th Edition)
กรมสุขภาพจิต. (n.d.). แบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 2Q 9Q 8Q. Retrieved from https://dmh.go.th/test/download/files/2Q%209Q%208Q%20(1).pdf
กรมสุขภาพจิต. (n.d.). คู่มือแบบประเมินคัดกรองผู้ที่มีปัญหาพฤติกรรมการฆ่าตัวตาย. Retrieved from https://mhso.dmh.go.th/fileupload/202301161330193317.pdf
Bangkok Mental Health Hospital. (2024, October 10). แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9Q. Retrieved from https://bangkokmentalhealthhospital.com/th/quizzes/depression-assessment-9q/
Doctorwiwat Clinic. (n.d.). แบบประเมินออนไลน์การฆ่าตัวตาย (8Q). Retrieved from https://www.doctorwiwat.com/test/8q.html
Vimut Hospital. (2014, December 31). แบบประเมินตรวจภาวะซึมเศร้า 9 คำถาม (9Q). Retrieved from https://www.vimut.com/article/เช็คภาวะซึมเศร้า
โฆษณา